Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


STRESLI GÜNLERDE YEMEGE SARILMAK STRESI ARTTIRIR

Esinizle tartistiniz, patronunuzla sorun yasadiniz ya da sinav dolu bir haftaya giriyorsunuz…Yasadiginiz bu yogun stres dönemlerinde kendinizi yemek yemeye verirseniz sikintilarinizi azaltmak yerine kilolarinizi arttirirsiniz. Bu durum da ileriki dönemde daha büyük stresler yasamaniza neden olur.

Memorial Atasehir Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Dyt. Sefika Aydin Selçuk, “Stresli dönemlerde nasil beslenmeniz gerektigi” hakkinda bilgi verdi.

Stres, bizi zorlayan, kisitlayan ve engelleyen olaylar, durumlar karsisinda verdigimiz tepkilerin tümüdür. Birçok insanin düsündügü gibi sadece üzerimizde hissettigimiz baski ve gerginlikle sinirli degildir. Özellikle de endüstriyel toplumlarda yasayan insanlar kentlesme ve buna bagli olarak kalabaliklasma, gürültünün artmasi, hizla zorlasan yasam sartlari, trafik sorunu ve benzeri durumlarla siklikla karsilasmaktadir.

Modern çagin hastaligi olarak bilinen stres karsisinda bedenin 3 asamada tepki gösterdigi kanitlanmistir.

Alarm tepkisi,
Direnme dönemi
Tükenme dönemi
Alarm asamasinda stres yaratici faktörler fark edilmekte ve biyokimyasal tepkiler harekete geçirilmektedir. Beden kendini korumaya hazirlamaktadir. Stres yaratici faktörler ortadan kalkmayip etkisini sürdürmeye devam ettiginde ise beden tükenme asamasina gelmektedir.

Stres birçok hastaligin olusmasindan sorumlu olabilir!

Stres kalp hastaliklarinin, inmenin, kanserin, solunum yollari hastaliklarinin, eklem iltihaplarinin, mide- bagirsak bozukluklarinin, uykusuzlugun, depresyonun, psiko-somatik rahatsizliklarin, deri hastaliklarinin, kronik agri ve sancilarin ve sismanligin baslica nedenlerindendir. Özellikle son yapilan çalismalarda; fazla kilolu olma ( overweight ), obezite ve tikarcasina yemek yeme ( binge eating ) gibi beslenme bozukluguna da bagli bu durumlarin olusumunda stres faktörü büyük rolü oynamaktadir. Obezite yüksek yagli ve karbonhidratli besinlerin tüketimi ile iliskilendirilirken günlük yasam stresinin artmasinda da motivasyonu arttiran besinler iliskilidir.

Stresin olagan disi sürelerde devam etmesi halinde bedende sistematik yipranmalara neden olmaktadir. Stresli bir yasam insanin duygusal gerginlik hissetmesine, toplumla bütünlesmeme ve uyumsuz kisilik sergilemesine neden olmaktadir. Stresin tirmanma süreci gösteren belirtileri; sürekli telas içinde olmak espri anlayisini yitirmek, karar almada ve bu karara bagli kalmada güçlük çekmek, giderek sabirsizlanmak, unutkanlik, alinganlik, sürekli kusur bulma ve baskalarini azarlama, degersizlik, yetersizlik, terkedilmislik duygulari, sigara ve içki egiliminde artma, asiri hayal kurma, sagliga asiri ilgi ve uyku bozuklugudur.

Bedendeki degisimler ise söyle olmaktadir: nefes alis verisi ve kalp atis hizi yükselir, enerji düzeyi artar, tansiyon yükselir. Besinlerin emilim hizi azalir. Vücut harekete geçmeye hazirlanirken kas gücü artar. Gözbebekleri büyür, tükürük miktari artar, mide asidi artar, solunum derinlesir, ter bezleri faaliyeti artar, tüm duyu organlari hassaslasir.

Stresle bas edebilmede beslenme çok önemlidir. Saglikli beslenme günlük stresi azaltir anlamina gelmez, saglikli beslenme vücudun stres ile mücadele etmesinde ve hastaliga yenilmemesinde yardimci olur.

Stresli zamanlarda bazi kisilerde yeme istegi artabilir!

Stresin kaynagi ister fiziksel ister duygusal olsun vücut adrenalin salgilayarak reaksiyon vermektedir. Stres döneminde salgilanan hormonlardan bazilari kortizol ve seratonindir. Stresin besin ögeleri gereksinimine etkisi tam olarak bilinememekle birlikte metabolizmada bazi degisiklikler olusmasina neden olmaktadir. Serotonin hormonu beyindeki sinir hücrelerine iletileri tasiyan hormondur. Beyin hücreleri daha fazla stres altindayken daha fazla serotonine gerek vardir. Karbonhidrattan zengin yiyecekler seratonin üretimini arttirirlar. Stres sürecinde vücudun yakita ihtiyaci vardir. Bu yakit karbonhidratlar ve yagdir. Stresli zamanlarda tatli, cips, kizartma, çikolata kuruyemis ve benzeri kalorili gidalarin ilk tercih olma sebebi hem yag hem karbonhidrat içermeleridir. Alinan gidalarin tek dezavantaji kalori açisindan zengin besin degeri açisindan düsük olmalaridir. Bu da fazla tüketimin ve sik tüketimin oldugu dönemde stresle beraber kiside kilo artisina sebep olmaktadir.

Stres döneminde asiri tüketilen yagli ve karbonhidratli besinler karin çevresinde yaglanmayi arttirir!

Yapilan çalismalar atistirmalik olarak alinan yagli besinlerin vücutta en çok karin çevresinde yaglanmayi arttirdigini göstermektedir. Özellikle vücut gereginden fazla tüketilen bu besinlerdeki karbonhidrati da vücutta yaga dönüstürerek depolar. Bu da bel çevresi adipoz doku yani yag dokusunun artmasina sebep olur. Kalp hastaliklari ve birçok kronik hastaliga zemin hazirlayan bel karin çevresi yaglanmasi ( halk degimi ile simit olusumu) gittikçe önem kazanmaktadir.

Peki stresli dönemlerde hangi besinleri rahatça tüketebiliriz?

SERATONIN! Mutluluk hormonu adi da verilen seratonin insani dinç kilan, performansini artiran ve aktif bir hayat sürmesini saglayan enerjiyi verdiginden insanin mutlu olmasini da saglamis olmaktadir. Görüldügü gibi, insanin hayatini optimal ve ideal bir düzeyde sürdürebilmesi aldigi gidalarla da yakindan iliskilidir. Bu hormon, daha çok B1 ve B2 vitaminlerinde bulunmaktadir. Bulgur, nohut, süt ve süt ürünleri, çikolata, muz, hindi eti, kirmizi biber, portakal gibi besinler vücutta endorfin salgilanarak seratonin yani mutluluk verici hormonun üretimini saglarlar.

TRIPTOFAN! Triptofan aminoasidini içeren gidalarda vücutta ayni sekilde etki ederek stresle bas edebilmede yardimcidir. Bu amino asit vücutta üretilemez fakat strese iyi gelen seratonin ve melatonin hormonunun üretiminde yardimci olmaktadir. Bu gidalar; tavuk ve dana eti, kahverengi pirinç, findik, balik, süt, yumurta, peynir, muz, yulaf ve avakadodur. Muzu ara ögünlerde, yulafi sütle kahvaltida, avokadoyu salatanin içinde kullanabilirsiniz.

TAURIN! Taurin bir aminoasit olup merkezi sinir sisteminde anksiyete önleyici özellikler tasimaktadir. Yapilan son çalismalar, eksikliginde obezitenin olusabilecegini göstermektedir. Özellikle tavuk eti, kirmizi et balik ve yumurta süt gibi iyi kalite protein içeren besinler bu özellige sahip olup tok tutucu ve mutlu edici besinler arasindadir. Ögünlerinize bu zamanlarda eti eksik etmemek, yumurtayi haslayarak veya menemen türü pisirerek ögünlere koyarak hem doymus hem mutlu olabilirsiniz.

KARBONHIDRATLAR! Karbonhidratli yiyecekler tokluk hissi yaratirlar. Özellikle bu dönemde dogru karbonhidrat kaynaklarini tercih edersek strese ve bu dönemdeki kazinma hissine iyi gelmektedir. Ana ögünlerde makarna veya bulgur pilavi yiyebilir, ara ögünlerde yapilan çalismalarda sikça bahsedilen kuru meyveleri siklikla tercih edebilirsiniz. Bunlardan kuru siyah çekirdekli üzüm, kuru erik, kuru elma ve kuru dut yatistirici sakinlestirici ve kan sekerini düzenleyici rol alirlar. Ayrica tam bugdayli ekmekler, kekler veya kurabiyelerde içerdigi B vitaminden dolayi mutluluk hormonu salgilatan besinlerdir. Yemeklerde tam bugday ekmegi veya ara ögünlerde tam bugdayla yapilmis 1 dilim kek veya 2 adet kurabiye güzel alternatiflerdir.

KROM! Krom bir mineraldir. Tokluk hissi yaratir vücutta insülin dengesini ayarlar, kan sekerini dengeler. Krom’un bulundugu gidalar; ceviz, findik, tuzsuz beyaz leblebi, tam tahilli ekmek, et, yesil fasulye, brokoli ve baharatlardir. Ara ögünlerde küçük bir kâse kuru yemisin hiçbir zarari yoktur.

OMEGA–3! Sinir sistemine de çok iyi gelmekle birlikte vücuttaki kolesterol ve yag seviyeleri üzerinde, bagisiklik sistemini güçlendirmede, göz ve cilt üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadir. Haftada 2 kez yapilan balik stresimizi azaltmada önemli rol oynamaktadir. Yine ara ögünlerde 10 adet findik veya 3–4 adet cevizde rahatlamak için bire bir!

TATLI OLARAK; Bol tarçinli bir sütlaç içerigindeki tarçin ve pirinç sebebi ile sakinlestirici etki yaratir. Yine dondurma tüketilebilinecek hafif bir tatlidir. Yagsiz yogurt ve taze meyvelerden muz, ananas, kivi, elma kuru dut ve kuru üzüm ile hazirlanan karisim oldukça keyifli bir alternatiftir. Yagsiz sütle yapilan meyveli milkshake hem tokluk hissi yaratir hem stresi azaltir. Çikolata tercihinde sütlü degil bitter olani tercih etmek kakao içerigi açisindan daha tatmin edici kalori açisindan daha düsüktür.

Dikkat edilmesi gereken günlük püf noktalari;

* Tek tip beslenme, yetersiz karbonhidrat alimi, asiri yagli yiyecek tüketimi, alkol ve asiri kafein alimi; depresif duygu durumunuzu artirabilir. Uzun süre aç kalmak ve düzensiz saatlerde beslenmek ise; kan sekeri düsüklügü, sinirlilik ve tahammülsüzlük gibi sikintilar yaratir.

* Rahatlamayi saglayan sivi içeceklere agirlik verilebilinir. Özellikle bitki çaylarindan elma çayi ve melisanin dinlendirici özelligi vardir.

* Doymus yagdan zengin pastane ürünleri, hamurlu ve serbetli tatlilar, fast-food, sarküteri ürünleri ve kizartmalarin stres döneminde tüketildigi birçok çalismada açikça görülmektedir. Fakat bu gidalarin kilo arttirici dezavantajlarinin yaninda çalismalarda kisilerin rahatlamak yerine tam tersi gün içinde kendilerini uykulu ve yorgun hissettigi görülmüstür. Pogaça ve açma gibi kati yagli yiyecekler yerine kepekli ekmek arasi peynir veya üzümlü veya cevizli bir ince dilim kek çok daha tatmin edici daha az yagli ve doyurucu alternatiflerdir.

* Günde en azindan bir ögün protein içerigi yüksek gidalara yer verilmesi gerekir. Eger proteinsiz beslenirseniz; hem metobolizma hiziniz düser, hem de vücudunuzda kansizlik, halsizlik ve kas kaybi olusur. Bu sebeple daha güçsüz ve yorgun hisse sebep olur.

* Çok demli çay ve asiri kahve ya da kola tüketimi, fazla asit ve kafein alimina sebep olur. Bu da; kansizlik ve demir eksikligine yol açabilir.

*Stresli dönemlerinizde immün sistemin baskilanmasi sonucunda enfeksiyon ve hastaliklara yakalanma sikligi artmaktadir. Uzun süreli streslerde artan adrenalin düzeyine bagli olarak daha fazla C vitamini tüketilmelidir. Insan organizmasi gereksinimini C vitaminden zengin portakal, kivi, biber, patates, brokoli gibi yiyeceklerden karsilamaktadir. Havuç, koyu yesil yaprakli sebzeler, sari- turuncu meyvelerde bulunana beta karotenin de immün (bagisiklik) sistemi olumlu etkiledigi bilinmektedir.

* Stresi azaltmada beslenme disinda; 15- 20 dakika ayirarak derin nefes alip verme teknikleri, 15- 20 dakika yerde oturarak hafif bir müzik esliginde boyun ve diger vücut egzersizleri ve erken saatte orta tempolu bir yürüyüs de en iyi tedavi olarak bilinmektedir.

Bu dönemde olumsuz düsüncelerden mümkün oldugunca uzak kalin. Yemek yiyerek stresi azaltamayiz. Degisen pek bir sey olmadigi gibi tam tersi tikanircasina yemek yeme sizi daha da mutsuz edecektir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası