OKULLARDA DEVAMSIZLIĞIN EN ÖNEMLİ NEDENİ: ÇOCUKLARDA SOĞUK ALGINLIĞI VE BİTKİSEL TEDAVİ YÖNTEMLERİ…

Soğuk algınlığı nedir ?

En sık görülen üst solunum yolları, viral enfeksiyonlardır. Genel olarak hafif seyirli olan ve kendi kendine iyileşebilen soğuk algınlığı, dünyada en çok iş ve okul devamsızlığına yol açan hastalıktır. Halk arasında üşütme veya nezle olarak bilinir. Başlıca etkenleri rinovirus, respiratuar sinsisyal virus, koronavirus, parçınfluenza ve adenovirustür. Bebek ve çocuklarda daha sık görülür, yaş ilerledikçe seyrekleşir. Bu virüslerin esas kaynakları ilkokul çocuklarıdır. Yuva veya kreşte de virüsü alan çocuk, enfeksiyonu ailenin diğer bireylerine taşır. Hasta kişi, özellikle soğuk algınlığı belirtilerinin en fazla olduğu dönemde, birkaç gün süreyle bu mikrobu saçar.

Belirtileri nelerdir?

İlk şikayet ağrılı veya kaşıntılı boğazdır; bunu burnun tıkanması ve burun akıntısı izler. Öksürük gelişebilir; bu bulgu burun akıntısının azalmaya başladığı dördüncü veya beşinci gün şiddetlenir. Çoğu şikayetler bir haftada kaybolur. Tedavi edilmediği bazı durumlarda daha ciddi rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir (zatürre vb).

3. Çocuklar sık solunum yolu enfeksiyonu geçirir mi ? Neden ?

Çocuklar yılda 6-8 kez erişkinler ise 2-4 kez üst solunum yolu enfeksiyonuna yakalanır. Çocuklar sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirir çünkü;

Daha henüz çeşitli mikroplara ve bunlar arasında solunum yolu enfeksiyonu yapan virüslerle karşılaşmadıkları için bunlara karşı bağışık değillerdir.

Çocuklar temizlik ve hijyen kurallarına iyi uymazlar.

Okul ve yuvada bol miktarda virüs (bir çeşit mikrop) salgılayan çocuklarla sıkı temastadırlar.

4. Soğuk algınlığı hangi hastalıklar ile karışabilir ?

Soğuk algınlığı alerjik nezle ve sinüzit ile karışabilir. Alerjik nezlede burun akıntısı ve tıkanıklık dışında hapşırma ve burun kaşıntısı da vardır. Şikayetler sabah saatlerinde daha fazladır. Sinüzit çocuklarda 10 günden uzun süren burun akıntısı ve öksürük ile seyredebilir. Genellikle soğuk algınlığını takiben ortaya çıkar. Büyük çocuklarda kötü ağız kokusu, yüz ağrısı ve baş ağrısı olabilir. Ufak çocukta ise sadece öksürük ve koyu renk ve/veya kıvamda da olabilen burun akıntısı ön plandadır.

5. Soğuk algınlığı tedavisi için kullanılan ilaçlar ne kadar güvenilirdir?

Soğuk algınlığı tedavisinde kullanılan ilaçların, küçük çocuklarda rahatlatmak amacı ile sık verilmesi sonucunda ciddi problemler hatta ölümler görülebilir. Yan etkilerinin en fazla gözleneceği 2 yaş altında mümkünse kullanılmamalıdır. Bu ilaçların kullanımı ancak doktorun reçetelenmesi ile olmalıdır. Ayrıca soğuk algınlığında antibiyotik kullanmak yanlıştır. Çünkü virüslere karşı antibiyotiklerin etkisi bulunmamaktadır. Ayrıca gereksiz ve aşırı antibiyotik kullanımıyla oluşan direnç antibiyotiklerin etkisini azaltmaktadır.

6. Soğuk algınlığına karşı koruyucu bitkisel ilaçlar var mıdır ? Etkili midir ?

Bitkisel ilaçlar içerisinde Pelargonium sidoides bitkisinin kökleri ( Afrika Sardunyası kökü), uzun yıllardır Afrika da solunum yolu hastalıkları için uzun süre kullanılmıştır. Zulu kabilesi tarafından kullanılan bu bitkinin faydalı etkileri Batılılar tarafından da fark edilerek Avrupa ya getirilmiştir. Farmakolojik çalışmalar bu bitkinin bağışıklığı etkilediği ve solunum yolu virüslerinden koruduğunu göstermiştir. Halen Almanya da en sık kullanılan ilaçlar arasında 3. sıradadır. Damla halindeki bu ilacın hastalığın süresini kısalttığı, şiddetini hafiflettiği ve bu nedenle iş gücü kaybını ve okul devamsızlığını azalttığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.

7. C vitamini soğuk algınlığına karşı koruyucu mudur ?

Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan 3 çalışmada yüksekdozda verilen C vitamininin (Büyük çocukta 1000mg üstü, küçük çocukta 500mg üstü) nezlenin süresi veya şiddeti üzerine etkili olmadığı gösterilmiştir. Bu nedenle sanılanın aksine C vitamini soğuk algınlığından korumaz veya çabuk iyileşmeyi sağlamaz

Prof. Dr. Nuran Salman
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı