Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Kadinlarin Sinsi Düsmani: Endometriozis

Her 10 ile 20 kadindan birinde görülen ve kisirliga yol açabilen endometriozis, rahim içinde olmasi gereken dokunun, vücudun yanlis bölgelerinde olusmasi anlamina geliyor. Baska hastaliklarla benzer belirtiler tasimasi nedeniyle tanisinin konulmasinda çogu zaman geç kalinan bu hastalik, erken teshis edildiginde tedaviyle kisirlik riski ortadan kalkabiliyor. Acibadem Fulya Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Prof. Dr. Gürkan Arikan, “Endo iç, metra da rahim anlamina geliyor. Rahmin içini bir astar gibi kaplayan ve her ay adet kanamasi seklinde parçalanip dökülerek yenilenen dokuya ise endometrium deniliyor. Rahim içinde olmasi gereken dokunun vücutta yanlis yerlerde yerlesmis olmasi halinde endometriozisden söz ediyoruz” diyor.

Söz konusu yanlis yer en çok yumurtaliklarin üstü, içi, karin boslugu içinde herhangi bir yer olurken, nadiren bagirsak veya idrar kesesi, seyrek olarak da karin boslugu disinda vajina, akciger, beyin ve solunum yollari olabiliyor. Endometriozise sezaryen veya miyom ameliyatlari sonrasi, rahim içi dokunun karin katlarina yapismasi ile ameliyat yarasinda da rastlanabiliyor.

HER 20 KADINDAN BIRINDE VAR

Endometriozis kadinlarin yüzde 5-10’u arasinda görülüyor. Kisirlik hikayesi olan kadinlarda bu hastaligin görülme riski ise 5-8 kat daha fazla oluyor. Kronik karin agrisi olan kadinlarin yüzde 80’inde de endometriozise rastlaniyor. Çogu kez kronik agri ve inatçi bir kisirlik sebebi olarak belirti veren hastaligin dogru teshisi kimi zaman yillarca sürebiliyor. Bunun nedeni ise bulundugu yere bagli olarak endometriozisin idrar yolu enfeksiyonu, tas, basit kist, baska bagirsak rahatsizliklarini düsündürmesi ve bu dogrultuda tani konmasi oluyor. Yanlis tanilar sonucu hasta tedavi edilemedigi için uzun yillar agri çekebiliyor. Bu hastaligin tedavisinde hedeflenen; agriyi kesmek, karin içi yapisikliklari engellemek, yasam kalitesini yükseltmek ve dogurganligi korumak oluyor.

Ilaçla tedavi mümkün Hastalik cerrahi yolla tedavi edilebildigi gibi, kesin tani konulmadan da ilaç kullanilabiliyor. Hasta ilaçlarla geçici olarak menopoza sokuluyor ya da dogum kontrol haplari veya erkeklik hormonu etkisi içeren ilaçlar kullanabiliyor. Ilaç tedavisi, agrinin önlemesinde avantaj sagliyor. Ancak kesin tani konulmamis olmasi, ilaç kullanimi süresince hamile kalinamamasi gibi dezavantajlar olusturuyor ve hasta sadece ilaç verildigi sürece rahatliyor. Bu nedenle ilaçla tedavi, hastaligin sürmesine ve üreme kapasitesinde hasara engel olmuyor. Çok uzun süre ilaç tedavisi görmüs hastalarda tüp bebek tedavisi dahi kisirlik sorununu çözemeyebiliyor.

AGRIYA DIKKAT!

En sik görülen belirtisi agri olan endometriozis; karin, kasik ve bel agrilari seklinde hissedilebiliyor. Genelde adet görmeye baslandiktan uzun bir süre sonra ortaya çikiyor ve giderek artiyor. Adet sirasinda, adetten birkaç gün önce baslayan ve çogu kez adet boyunca süren hafif ya da agir agrilar olabiliyor. Iliski sirasinda da olusabilen agri, cinsel isteksizlik ve vajinismusa kadar gidebiliyor. Iltihap, enfeksiyonla beraber ise adet ritminden bagimsiz olarak karin agrisi görülüyor. Duyulan agri çikolata kisti veya endometriozis odaklarinin büyüklügü ve derinligi ile dogru orantili olmayabiliyor. Küçük odaklar çok siddetli agri yapabilecegi gibi, büyük odaklar hiç belirti vermeden de gelisebiliyor. Endometriozis odaklari bulundugu bölgeye göre bagirsak sancisi, kabizlik, kanli diski, kanli idrar gibi degisik semptomlar verebiliyor. Bazi vakalarda kronik yorgunluk, ates, bas agrisi, depresyon ve sinirlilik hali de görülebiliyor.

BESLENME ÖNEM TASIYOR

Antioksidan agirlikli beslenmenin hemen her konuda oldugu gibi endometriozis tedavisinde de önemli oldugunu söyleyen Prof. Dr. Arikan, “Bazi çalismalarda endometriozisi olan kadinlarin karin içi sivilarinda antioksidan enzimler ile C ve E vitamini gibi antioksidan maddelerin azaldigi görülüyor. Antioksidandan zengin beslenmenin endometriozisteki kronik iltihabi durumu azaltabilecegi düsünülüyor. B6, B1 ve E vitaminleri ile magnezyum, omega-3 ve omega-6 yag asitlerinin (balik yagi) diyete eklenmesinin endometriozis hastalarinda agri kesici ve iltihabi durumu azaltici etki gösterdigi de biliniyor. Ayrica sebze, lif ve antioksidandan zengin bir diyetin uygulanmasi koruyucu etki yapiyor” diyor.

KISIRLIGA YOL AÇIYOR

Endometriozis, yumurtalik ile yumurtalik kanallarini birbirine ve çevre organlara yapistirdigi için yumurta hücresinin rahim içine nakledilmesini engelliyor. Adet kaninin bulundugu ortam, dogalligini yitiriyor. Bölgede, içerisinde kan hücrelerinin yikilmasina bagli olarak demir, bazi biyokimyasal maddeler ile alyuvarlar artiyor ve yumurta ortamda rahatça gelisemiyor. Yumurtaya toksik etki yapiyor ve bu durum rahim içerisinde döllenmis yumurtanin yerlesmesine engel oluyor. Prof. Dr. Gürkan Arikan, “Endometriozis görülen herkeste kisirlik olusuyor denilemez fakat kisir olan kadinlarda bu hastaliktan da süphelenilmesi gerekiyor” diyor.

SEMPTOMLAR, DOKULARDA OLUSAN REAKSIYONLARLA SEKILLENIYOR

Rahmin içinde oldugu gibi, endometriozis odaklarindan da aylik kanama yolu ile doku ve kan atiliyor; buna bagli olarak da degisiklikler ortaya çikiyor: Çikolata kisti: Koyu kahverengi kan dolu bu kistik olusumlar görünümleriyle çikolatayi andirdiklari için bu isimle aniliyor. Yapisikliklar: Karin içi organlar arasi yapisikliklar agri ve kisirliga neden olan en önemli sebepler arasinda yer aliyor. Yara dokusu: O bölgeye beyaz kan hücrelerinin hücum etmesi nedeniyle kalinlasma olusuyor. Iltihabi reaksiyon: Kronik iltihap nedeniyle olusan nodüller, adet esnasinda agrilarin artmasina neden olabiliyor. Bu nodüller, bagirsak veya idrar kesesi gibi organlara hasar verebiliyor.

TEDAVIDE LAPAROSKOPININ YERI

Endometriozis tedavisinde laparoskopik yani kapali ameliyat tercih ediliyor. Laparoskopi, endometriozis odaklarinin yerlerini, büyüklüklerini ve boyutlarini gösteriyor. Yöntem hastanin iyilesme sürecinin kisalmasina neden olurken, estetik olarak da hastada büyük bir ameliyat izi kalmasini engelliyor. Açik ameliyat uygulamasi hastaya gereksiz zarar verecegi için artik ilk tedavi seçenegi olarak tavsiye edilmiyor. Ayrica tecrübeli ellerde kapali ameliyat (laparoskopi), vajinanin ve alt karin bölgesinin derinliklerine kadar uzanan derin endometriozis odaklarinin saglikli dokudan ayrilmasi ve tamamen çikartilmasinda, açik ameliyattan daha üstün bir yöntem olarak kabul ediliyor. Ameliyat sonrasi yapisikliklarin önlenmesi ve dogurganligin korunmasi açisindan da laparoskopi üstünlük sagliyor.

ÇEVRE DE ETKILIYOR, GENETIK DE...

-Endometriozisin olusum mekanizmalari kesin olarak bilinmiyor. Fakat adet sirasinda, menstrual dokularin bir kisminin döl yolundan karin bölgesine tersine akmasinin ve burada yerlesip büyümesinin hastaliga sebep oldugu düsünülüyor. Bu durum yüzeysel endometriozis ve çikolata kistlerini kismen açikliyor.

-Ilk adetini erken gören veya adet dönemleri uzun süren kadinlarda endometriozis görülme orani daha yüksek oluyor.

- Henüz anne karninda, cinsiyet organlarinin olusacagi hücre gruplarinin rahmi olusturacak alanin disinda kalinti birakmasi da hastaliga sebep olabiliyor.

- Tedavi sonucunda sezaryen ve miyom ameliyatlariyla karin içine ulasan hücreler endometriozise yol açsa da, bu durum her vakada görülmüyor.

- Bagisiklik sistemi sorunlari, çevresel faktörler, kimyasal atiklar, mikrodalga firin kullanimi gibi faktörler de endometriozis ile iliskilendiriliyor.

- Genetik faktörlerin endometriozis gelisiminde etkili oldugu biliniyor. Yapilan arastirmalar, endometriozis egilimli genler bulundugunu ortaya koyuyor.

MIKROSKOBIK INCELEME GEREKIYOR

Prof. Dr. Gürkan Arikan, endometriozisin tanisinda hasta öyküsü, jinekolojik muayene ve ultrasonun yani sira, gerekli hallerde ek muayene yapilmasi gerektigini de belirtiyor. Endometriozis bagirsaklara kadar ilerlemisse endoskopi yapilabiliyor. Kesin tani ise odaklarin narkoz altinda laparoskopiyle tespit edilmesiyle konuluyor. Odagin mikroskobik incelemesi yapilmadan kesin tani konulamiyor.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası