Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


YEME BOZUKLUKLARI: Anorexia ve Bulimia

Dis görünüsün hayli önemsenmekte oldugu günümüzde, kisiler toplum içindeki yerlerini belli bir seviyede tutmak, daha çok saygi görmek, daha çok sevilmek, kendine daha çok güvenebilmek gibi çesitli sebeplerden dolayi belli bir kilonun üstünde olmama çabasindadirlar. Bunun için sagliksiz, geçerliligi kanitlanmamis, doktor/diyetisyen kontrolünde olmayan yüzlerce çesit diyet uygularlar. Bu diyetler kisilerin metabolizmalarini bozup, sürekli diyette kalmadiklari sürece tekrar ciddi kilo alimlarina yol açtigi gibi kisilerin psikolojilerini de etkiler. Bu durum da kisilerin yeme bozuklugu tanisi alacak duruma gelmelerine neden olabilir. DSM IV‘e (Diagnostical Statistical Manual) göre tanimlanmis 2 tür yeme bozuklugu vardir. Bunlar:

Anorexia Nervosa (AN):

Nedir?

DSM IV’ün tani kriterlerine göre AN,

1) Yas ve boy uzunlugu için olagan sayilan bir vücut agirligina sahip olmayi kabul etmeme (kisinin kilosu, yasi ve boyuna göre normal sayilan agirligin %85'inin de altindadir),

2) sismanlamaktan asiri korku (asiri korktugu için bu yeme ataklarindan sonra kendini kusturma, laksatif ve diüretik kullanma, yogun egzersiz ve spor yapma gibi yöntemler de denerler),

3) beden algilamasinda bozukluk (olduklari durumlarda dahi kilolu olduklarinda israr edebilirler veya bazi vücut bölgelerinin görünümleri ile ilgili sikayetleri olabilir),

4) amenore (adet kesilmesi - ardarda en az 3 menstruel siklusun olmamasi) karakterli bir yeme bozuklugu olarak tanimlanmistir.

DSM-IV Anoreksiya Nervosa'yi iki alt tipe ayirmaktadir.

1) Kisitli tipte: Kisi yeme düzenine kisitlamalar getirir. Günde sirf bir ögün yemek gibi.

2) Tikanircasina yeme/çikartma tipinde: Kisi döngüler halinde tikanircasina yeme ve sonrasinda çikartma veya laksatifler kullanma gibi davranislar göstermektedir. Bu alt tipe uyan hastalarda kisilik bozukluklari, dürtü kontrol problemleri, hirsizlik, alkol ve uyusturucu bagimliligi, sosyal içe çekilme ve intihar girisimi daha sik görülebilmektedir.

Istatistiki degerleri

Baslangiç yasi ortalama 18, genellikle 12-30 yas arasinda rastlanmaktadir.

Yayginligi %0.05 - 1 arasindadir.

Kadinlarin erkeklere orani 20/1'dir.

AN tanisi konanlarin 0.5% i genç kizlardir.

AN tanisi alanlarin ¼ ünde obsesif semptomlar vardir.

½ si nin depresif özellikleri vardir.

AN tanisi almis hastalarin aile üyelerinde majör depresyon sikliginin genel nüfusa oranla daha yüksek oldugu bilinmektedir.

Kimler yatkindir?

Çocukluktaki cinsel taciz

Çocukluktaki olumsuz yasantilar

Anne-baba beklentileri

Çocuklukta obsesyonel özellikler

Kisilik bozuklugu tanisi alanlar

Yasanilan sosyo-kültürel çevrenin etkisi ile zayifligin kesin güzellik ölçütü olmasi durumu yayginlastirmaktadir (hosteslik, modellik, dans ve TV isinde olanlar vb.)

Sebepleri:

Her ne kadar psikolojinin çesitli alt kuramlari degisik hipotezler üretse de en önemli sebebin toplumun dis görünüse verdigi önem oldugu bilinmektedir. Özellikle ergenlikte olacak bagimsizlasma ve kendinligini sosyalleserek olusturma çabalari sirasinda ergenin benligiyle ve fiziksel görünüsüyle daha yogun ilgi içine girdigi görülmekte ve bu durum asirilasip yeme bozukluklarina yol açabilmektedir.

Seyri ve Tedavisi:

Hastalarin ½ sinin ilerleyen dönemde iyilestigi belirlenmistir. Hastalik sonucu ölüm oraninin % 5 – 15% civarinda oldugu gözlenmistir. Bu yüksek oranin bu hastaliga sahip olan kisilerin tedaviye olan yüksek dirençleriyle alakali oldugu düsünülebilir.

Psikoterapide hastanin kendi duygularini uygun bir sekilde ifade edebilmesi, yeme davranisi üzerine kurulu yanlis düsünce tarzinin degistirilmesi, vücuduna yönelik olumsuz algilamalarin düzeltilmesi, özgüvenin olusturulmasi, kisilerarasi sorunlarin belirlenip, çözümüne yönelen bir yaklasimin olusturulmasina çalisilir.Tedavide medikal destek, davranisçi terapi, ve aile terapisi kullanilabilir. Hastalarin 25% ile – 40% nin hastane yatisi gerekebilir.

AN önemsenmesi gereken ve ilk fark edildigi anda tedavi edilmesi gereken yoksa oldukça ciddi sonuçlar dogurabilecek bir rahatsizliktir.

Bulimia Nervosa (BN):

Nedir?

DSM IV ün tani kriterlerine göre BN,

1) Tekrarlayici asiri yeme ataklari

2) Yeme periodunda yeme islemi üzerinde kontrolu kaybetmek

3) Asiri yemeye ek olarak, kilo almayi engellemek için uygunsuz asiri bir reaksiyonlar gelistirmek (Kendini kusturma, laksatif kullanma, asiri egzersiz yapma vb.)

4) Vücut sekli, görüntü ve kilosundan memnun olmama hali

5) Asiri yeme ve dengeleyici karsi eylemlerin üç ay boyunca haftada en az iki kez olmasi.

Istatistiki degerleri

Ergenlik ve erken yetiskinlik dönemlerinde baslar.

%90’ini kadinlar olusturur.

Kadinlar arasindaki sikliginin % 1 ile 2 arasinda oldugu bilinmektedir.

BN hastalarinin 80% i kusmayi kilo kontrolü olarak kullanir

Iyilesme orani AN ye göre daha yüksek çünkü tedavi reddi/direnci daha az

Sebepleri:

Bulimia hastalari Anoreksiya’da oldugu gibi yardimi reddetmezler.

BN tanisi konmus hastalarinin pek çogunun aile öyküleri incelendiginde, sorunlu aile iliskileri göze çarpar. Uzak ve reddedici ebeveyn tanimlamasi BN hastalari arasinda yaygindir.

Bulimia hastalari Anoreksiyadan farkli olarak disa dönük kimselerdir. Bulimia hastalarinin dürtü kontrolünde yasadigi problemler nedeniyle madde kötüye kullanimi, emosyonel dengesizlik ve intihar girisimlerine rastlanabilir.

Seyri ve tedavisi:

BN hastanlarinin 50% si nin kesin iyilestigi, hastaligin sonucu olarak veya intahar girisimlerine bagli olarak ölüm orani ise % 1 ile %5 arasindadir.

Psikoterapide hastanin kendi duygularini uygun bir sekilde ifade edebilmesi, yeme davranisi üzerine kurulu yanlis düsünce tarzinin degistirilmesi, vücuduna yönelik olumsuz algilamalarin düzeltilmesi, özgüvenin olusturulmasi, kisilerarasi sorunlarin belirlenip, çözümüne yönelen bir yaklasimin olusturulmasina çalisilir.Tedavide medikal destek, davranisçi terapi, ve aile terapisi kullanilabilir.

Yeme Bozukluklari ciddiye alinmasi ve tedavisinin saglanmasi gereken hastaliklardir. Tedavi sürecinin baslatilmamasi veya geç kalinmasi ölümlerle sonuçlanabilir.

VKV Amerikan Hastanesi
Psikoloji Bölümü
Uzman Psikolog Asli Akkan
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası