Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Ölüm uykuda yakaliyor

Her 100 kisiden 5’i uyku bozuklugu yasiyor. Uzmanlar ise uyariyor:”Uyku bozukluklarini ciddiye alin, çünkü ölüm insani uykuda yakalayabiliyor.”

Her canlinin vazgeçilmez ihtiyaci olan uyku, beyin hücrelerinin sistemi devam ettirmek için geçirmesi gereken bir faz olarak tanimlaniyor. Ancak uyku deyip geçmemek lazim, çünkü arastirmalar uykuda meydana gelen ölümlerin hafife alinmayacak oranda oldugunu gösteriyor. Uyku mekanizmasini, uykuda gelen ölümlerin nedenlerini ve bundan korunma yöntemlerini Gögüs Hastaliklari Uzmani Doç. Dr. Firuz Çelikoglu ile konustuk.

Yorgunluk, asiri sinirlilik, yüksek tansiyon, depresyon, unutkanlik, konsantrasyon bozuklugu, kontrol edilemeyen sismanlama gibi sorunlariniz varsa; nedeni, sizin fark edemediginiz uyku apnesi olabilir. Tedavi edilmeyen uyku apnesi ise 10-20 yil içinde kalp hastaliklari da dahil olmak üzere yasami tehdit eden ciddi saglik sorunlarina yol açabildigi gibi ölüme bile neden olabiliyor.

Uyku nedir ve neden önemlidir?

Doç. Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Uyku çok kompleks bir mekanizmadir; bizim zannettigimiz gibi aksam gözümüzü kapatip sabah açtigimiz ve beyni dinlendirdigimiz homojen bir yapi degildir. Çok degisik ve fizyolojik evreleri olan beynin son derece aktif bir fonksiyonudur. Beynin bu fonksiyonuna göre vücudun diger sistemleri de degisiyor. Yani kalp ritimleri, solunum hareketleri, kan basinçlari, hormon seviyeleri degisiyor. Eger uyku esnasinda bazi karisik yapilar ve düzensizlikler de varsa bu sistemler birbirine girerek hayati tehdit eden sonuçlar dogurabiliyor. Uykudaki bu sorunlar çok ciddi saglik sorunlarina neden olabildigi gibi ölüme kadar gidebilir. Ancak uyku ile ilgili sorunlarin tespiti biraz zordur, çünkü insanlarin uyku bozukluklarini bir hastalik olarak degerlendirip doktora gitme aliskanligi yoktur. Ancak uyku ile ilgili sorunlar sinsi bir sekilde artarak hayati felç edecek seviyeye gelebilir.

Uykuda solunum bozuklugunun toplumda görülme orani yüzde 5. Daha çok horlama ile ortaya çikan bu sorunun en belirgin sekli ise apne. Eski Yunanca’da ‘nefes kesilmesi’ anlamina gelen apne sirasinda vücuttaki oksijen orani düsüyor, oksijenin düsmesi kalp ritmini bozuyor ve bu durum birçok hastaliga davetiye çikariyor.

Insanin uykuda yasayabilecegi sorunlar nelerdir? Bu sorunlar neden kaynaklanir?

Doç. Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Uyku sirasinda kaslarin kontrolü beynin ön bölgesinden verilen emirlerle yönlendirilir. Bu emirlerde bir karisiklik varsa, örnegin birçok kas ayni anda kasilip açilarak degisik hareketler yapar, iste bu kaslarda ters hareketler olusursa larenks ve farenks bölgesinde yani yemek ve soluk borularinda kitlenmeler olusabilir. Bu bir tikanma yaratabilir, apne olabilir, arkasindan panik ataklar gelisebilir ve bogulurcasina yataktan firlamalar gerçeklesebilir. Bu durumda vücudun oksijeni düsmeye baslar, vücudun oksijeninin düsmesi ise kan sistemini de etkileyerek, pihtilasma faktörlerinin bozulmasina yol açarak kalpte ve beyinde emboli dedigimiz tikanmalarin meydana gelmesine neden olabilir. Kisacasi bir sistemler bozuklugu gelisebilir. Uykuyu olumsuz etkileyen en önemli sey, horlamadir. Horlamanin disinda uykunun kalitesini bozan baska faktörler de vardir. Mesela beyindeki motor aktivitelerinin artmasi sonucu bacak ya da vücut kasilmalari olabilir, kisa süre önce ortaya çikmis psikolojik olaylar uykuyu etkileyebilir, vücutta insülin salinmasi ve vücuttaki hormonal faktörler ile üre yükselmesi veya azalmasi da uykuyu etkileyebilir.

“UYKU BOZUKLUKLARI ÇOCUKLARI DA TEHDIT EDIYOR”

Uykuda meydana gelen sorunlarin genellikle yaslilari etkiledigi düsünülür, uyku bozukluklari ve beraberinde gelen sorunlar daha çok kimleri etkiler?

Doç. Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Tüm bu olaylar genel kaninin aksine sadece yaslilarin sorunu degildir. Herkes yaslilara konsantre oldugu için sanki horlama ve tikanma sadece yaslilarin hastaligi olarak bilinir. Ama uyku bozukluklari büyükler için oldugu kadar çocuklar için de önemli bir saglik sorunudur. Birçok aile, hiperaktif oldugu gerekçesiyle çocugunu doktora götürür ancak çogu aile çocugundaki bu sikayetlerin uyku bozuklugundan kaynaklandigini bilmez. Oysa ki uykusunda tikanma, horlama olan çocuklar gün içinde asiri huzursuz, saldirgan ve hareketli olurlar, konsantrasyonlari çok düsüktür, derslerine konsantre olamazlar, derslerinde basarisiz olurlar, zaman zaman kisa süreli uyku krizleri gelir. Yani gece bozulan uykunun bütün bu olumsuz sonuçlari gündüze yansir. Çocuklarinda horlama olan ailelerin çok dikkatli olmasi gerekir. Çünkü uyku bozukluklari beyin gelisimini etkiledigi gibi çocugun yüz gelisimini de etkiler. Çocuklarda beyindeki solunum merkezleri uyarildigi zaman spazm yani tikanma olabilir, çocuk nefes alamaz ve uykuda ani ölümler gelisir. Nefes düzensizlikleri çocuklarda çok görülen bir seydir. Tipki büyüklerde oldugu gibi çocuklarda da ciddiye alinmasi gerekir.

Horlama çok sik görülen bir sorun, her horlama uyku bozuklugu anlamina gelir mi ve her horlama saglik açisindan ciddi riskler yaratir mi?

Doç. Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Horlama çok ciddiye alinmasi gereken bir durumdur. Biz artik horlamayi ‘Erkek adam horlar, uykunun sembolü horlamadir’ seklinde düsünmüyoruz. Horlama uykuda nefes almak için yapilan bir çabanin ve sikintinin sesidir. Yani horlama uykuda sikintiyi gösteren bir tablodur. Horlayan insanlarda eger yorgun uyanma, gün içinde uykululuk hali ve özellikle de hipertansiyon da varsa mutlaka bir hekime basvurmalari gerekir. Çünkü horlama ve uykudaki apneler artik hipertansiyonun en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Horlama zaman zaman olan bir horlamaysa yatis pozisyonuna bagliysa ve mirildanma seklinde bir horlamaysa buna habitüel horlama deriz ki bu çok önemli degildir; yorgunluk sonrasi veya pozisyona bagli olarak ortaya çikmis olabilir. Ama horlama her gece ve her pozisyonda oluyorsa, düzensiz kesilmeler, nefes almalar ve çabalarla devam eden bir nefes almaya bagli horlama ise bu çok ciddi bir sorunun habercisidir ve kisinin en kisa sürede bir uyku bozukluklari uzmani ile bir kardiyoloji uzmanina gitmesi gerekir.

Doktor Firuz Çelikoglu, horlamayla meydana gelebilecek sorunlarin birçok ciddi hastaliktan daha tehlikeli olduguna dikkat çekiyor. Örnegin astim ya da kalp hastaligi olanlarin vakit kaybetmeden hekime gitmelerine ragmen horlayan insanlarin genellikle bunu önemsemedigini ve hekime gitmedigini belirten Çelikoglu, doguracagi sonuçlar bakimindan horlama ve uykuda nefes kesilmelerinin sinsi ilerleyen bir hastalik olarak nitelendirilmesi gerektiginin altini çiziyor.

“UYKUDA KALP KRIZI GEÇIRME RISKI YÜZDE 6 DAHA FAZLA”

Uykuda meydana gelen ölümler daha çok kalp krizinden mi kaynaklaniyor? Uykuda ölümler neden daha çok sabaha karsi gerçeklesiyor?

Doç.Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Evet dogru, uykuda tikanmalar enfarktüs yani kalp krizi ataklarina neden olabilir. Uykuda kalp krizinin en çok görüldügü zaman dilimi ise sabaha karsidir. Çünkü sabaha karsi olan uykunun yüzde 80’i Rem uykusu, yani rüya uykusudur ve tüm karisikliklar bu uykuda ortaya çikmaya baslar. Gözler hizli hizli gidip gelir, kaslar felç olur, solunum karisir. Eger kiside apne seklinde bir solunum bozuklugu var ise uykudaki bu sikayetler daha çok artar. Yapilan istatistikler uykuda ölümlerin en çok sabaha karsi gerçeklestigini göstermistir. Uykuda kalp krizi geçirme riski, gün içinde kalp krizi geçirme riskinden yüzde 6 daha fazladir.

Bu kadar önemli sorunlara ve sonuçlara neden olan uyku bozukluklarinin tedavisinde ne gibi yöntemler uygulaniyor?

Doç. Dr. FIRUZ ÇELIKOGLU: Önce horlamanin tikanmalarla iliskili olup olmadigina bakilmalidir. Eger apne tikanmalarla iliskiliyse o zaman bunun sayisi bizim için önem kazanir. Saatte kaç defa nefes duruyor ve oksijen ne kadar düsüyor diye bakilir. Eger nefes durmasi sayisi 20’den fazla ise kesintisiz pozitif basinç maske tedavisi verilir. Eger basit bir horlama ise o zaman cerrahi müdahaleyle bu durum düzeltilebilir. Çocuklarda horlama sorunu varsa, çocuk huzursuz yatiyor ve sabahlari huzursuz kalkiyor, konsantrasyonu düsük, dersleri bozuk ise anne babalara düsen görev, çocuklarini bir uyku bozukluklari merkezine götürmeleridir. Buralarda çocuklara uyku testleri yapilir ve sorunun kaynagi ortaya çikarilir gerekirse ameliyatla durum düzeltilebilir ya da basinç tedavisi uygulanir.

Uykunun kaliteli olmasi insanin hem günlük hayatini hem de sagligini önemli ölçüde etkiliyor. Konunun uzmanlari, alinacak birkaç basit önlemle kaliteli bir uyku uyunabilecegini belirtiyor. Uyku hijyenine uymak yani belli saatlerde uyumak, belli saatlerde uyanmak, uyku odasinin sadece uyumak için yapilmis olmasi, çok sicak olmamasi, uyku odasinda yemek yenmemesi, uykudan önce asiri egzersiz yapilmamasi bu önerilerden birkaçi. Uykuda ölüme yakalanmamak için alti çizilen en önemli nokta ise sürekli horlama, uykuda tikanma ve apne sorunu yasayanlarin vakit kaybetmeden bir hekime basvurmalari.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası