Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Sicak Çarpmasi ve Ilkyardim

Acil Tip Dernegi (ATD) Genel Baskani Uz. Dr. Ülkümen Rodoplu yazili olarak yaptigi açiklamada sicak çarpmasi ve ilkyardim konusuna degindi.

Uz. Dr. Ülkümen Rodoplu’nun asiri sicaklar nedeniyle bugünlerde sikça karsilasilan saglik sorunlarina yardimci olmak amaciyla hazirladigi çalismasi asagida aynen alinmistir;

Asiri sicak havalar nedeniyle ülkemizde, basta yaslilar ve kalp hastalari olmak üzere birçok insan yasamini yitirmektedir. Ancak, sicak hava nedeniyle görülen ölüm olgulari dogru kayit tutulamadigindan ya da tani konulamadigindan gerçek istatistiki veriler yoktur. ABD’de yilda yaklasik 4000 kisinin bu nedenle öldügü ileri sürülmektedir. 85 yasinin üzerindeki kisilerde asiri sicak nedeniyle her bir milyon kisiden 5’i ölmektedir. Bu oran 5-44 yaslari arasinda 1’den daha azdir. Asiri sicaklar ve buna bagli sorunlar genç sporcularda kafa travmasi ve kalp yetmezligi ardindan üçüncü siklikta görülen ölüm nedenidir. Sicak çarpmasi görülen kisilerde genel durum ileri derecede bozuk ve sinir sistemi ile ilgili bulgular söz konusuysa mortalite orani %10-75 arasinda olmaktadir.

Neden ve Nasil ?

Vücut sicakligi, vücudumuzun çalismasina bagli olarak olusan isi ile birlikte, çevrenin etkisiyle kaybedilen ya da alinan isiya ve bunlarin arasindaki dengeye baglidir. Vücut sicakligi artinca cilde gelen kan akimi artar. Serin isida 0.2-0.5 L/dak.’lik kan akimi varken, sicaklik artinca ciltteki kan akimi 7-8 L/dak. olur. Ardindan terleme olur. Terleme, en iyi serinleme yoludur. 1 L terleme ile 600 kalorilik isi kaybedilir. Bu nedenle sivi kaybeden hastalarda (ishal, kusma veya yüksek ates nedeniyle) terleme baskilandigindan sicaklik çarpmasina bagli tablo agir seyreder.

Sicak çarpmasini hazirlayan üç önemli faktör sunlardir:

1. Vücut iç sicaklik artisi
2. Dis ortamda sicaklik artisi
3. Sicakligin etkilerini azaltabilme yeteneginin kaybolmasi

Vücut iç sicakligi artisina neden olan en önemli faktörler, fiziksel aktivite, yüksek ates ile seyreden hastaliklar ve bazi ilaçlardir. Dis sicaklik artisinin en önemli nedenleri arasinda, sicak hava dalgasi, günes isinlarina uzun süre maruz kalma, çok katli binalarin üst katlarinda yasamak sayilabilir. Çevre sicakliginin etkilerini azaltabilme yeteneginin azalmasina neden olan faktörler Tablo 1’de gösterilmistir.

Bu nedenler arasinda en önemlisi sivi kaybina bagli vücudun kurumasidir. Bu durum, yüksek sicaklikta kisa zamanda gelisir. Hafif bir sivi kaybi bile fizyolojik tabloyu bozabilir ve vücut performansini olumsuz yönde etkiler.

Sicak çarpmasi için risk faktörleri:

-Sivi kaybina bagli vücudun kurumasi
-Sismanlik
-Kalin giyecekler
-Fiziksel performans düsüklügü
-Kalp ve damar hastaliklari
-Cilt hastaliklari (yanik, egzema, sedef, ter bezi bozukluklari)v -Ileri ve küçük yas grubu
-Hareketsizlik
-Alkolizm
-Ilaçlar (kokain, amfetamin, opiatlar, antipsikotikler, antikolinerjikler, kalsiyum kanal blokerleri, beta blokerler, diüretikler, sempatomimetikler)
-Uzun süre isiya maruz kalma (sporcular, nöbetçi askerler, madenciler, itfaiyeciler, afet iyilestirme çalisanlari)

Neler Olur?

Sicak çarpmasi tablosu gerçek vücut sicakliginin 41 °C’yi asmasi, Santral Sinir Sistemi (SSS) bozuklugu ve anhidrosis görülmesidir. Anhidrosis, terleme kaybidir ancak her sicak çarpmasi olgusunda görülmesi sart degildir. SSS bozuklugu olan her olgu önemlidir ve “sicak çarpmasi “ olarak degerlendirilerek hemen tedaviye baslanmalidir. Birçok organin ayni anda tutulumu söz konusudur ve ölüm orani çok yüksektir.

SSS ile ilgili olarak olgularda, tuhaf davranislar, nöbet, koma görülebilir. Tüm olgularda ortak bulgu beyin ödemi olabilir. 42°C üzerindeki vücut sicakliklarinda SSS bozuklugu görülmektedir.

Olgularin bir kisminda erken dönemde terleme görülebilir ancak sonuçta belirgin sivi kaybina ve ter bezi bozukluguna bagli olarak anhidrosis (terleyememe) gelismektedir.

Sicak çarpmasindan süphe duyunca hemen tedaviye baslanmali ve vücut sicakligi düsürülmelidir.

Ilkyardim

-Hastayi sicak ortamdan uzaklastirin, yatirarak veya oturtarak dinlendirin.

-Üzerindeki fazla giysileri çikarin.

-Uzanmasini saglayin.

-Bilinci yerinde degilse kesinlikle agzindan sivi vermeyin.

-30 dakika içinde iyilesme görülmezse, bilinci bulaniklasirsa ve vücut isisi düsmezse, hastayi en kisa sürede hastaneye ulastirin.

Acil Serviste

Sicak çarpmasi ciddi bir acil tablodur ve hastalarin hastaneye yatirilarak tedavi edilmeleri gerekir. Hemodinamik olarak degisken seyreden, sürekli sogutma gereken, yakindan takip edilmeye gereksinim duyan hastalarin yogun bakim ünitesinde yatirilmalari gerekmektedir.

Tedavinin ilk amaci hastanin gerçek vücut sicakligini 40°C’e düsürmektir. Bunun için sogutma amaçli olarak farkli fiziksel yöntemler denenebilir. Antipiretikler etkili degildir.

Yaygin olarak kullanilan yöntemlerden biri immersion yöntemidir. Burada hastanin giysileri çikarilir ve gövdesi ile kol ve bacaklari suyun içinde olacak sekilde içi buzlu su dolu banyo küveti içine konulur. Hastanin basi disarida kalmalidir. Bu yöntemle hastanin vücut sicakligi 10-40 dakika içinde 39°C’e düsürülür. Eger hasta yakindan takibe gereksinim duyarsa bu yöntem kullanilmamalidir. Buzlu suyla immersion yönteminde damarlarda ani daralma gelisir ve tansiyonu düsük olan ve zayif dolasimi olan soktaki hastalar için bu bir avantaj saglar.

Soguk suyla mideye lavaj invasif bir yöntemdir. Ancak diger yöntemlerle birlikte kullanilabilir ve hastanin havayolu açik degil ya da kapanma olasiligi varsa denenmelidir.

En çok tercih edilen bir diger sogutma teknigi evaporasyon yöntemidir. Bu yöntem hem hizli, hem de noninvasiftir. Burada hastalari takip etmek kolaydir ve giysileri çikarilmis olan hastanin kaldigi odaya, hastaya yakin olacak sekilde serinletici fanlar yerlestirilir. Hastanin üzerine petler yerlestirilir ve 15 ° C’lik suyla hem alttan, hem de üstten islatilir. Bu islatma islemi püskürtme yolu ile yapilabilir. Hastanin tüm vücudunun çarsaflar ile örtülerek bunun islatilmasi önerilmez, çünkü bu sekilde cilt yolu ile isinin buharlasmasi engellenir. Buna benzer bir yöntem de Mekke’de hacilar için kullanilmaktadir. Burada hastalar hamak üzerine yerlestirilir ve odada dev sogutucu fanlar (oda havasi) vardir, giysileri çikarilmis olan hastalara spreyler yardimiyla su sikilir. Makattan ölçülen vücut sicakligi 40°C’e düsünce, sogutma islemlerine son verilmelidir. (habersaglik)


www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası