Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Ergenlikte Madde Bagimliligi


BAGIMLILIK NEDIR?

Günümüzde alkol ve uyusturucu bagimliligi çocuklugun sonlarinda ve ergenligin baslarinda baslamaktadir. Bu bagimlilik ruhsal veya fiziksel olabilir. Ruhsal bagimlilik, keyif verici bir uyarani kullanmaya alismak, onu arzu etmek ve olmadigi zaman da gerginlik ve kaygi yasamaktir. Fiziksel bagimlilik, ruhsal bagimliligin tersine uyarana baglanma durumudur. Uyaranin yoksunlugunda vücutta titreme, terleme, kusma, kasilma gibi fiziksel degisiklikler görülür (Kulaksizoglu, 206).

Madde kullanimi ve madde bagimliligi birbirinden farklidir. Madde kullanimi ruhsal bir bozukluk degildir; ama madde bagimliligi ruhsal bir bozukluktur (Napoli,Kilbride,Tebbs. 465). Bir bardak alkol almak ya da bir kerelik uyusturucu almak ergenlerin ruhsal durumunu bozmaz ya da onlarin sürekli bu maddeleri kullanacaklarini göstermez. Oysa sürekli bu maddeleri kullanmak ve hayati onlara göre yönlendirmek ergenlerin ruhsal durumunu etkiler.

Peki bir bireyin bagimli oldugunu nasil anlariz? “DSM-V (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)’ün ölçütlerine göre asagida belirtilenlerin en az üçünün olmasi bireyin madde bagimlisi olarak tanimlanmasi için yeterlidir:

1- Bagimli olunan maddeye karsi son 1 yil içinde bir tolerans gelistirilmis olmasi

2- Yoksunluk belirtileri göstermek ve bundan kurtulmak için bagimli olunan maddeyi veya benzerlerini almak

3- Düsündügünden yüksek dozlarda ve uzun dönemlerde maddeyi kullanmak

4- Madde kullanimindan kurtulmak veya kontrol altina almak için devamli çaba içinde olmak

5- Maddeyi bulmak, kullanmak ve etkilerinden kurtulmak için çok fazla zaman harcamak

6- Maddeyi kullanmaktan dolayi sosyal,mesleki ve serbest zaman etkinliklerinde azalma veya bu etkinlikleri terketmek

7- Kullanilan maddeden dolayi fiziksel veya psikolojik sorunlarin varligina ragmen madde kullanimina devam etmek (Kulaksizoglu, 206).

BAGIMLILIGIN NEDENLERI:

Ergenin aktivitelere katilmamasi, destekleyici bir ailesinin ve sosyal çevresinin olmamasi onun içinde gerilim yaratir. Ergen bu gerilimden kaçma yollari arar. Alkol ve uyusturucu kullanimi bu kaçis yollarindan biridir. Eger bunlar onu rahatlatirsa daha sik kullanmak isteyecek ve bu da bagimliliga yol açacaktir.

Ergenleri bagimliliga iten olaylar “risk faktörleri” diye adlandirilirlar. Bu faktörler depresyon, heyecanlilik, rahatsiz aile ortami ve ezilme duygusu gibi duygusal problemlerdir. Bunlar bencillik, güçsüzlük, umutsuzluk ve güvensizlik gibi duygular yaratirlar (The Stanton Peele Addiction Web Site). Addictions and More adli makale ergeni bagimliliga iten 5 evreyi açikliyor:

Evre 0- Alkole duyulan merak

Evre 1- Kendini iyi hissetmenin ne kadar kolay oldugunu ögrenmek(suç duygusu hariç)

Evre 2- Sosyal olaylarda içki içmeyi degil de canlari isteyince içmeyi ögrenmek

Evre 3- Sarhos olmak hayatin asil amaci olur

Evre 4- Iyi olmak için içilir (bagimlilik). Hep daha fazlasina ihtiyaç duyulur (www.addiction.net/stages.htm)

Kulaksizoglu ise bu nedenleri bireysel çatismalarla açikliyor;

1- “Dayaniksiz ve güçsüz bir kisilik yapisina sahip olma ve kaygidan kaçma

2- Içten denetimli olmaktan çok distan denetimli olma

3- Kendini degersiz algilama

4- Duygusal bakimdan olgunlasmamis olma

5- Hazza yönelik olma

6- Kötü aliskanliklara sahip arkadas çevresi” (216-218)

Seligman ve Peterson da arastirmalarinda ailede madde kullaniminin olmasinin da ergenleri etkiledigini ve onlarin ailelerini model alarak madde kullanimina baslayabileceklerini bulmuslardir. Green’e göre de genelde kiz çocuklar aileyi daha çok model alirlar, oglanlar ise almazlar. Bu teori, sosyal ögrenme teorisi olarak adlandirilir. (www.proQuest.htm)

Stresle basa çikma teorisine göre de istenmeyen, hos olmayan veya rahatsizlik verici bir aile ortaminda bulunma da madde bagimliligina yol açabilir. Ergenler maddeyi sorunlariyla basa çikabilmek için kullanirlar (www.proQuest.htm).

ALISKANLIK VE BAGIMLILIK YAPAN MADDELERIN SINIFLANDIRILMASI:

Aliskanlik ve bagimlilik yapan maddeler etkilerine ve türlerine göre degisik biçimlerde siniflandirilirlar. Bunlarin siniflandirilmasi için ortk bir görüs yoktur. Kulaksizoglu’nun siralamasi Tblo 1’de görülmektedir (Kulaksizoglu, 208-215).

Bu maddelerin sürekli kullanimiyla birey bu maddelerin herhangi birine fiziksel veya psikolojik olarak bagli hale gelebilir. Fiziksel bagimlilik, bireyin tolerans tanimasi ve yoksunluguyla tanimlanir. Tolerans, bireyin devamli kullanimi sonucu ayni hazzi almasi amaciyla giderek artan miktarda madde kullanmasidir; yoksunluk ise bireyin madde kullanmayi devam ettirmemesiyle hos olmayan fiziksel semptomlar göstermesidir. Psikolojik bagimlilik ise ögrenmeyle gelisir, bazi bireyler anksiyeteyi azaltmak amaciyla madde kullanimina alismislardir, maddeye fiziksel bir istek duymasalar bile bagimli hale gelebilirler. Psikolojik bagimlilik giderek fiziksel bagimliliga dönüsebilir (Atkinsons, Hilgard. Psikolojiye Giris 2. 651).
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: AB RH -
Karabük eğitim ve araştırma hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05435997959

yoğum bakımda yatmakta olan hastz için acil kana ihitiyaç vardır

Tarih: 9/10/2019 8:46:26 PM
Hacer Işık
  Aranan Kan: B RH -
Malatya Turgut Özal tıp merkezi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05541363389

İlik nakli olan 6 çocuk annesi şadiye Eroğlu'nun acil B rh(_) ve 0 rh(_) kana ihtiyaç vardır lütfen yardımcı olur musunuz

Tarih: 9/7/2019 1:45:03 AM
Şadiye Eroğlu
  Aranan Kan: AB RH +
KARTAL KOSUYOLU Kalp Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05052053665

ACİL KAN LAZIM AB RH POZİTİF GELMEDEN ÖNCE ARAYINIZ.

Tarih: 8/31/2019 6:13:02 AM
MUSTAFA Turhan
  Aranan Kan: A RH +
EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05414005451

Acildir. DESTEK OLALIM. A RH POZİTİF GRANÜLOSİT KAN.

Tarih: 8/29/2019 8:01:27 AM
YAĞMUR BEYHAN DAYANIR
  Aranan Kan: AB RH -
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05382315179

ACİL AB RH NEGATİF TROMBOSİT LAZIMDIR. GELMEDEN ÖNCE ARAYINIZ.

Tarih: 8/25/2019 9:10:34 AM
YUSUF DEMIR
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası