RÜYALAR SIRLARINIZI ELE VERİYOR

Hayatımızın yaklaşık üçte biri uykuda geçiyor. 60 sene yaşayan biri 20 yıl uyuyor, bu sürenin de 5 yılı rüyada geçiyor. Rüyaları bilimsel olarak ilk değerlendiren psikiyatr Freud’un, ‘Bütün rüyalar, gizli kalmış uçsuz bucaksız arzuları simgeler. Ve her rüyanın ardında cinsel sebepler gizlidir’ sözleri dikkat çekiyor…

Bilinçaltı ortaya çıkıyor!
Peki günümüz uzmanları rüyalara nasıl yaklaşıyor? Çapa Tıp Fakültesi Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sedat Özkan sorularımızı yanıtladı…
Rüya nedir?
Merkezi sinir sistemi ve biyolojik yapısı gelişmiş insanda yaşanan hem nörofizyolojik hem de psikolojik bir olgudur. Uykunun belli bir dönemindeki algısal yaşantı olarak da tanımlanabilir. Rüya bir sağlık işaretidir ve tüm insanlar mutlaka rüya görür.

‘Rüya geleceği görmez’
Rüyalar, kişinin iç yaşantısı, duyguları, bilinçaltına ilişkin ipuçları verir. Ama o kişi ya da toplumun geleceğine ilişkin ipucu veremez. Bunu yapmaya çalışmak şarlatanlıktır.

Ruhsal rahatsızlıkların tespit ve tedavisinde kullanılabilir mi?
Rüyalar bastırılmış duygular hakkında hekim ve terapistlere ipuçları verir. Rüyalar özellikle geçmişteki örseleyici yaşantıların etken olduğu rahatsızlıklar, travma sonrası streste (deprem, yakınların kaybı, kaza, tecavüz) tanı ve tedavide yardımcı bir yöntem olarak kullanılabilir. Rüya, başlı başına tedavi edicidir.

Atalarımızın yaşadıklarını hissedip rüyamızda mı görüyoruz?
Hiç yılan görmemiş biri rüyasında yılan görünce korkar. Jung bunun geçmişteki korkudan kaynaklandığını söylüyor. Yüz bin sene önceki insanın yaşadığı korku, zaaf, özlem ve içgüdüler varlığını sürdürüyor.

Bebeklerin rüya görmesi bu teoriye bağlanabilir mi?
Bizim bir sözel, bir de görsel dilimiz var. Bebek sözel dünyası gelişmediği halde rüya görür. İlk insanların gördüğü rüyalarla, bebeklerin rüyaları arasında benzerlik, bağlantı var.

1 gecede 7 rüya
Rüya ile ilgili nörologların yaklaşımı konusundaki sorularımızı da Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Uyku Bozuklukları Birimi sorumlusu Prof. Dr. Hakan Kaynak yanıtladı:

Rüyayı uykumuzun hangi evresinde görürüz?
Yapılan araştırmalar, uykunun sakin uyanıklık, 4 evreden oluşan NonREM ve REM dönemlerinden oluştuğunu ortaya çıkardı. Rüya dönemi de denilen REM’de hızlı göz küresi hareketleri oluşur. Rüyaların yüzde 80 – 90’ı da bu dönemde görülüyor.

Bir gecede ne kadar rüya görürüz?
Gece boyunca uykuda 5 ila 7 kez rüya görürüz.
8 saatlik bir uykuda yaklaşık 2 saatimiz rüyayla geçer. REM döneminde uyandırılan kişilerin, rüyalarının yüzde 80’ini anlatabildiği görüldü. Derin yavaş uykuda uyandırılanların ise yüzde 17’sinin rüya gördüğü belirlendi.
Rüyalarımızı neden hatırlamayız?
Hatırlamak için rüyada uyanmak gerekli. Uyanmadan, başka bir uyku evresine geçildiğinde görülen rüyalar hatırlanmaz.

Rüyaları hatırlamak iyi uyku belirtisi mi?
Aksine, REM döneminde sık uyanmanın ve kötü kalitede bir uykunun belirtisi.

Semboller ve anlamları
Psikiyatr Sigmund Freud’a göre rüyalarda görülen semboller ve anlamları şöyle…

Ağaç: Sabit fikirlilik. Ağaç gövdesi erkeği, dalları kadını simgeler

At: At cinsel istek, ata binmek karşı cinse dokunma isteği

Böcek: Bilinçaltı cinsel istek

Çanta: Güzelse ruhsal rahatlık ve cinsel doyumun iyiye gittiğini gösterir.

Çiçek: Bekaret, bekaretle ilgili problemler

Dağ: Korunma, rahatlama arzusu

Diş: Kadın görüyorsa çocuk arzusu. Dişler dökülüyorsa bilinçaltı kendini cezalandırma

Düşmek: Moral bozukluğu

Eski sevgili: Eskiye özlem

Ev: Korunma isteği, sıcaklık

Hava: Havanın durumu ruh halini yansıtır

Hırsız: Korku

Kuş: Erkek cinselliği

Manzara: Sevilen kişinin özlemi

Mezar: Geçmişe duyulan özlem

Otomobil: Cinsel istek, otomobil duruyor veya benzini bitmişse cinsel isteksizlik

Ölmek: Başkalarına karşı suçluluk duygusu

Para: Her konuda güçlülük

Seyahat: Kendi ayakları üzerinde durma.