Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Paratiroid bezleri günlük yasami nasil etkiliyor?

Paratiroid bezleri günlük yasami nasil etkiliyor?

PTH vücudun kalsiyum dengesi açisindan büyük önem tasiyor. Hormon yükseldiginde hiperparatiroidizm, düstügünde ise hipoparatiroidizm meydana geliyor. Daha sik rastlanan bir durum olan hiperparatiroidizm, kalsiyumun yükselmesine neden olup, kemik erimesi, hipertansiyon, mide ülseri, ani baslayan kabizlik ve idrar aliskanliginda degisiklik, asiri sinirlilik hali ile ajitasyon olarak adlandirilan çabuk uyarilma ve duygu durum bozukluklari yapabiliyor.

Boyun bölgesinde dört adet paratiroid bezi bulunuyor. Agirliklari 40 mg.’i geçmeyen bu bezlerin ürettigi parathormonu (PTH) vücudun kalsiyum dengesini sagliyor. Ayrica fazla ya da az üretilmesi halinde kabizlik gibi fiziksel sorunlara ve duygu durum bozuklugu, sinirlilik hali gibi psikolojik sikintilara da yol açiyor. Sikça görülen sorun ise, yasa ve cinsiyete uygun olmayacak kadar yogun kemik erimesi. Paratiroid bezleri ve bunlardan kaynaklanan hastaliklar hakkinda Anadolu Saglik Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Uzmani Dr. E. Erdem Türemen ve Genel Cerrahi Uzmani Op. Dr. H. Kemal Rasa ile görüstük.

Paratiroid bezi nedir, vücudun neresinde bulunur?

Dr. E. Erdem Türemen: Paratiroid, endokrin bir organ. Boyun bölgesinde ikisi üstte, ikisi altta olmak üzere dört adet paratiroid bezi bulunuyor. Bu bezler PTH üretiyor. Bu hormon vücudun kalsiyum dengesi açisindan büyük önem tasiyor. Kalsiyumun bagirsaklarda emilmesini ve kanda yeterli miktarda bulunmasini sagliyor. Paratiroid bezleri hastaliklari genellikle, bu hormonun kanda yükselmesi ya da düsmesine bagli olarak gelisiyor. Hormon yükseldiginde hiperparatiroidizm, düstügünde ise hipoparatiroidizm meydana geliyor. Sikça rastlanilan ise, PTH’nin yükseldigi hiperparatiroidizm durumu oluyor.

Hiperparatiroidizmin türleri var mi?

Dr. E. Erdem Türemen: Hiperparatiroidizm, primer (1) ve sekonder (2) olarak ikiye ayriliyor. Sekonder olani, diger nedenlere bagli gelisiyor. Kandaki kalsiyum düzeyi farkli bir nedene bagli olarak düstügü zaman paratiroid bezleri biraz fazla çalisiyor. Buna sekonder paratiroidizm deniyor. Toplumda, hiperparatiroidizmin primer olarak adlandirilan türü %1 oraninda görülüyor. Endokrinin ilgi alanina, primer hiperparatiroidizm giriyor.

Primer hiperparatiroidizmi tanimlar misiniz?

Op. Dr. Kemal Rasa: Primer hiperparatiroidi, bir veya daha çok paratiroid bezinin olmasi gerekenden daha çok çalismasi olarak tanimlanabilir. Asiri fonksiyon gösteren bu bez veya bezler patolojik düzeyde PTH üretiyor; yüksek PTH de serum kalsiyum düzeyini artiriyor. Toplumda primer hiperparatiroidi görülme sikliginin %0.1-0.3 oraninda oldugu bilinmekle beraber, yasla birlikte artiyor ve kadinlarda daha sik görülüyor. Geçmiste bu hastalar geç dönemde tani alabiliyordu. Uzun süreli kalsiyum yüksekligine bagli böbrek tasi, kemik agrisi, karin agrisi veya psikolojik bozukluklar meydana gelip bu hastaliklarin nedenleri arastirilirken, hastalarin aslinda primer hiperparatiroidisi oldugu anlasildi. Günümüzde serum kalsiyum düzeylerinin rutin incelemeler içinde yer almasiyla birlikte hastalara çok daha erken dönemde, bu hastaliklar henüz gelismeden tani konulabiliyor.

Bu hastaligin belirtileri nelerdir?

Dr. E. Erdem Türemen: Hastalar hekime genellikle kalsiyum ve paratiroid hormonu yüksekligi ile basvuruyor. Kalsiyum yüksekliginin belirtileri; ani baslayan kabizlik ve idrar aliskanliginda degisiklik, böbrek tasi, asiri sinirlilik hali ile ajitasyon olarak adlandirilan çabuk uyarilma ve duygu durum bozukluklari olarak siralaniyor. En çok görülen türü de, oto immün (6) hipoparatiroidi. Buna da, paratiroide karsi olan antikorlarin (7) neden oldugu düsünülüyor. Ayrica, yas ve cinsiyetle uyumlu olmayan kemik erimesi de önemli bir belirti. Erkeklerde ya da menopoz öncesi kadinlarda çok ciddi bir osteoporoz meydana gelmisse, bu durumda hemen hiperparatiroidizmin akla gelmesi gerekiyor.

Tedavi süreci nasil gelisiyor?

Dr. E. Erdem Türemen: Adenom saptandiktan sonra; böbrek tasinin olmasi, ileri derecede kemik erimesinin görülmesi, idrarda kalsiyum miktarinin 24 saatlik testte yüksek çikmasi gibi belirtiler siklikla ameliyati akla getiriyor. Cerrahi müdahale sonrasi tüm bu sikayetler ile kemik erimesi ortadan kalkiyor ve kemik yapisi eski haline dönüyor. Eger az önce saydigimiz belirtiler yoksa ya da düsük düzeydeyse, hastaya ilaç veriliyor ve izlemleniyor. Ayrica hastanin bol miktarda sivi tüketmesi de isteniyor.

Gelisen teknoloji cerrahin yaninda Primer hiperparatiroid hastalarinda cerrahinin basarisi neye baglidir?

Op. Dr. Kemal Rasa: Primer hiperparatiroidisi olan hastalarda gerçeklestirilecek cerrahinin basarisinin ön kosullarindan biri asiri fonksiyon gösteren bezin ameliyat öncesi saptanmis olmasidir. Her insanda klasik olarak dört paratiroid bezi vardir. Yapilan çalismalar toplumun %84’ünün bu klasik kurala uyarak dört beze sahip oldugunu, %13’ünde bes veya daha fazla, %3’ünde de yalnizca üç paratiroid bezi oldugunu gösteriyor. Bu nedenle ameliyat öncesi dönemde kaç bezde normal disi bir fonksiyon artisi oldugunu bilmek ve bu patolojik bezlerin yerlerini saptamak cerrahin yükünü önemli oranda azaltiyor.

Cerrahi anlamda gelismeler ve kullanilan cerrahi seçenekleri nelerdir?

Op. Dr. Kemal Rasa: Ameliyat sirasinda Intraoperatif PTH Monitorizasyonu (IPM), primer hiperparatiroidisi olan hastalarin cerrahi tedavisindeki önemli gelismelerden biridir. IPM sayesinde cerrah ameliyat devam ederken patolojik düzeyde fonksiyon gösteren tüm paratiroid dokusunun çikartildigini niceliksel olarak anlayabiliyor. Dört paratiroid bezininde de bulunan IPM, degerlendirilmesi gerekliligini azaltmis ve böylece daha sinirli cerrahilere olanak saglamistir. Özellikle birden çok paratiroid bezinin neden oldugu primer hiperparatiroidi hastalarinda IPM, yasam kurtarici olur.

Hem sestamibinin hem de ultrasonografinin patolojik bezi tanimlayamadigi hastalarda kullanilabilecek diger bir yöntem de, venöz PTH örneklemesidir. Bu yöntemde anjiyografi ile boynun sag ve sol tarafina ayri ayri giriliyor ve seçici olarak paratiroid bezlerden gelen kani toplayan damarlar kateterize edilerek, bu damarlardan venöz kan örnegi aliniyor. Hangi taraftan alinan kan örneginde PTH düzeyi yüksek saptanirsa, hastalikli bezin o tarafta oldugu anlasiliyor ve ameliyata o tarafin degerlendirilmesi ile baslaniyor. Standart yaklasim boynun her iki tarafini da degerlendirip dört paratiroid bezine de ulasmakken (boynun çift tarafli eksplorasyonu-BNE) su an birçok merkezde odaklanmis ameliyat gerçeklestiriliyor. Ancak odaklanmis ameliyatin gerçeklestirilebilmesi için ameliyat öncesi dönemde hastalikli bezin lokalize edilebilmesi ve ameliyat sirasinda IPM yapilabilmesi gerekiyor.

Odaklanmis paratiroidektomide ise, ameliyat öncesi dönemde lokalize edilen bezin olasi yerleskesi üzerinden yapilan 3-4 cm.’lik kesi ile hastalikli beze ulasiliyor ve bez çikariliyor. Sorunun çözümlendigi IPM ile teyit edildikten sonra, diger bezler degerlendirilmeden ameliyat sonlandiriliyor. Odaklanmis paratiroidektominin, daha küçük bir kesi ile yapilabilmesi nedeniyle daha iyi bir kozmetik sonuç elde edilmesi; ameliyat sonrasi daha az agri; daha kisa ameliyat süresi; günübirlik ameliyat sansi; hastanede yatis süresinin daha kisa olmasi; basta ses kalitesinde bozulma ve kalsiyum düzeyinde düsme gibi ameliyat sonrasi görülebilen yan etkilerin riskinin azalmasi gibi bazi önemli avantajlari oluyor. Odaklanmis paratiroidektominin popüler olmasindaki diger bir unsur da, tüm bu avantajlarina karsin basari oraninin BNE ile karsilastirilabilir olmasidir. Yani odaklanmis paratiroidektomi, primer hiperparatiroidi hastalarinda hastalikli paratiroid bezine ulasilabilmesi ve bu bezin çikarilabilmesi açisindan BNE gibi %97-99 orani düzeyinde yüksek bir basari oranina sahiptir. Genel olarak komplikasyon oranlari degerlendirildiginde ise, BNE yapilan hastalarda komplikasyon orani %3 iken, odaklanmis paratiroidektomi yapilan hastalarda bu oranin %1.2 düzeyinde oldugu saptanmistir.

Primer hiperparatiroidi cerrahisindeki diger bir yeni yöntem de, radyoaktivite kilavuzlugunda (Radioguided) yapilan paratiroidektomi. Hastalara ameliyattan iki saat önce Tc-99m sestamibi izotopu enjekte ediliyor. Bu sürenin sonunda hasta ameliyata aliniyor ve radyoaktivite sayan bir el probu kilavuzlugunda sayimin en yüksek oldugu alana ulasiliyor. Hastalikli paratiroid bezinin olasi yeri olan bu alan üzerinden yapilan 3-4 cm.’lik kesiyle bölge degerlendiriliyor. Prob kilavuzlugunda paratiroide ulasiliyor. Bu bez çikartildiktan sonra cerrahi alanda düsük bir arka plan aktivitesi kaldigi teyit ediliyor. Hastalikli bezin çikarildigi IPM ile de dogrulanarak, ameliyat sonlandiriliyor.

Cerrahide bugün gelinen durumu özetleyebilir misiniz?

Op. Dr. Kemal Rasa: Günümüzde tüm cerrahiler için minimal invazif alternatifler deneniyor. Ilk kez Gagner tarafindan yapilan endoskopik paratiroidektomiden sonra bu ameliyat da endoskopik veya video yardimli yöntemler ile degisik merkezlerde yapilmaya baslandi. Daha iyi kozmetik sonuç, daha az agri kesici gereksinimi ve daha yüksek hasta tatmini gibi olumlu yönleri olmakla birlikte en uzun ögrenme egrisine sahip minimal invazif cerrahi olmasi, paratiroid kapsülünün zarar görmesi riskinin yüksek olmasi, ameliyat sonrasi ses sorunlarinin daha sik görülmesi; tasikardi, CO2 düzeyinin yükselmesi, asidoz, deri altina havanin hapsolmasi (amfizem) ve hava pihtisi gibi yan etkileri nedeniyle tercih edilen bir yöntem haline gelmedi.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası