KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ

KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete
Tarih: 14.12.2000; Sayı: 24260
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet hastanelerine entegre olarak veya Milli Savunma Bakanlığına bağlı kuruluşlar haricindeki diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişiliklerince kurulmuş bulunan ve kurulacak olan Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezlerinin kuruluş ve çalışma esaslarının belirlenmesi ve kurulu olduğu il sınırları içinde erken tanısı konulabilen kanser vakalarının belirlenmesi, kanser türlerinin kontrol altına alınması, hizmet içi eğitim ve halk eğitimi yoluyla halkın kanser konusunda bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi ve kanserin morbidite ve mortalitesinin azaltılması sağlanarak hizmet kalitesinin ve verimliliğinin artırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, hastanelere entegre olarak kurulan “Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri” ile resmi ve özel kurumlarca kurulan ve kurulacak olan merkezlerin açılışı, idari yapısı, yerleşimi, çalışmaları, hizmetlerin planlama ve denetlenmesi konusundaki ilkeleri kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 181 sayılı Sağlık Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkarılmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte;
a) Bakanlık: Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığını,
b) Başkanlık: Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığını,
c) Merkez: Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezini,
d) Personel Eğitimi: Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen program çerçevesinde, katılımcıların çalıştıkları alanla ilgili teorik ve uygulamalı olarak bilgi edindikleri eğitim programlarını,
e) Merkez Sorumlusu: Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezinden sorumlu olan hekimi, tanımlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Açılışı, İdari Yapı, Yerleşimi, Görevler

Merkezin Açılışı
Madde 5- Başkanlık tarafından yapılan değerlendirmeler sonucu veya özel sağlık işletmelerinin başvurusu üzerine, 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerini yerine getiren yerlerde Bakanlık Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün olumlu görüşü alınarak Başkanlık tarafından açılış izni verilir.
İdari Yapı
Madde 6- Merkezler, hastaneye entegre olarak kurulur. Merkezlerde, başkanlıkça düzenlenen eğitimden geçmiş, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen nitelik ve sayıda personel çalışır. Eğitimden geçmiş hekimlerden biri, Bakanlığa bağlı hastanelere entegre olan merkezlerde Başhekimlikçe, diğer merkezlerde ise yetkililerince merkez sorumlusu olarak görevlendirilir. Kurulu merkezler bu Yönetmeliğin yayımlanmasını izleyen ilk iki ay içinde eğitilecek personelin isim ve unvanlarını bildirerek, başkanlıktan personel eğitimi talebinde bulunurlar.
Merkezin Yerleşimi
Madde 7- Merkez en az üç muayene, kayıt arşiv ve personel, mammografi, ultrasonografi, laboratuvar, bekleme salonu ve eğitim salonu olmak üzere en az sekiz oda ile baybayan tuvaletlerinden oluşur.
Merkez Sorumlusunun Görevleri
Madde 8-a) Merkez çalışmalarının, mevzuata ve bu Yönetmeliğe uygun olarak yürütülmesini sağlamak,
b) Başkanlık tarafından yapılan planlara uygun olarak, tanımlanmış risk gruplarına yönelik, yılda en az bir defa tarama programı hazırlayarak uygulamak, hasta takiplerini ve değerlendirmelerini yapmak,
c) Merkezin yıllık çalışma planını hazırlayarak, Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
d) Merkezin yıllık faaliyet raporlarını hazırlayarak, Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
e) Merkez personelinin, sağlık riskleri yönünden korunma önlemlerini almak ve güvenli bir ortamda çalışmalarını sağlamak,
f) Kanser ile ilgili olarak Başkanlık tarafından onaylanmış eğitim materyallerinin dağıtılmasını sağlamak, bu konuda hazırlanacak materyallerle ilgili öneriler hazırlamak, hazırlatmak ve Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
g) Gerektiğinde, çalışmaların daha etkin yürütülebilmesi için, Merkez içinde, Bakanlık Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün koordinesi ile Başkanlığın “uygundur” görüşü alınarak alt birimler oluşturmak,
h) Merkezin kurulu olduğu il sınırları içindeki gönüllü kuruluşlar, dernek ve vakıflarla işbirliği yapmak ve Başkanlığı bilgilendirmek,
ı) Hizmet içi eğitim ve halk eğitimi programı hazırlamak ve uygulamak,
i) Merkezde çalışan personelin çalışmalarını organize etmek ve denetlemek.
Merkezde Görev Yapacak Personel ve Nitelikleri
Madde 9-a) Merkezde, Başkanlık tarafından düzenlenen personel eğitiminden geçirilmiş en az bir patoloji, kadın-doğum, radyodiagnostik ve genel cerrahi uzmanı, üç pratisyen hekim, bir tıbbi teknolog, iki hemşire, bir ebe, röntgen teknisyeni, laboratuvar teknisyeni ile bir veri hazırlama ve kontrol işletmeni bulunur.
b) Merkezde görevlendirilen uzman hekimlerin çalışma saatleri ve çalışma düzenleri, çalışma programına göre merkez sorumlusu ve başhekim tarafından ortaklaşa düzenlenir.
c) Diğer merkezlerde uzman hekimlerin çalışma saatleri ve çalışma düzenleri Merkez Sorumlusu tarafından düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma İlkeleri

Erken Teşhis
Madde 10- Çeşitli sağlık birimlerinden sevkli olarak gelen ve/veya kendiliğinden başvuran bireylerin genel muayenelerinin yapılarak, kanser yönünden riskli vakaların teşhis için ileri merkezlere sevkinin yapılması sağlanır.
Tarama Hizmetleri
Madde 11-a) Riskli gruplara yönelik Başkanlığın hazırladığı yıllık planlara uygun yılda en az bir tarama programı yapmak ve uygulamak,
b) Yerel nedenlerle gerek Bakanlığa yapılan başvurular, gerek ise kanser yönünden riskli bölge ve gruplara yönelik olarak “Kanser Tarama” hizmetlerinin sunulması,
c) Taramalar sonucunda şüpheli olguların ileri tetkik ve tedavi yapacak tedavi merkezlerine sevklerinin yapılması, son durumları hakkında bilgi sahibi olunması,
d) Tarama çalışması ile belirlenen hedef grupların periyodik taranmasıdır.
Takip ve Destek Çalışmaları
Madde 12- Merkez, kanser şüphesi olan hastalar ile zamanında başvurmayan bireylerin takiplerini yaparak, kanser tanısı alan hastalara olanaklar ölçüsünde sosyal, ruhsal ve tıbbi destek sağlar.
Sosyal Dayanışma Çalışmaları
Madde 13- Merkez, kanser konusunda halkın gönüllü katılımı ve yardımını sağlayarak, bu konuda gerçek ve tüzel kişiler ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği yapar ve olanaklar ölçüsünde bunlara yardımda bulunarak yol gösterir.
Hizmet İçi Eğitimi
Madde 14- Merkez, birinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan hekimler başta olmak üzere, tüm sağlık çalışanları için kanser konusunda korunma ve erken tanı öncelikli olmak üzere, eğitim çalışmalarını, il sağlık müdürlüğü eğitim ekipleri, üniversiteler, ilgili kurum ve kuruluşlardan uzmanlar ile ortaklaşa oluşturarak uygular ve sağlık personelinin kanser konusundaki bilgilerinin güncellenmesini ve sürdürülmesini sağlar.
Halk Eğitimi
Madde 15- Kanser konusunda halkın bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi, davranış geliştirilmesi, kanserden korunma ve erken tanı amacıyla merkezde gerekli eğitim ortamının oluşturulması, halkı aydınlatacak eğitim materyallerinin hazırlanması ve eğitim çalışmalarında kullanılması merkez tarafından sağlanır.
Vaka Kayıtların Tutulması
Madde 16- Tüm başvurular için hastane dosyalarının dışında ayrı dosyalar açılır ve bunlar merkezde arşivlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Programları, Denetleme

Yıllık Çalışma Planı
Madde 17- Merkezin üçüncü bölümde belirtilen çalışma ilkeleri doğrultusunda hazırlayacağı yıllık çalışma planı her yıl aralık ayı ilk haftası içerisinde Başkanlığa gönderilerek, alınan onayı takiben uygulamaya konulur.
Faaliyet Raporu
Madde 18- Merkez faaliyet raporları her yıl ocak ayı ilk haftası içinde Başkanlığa gönderilir.
Merkezin Denetlenmesi
Madde 19- En az yılda bir defa olmak üzere, gerekli olan durumlarda Bakanlık, merkezi ve alt birimlerini işleyiş yönünden denetler.
Madde 20- Yapılan denetimlerde, merkezlerin, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı halleriyle gerekli teşhis araç ve gereçlerin bulundurulmadığının tespiti halinde, eksikliklerini tamamlaması için ilk seferinde altı ay, ikinci seferinde üç aya kadar süre verilir.
Madde 21- Gerekli uyarılara ve yirminci maddede sayılan önlemlere rağmen denetim raporlarında belirtilen eksiğini tamamlamayan Bakanlığa bağlı merkezlerin açılış izinleri iptal edilerek, araştırma için kullanılan araç ve gereçlerin Başkanlık tarafından uygun görülen bir başka merkeze aktarılması sağlanır.
Madde 22- Gerekli uyarılara ve yirminci maddede sayılan önlemlere rağmen denetim raporlarında belirtilen eksiklerini tamamlamayan özel işletmelere bağlı merkezlerin açılış izinleri iptal edilerek, sorumluları hakkında yasal işlemler başlatılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler, Yürürlük ve Yürütme

Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından önce kurulmuş bulunan merkezler hakkında bir defaya mahsus olmak üzere altı aya kadar eksiklerini tamamlama süresi tanınır. Süresi içinde eksiğini tamamlamayan kuruluşlar hakkında 21 ve 22 nci maddelerde sayılan hükümler uygulanır.
Yürürlük
Madde 23- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 24- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.