Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Vejetaryen olmak ya da olmamak...

Vejetaryenlik gitgide popüler hale gelen bir olgu. Vejetaryen diyetler, sik görülen bazi hastaliklara kapilma riskini düsürüyor, kilo vermeyi kolaylastiriyor ve daha çevreci bir yaklasima sahip.

Ne var ki, ortada çok fazla efsane ve yanlis bilgi dolasiyor. Eger böyle bir tercih yapmak üzereyseniz, dogru bilgilere ihtiyaciniz var. Vejetaryenlik hakkinda en yaygin sorulara açiklik getirmeye çalisalim.

KAÇ TÜR VEJETARYENLIK VAR?

Vejetaryen diyetlerin birkaç farkli türü vardir. Vegan olarak adlandirilan “siki” vejetaryenler, hayvansal hiçbir ürünü agizlarina koymazlar. Diyetlerinin ana mönüsünü meyveler, sebzeler, baklagiller, tahillar ve çerezler olusturur. Lacto-vejetaryenler, bitkisel yiyeceklere ilaveten süt ve süt ürünlerini de tüketirler. Lacto-ovo vejetaryenler ise, diyetlerinde bitkisel yiyecekler ve süt ürünlerinin yani sira yumurta da bulundururlar.

Ister tavuk ister balik olsun, hayvan eti yiyen hiç kimse vejetaryen olarak nitelendirilemez. Bununla birlikte, vejetaryen diyetlerin saglik açisindan faydalari daha bilinir hale geldikçe, insanlar et tüketimini azaltmaya basladilar. Örnegin, kirmizi et yerine tavuk ve balik tüketmek, veya kirmizi eti haftada sadece bir-iki kez küçük porsiyonlar halinde tüketmek yayginlasiyor. Sadece beyaz et tüketen insanlar da yari-vejetaryen bir diyetin uygulayicisi olarak tanimlanmaya basliyorlar.

INSANLAR NEDEN VEJETARYEN OLUR?

Bunun çesitli sebepleri var. Birçok insan vejetaryen diyet uygulamayi kilo vermek ve daha saglikli olmak için tercih ediyor. Bazilari, deli dana hastaligi gibi, son zamanlarda meydana gelen bazi üzücü olaylar nedeniyle et yemeyi birakiyor. Ama büyük bir çogunluk için bu, etik ve/veya tinsel bir konu. Kimileri, modern çiftlik/kesimevlerinde hayvanlara eziyet edildiginden sikayetçi, kimileri dünyanin açlik sorunu ve çevresel konularla ilgili. Bir kisim insan ise sadece et sevmiyor. Ama vejetaryenlerin çogu için, yukarida saydigimiz nedenlerin toplami geçerli.

VEJETARYENLIK ILE DÜNYADA AÇLIK KONUSUNUN NE ILGISI VAR?

Insan nüfusunun beslenmesi için hayvan yetistirmek, son derece verimsiz bir yöntemdir. Bir örnek verecek olursak: ABD’de etinden faydalanmak için yetistirilen hayvanlar, ABD nüfusunun bes katini doyuracak kadar tahil ve soya fasulyesi tüketiyorlar. Hayvan yetistirmek için kullanilan bir araziden, dört dönüm basina yaklasik 75 kg et elde edilir. Oysa, ayni dört dönüm arazide yaklasik 9 ton patates yetistirilebilir. Eger Amerikalilar et tüketimlerini sadece %10 azaltabilselerdi, yilda 12 milyon ton tahil açlik çeken ülkelere dagitilabilirdi. Verilecek örnekleri çogaltmak mümkün. Öyle görünüyor ki, vejetaryenlik ile dünyanin açlik sorunu yakindan ilgili.

VEJETARYEN DIYETIN SAGLIK AÇISINDAN FAYDALARI NELER?

Vejetaryen diyetler, doymus yag, kolesterol ve hayvansal protein yönünden daha fakir olurlar. Buna karsilik, Vitamin C ve E gibi anti-oksidan vitaminler ve carotenoidler yönünden zengindirler. Genel baglamda, vejetaryenler esasen, obezite, kalp hastaligi, yüksek tansiyon, osteoporoz ve bazi kanser türlerine -özellikle akciger ve kolon kanseri- yakalanma risklerini azaltirlar.

BIR VEJETARYEN DIYETI HER ZAMAN SAGLIKLI MIDIR?

Her zaman degil. Bir vejetaryen et yeine, örnegin, yag orani yüksek peynirler yiyorsa, bunun saglik açisindan pek faydasi oldugu söylenemez. Ayrica, kizarmis patates, sekerleme gibi besinlerin de etle bir ilgisi yoktur. Vejetaryen veya degil, saglikli bir diyetin doymus yag ve kolesterol açisindan düsük ve meyve, sebze, tam tahil ve yagsiz proteinler içermesi gerekir. Eti hayatinizdan çikarmak, otomatikman saglikli beslenmeye basladiginiz anlamina gelmez.

VEJETARYEN DIYET UYGULAMAYA NASIL BASLANIR?

Bu kisiden kisiye degisir. Bazi insanlar sadece bunu yapmaya karar verir ve daha fazla sorgulamadan uygular. Digerleri, diyetlerini kademeli olarak degistirir. Önce haftanin bir-iki günü et yemeyerek baslayip, sonra haftanin sadece bir-iki günü et yemek, bunun mümkün oldugunu görünce de et yemeyi tamamen birakmak yöntemlerden biri. Ama dedigimiz gibi, diyetini nasil degistirecegine karar verip uygulamak kisiye bagli.

YA AILENIN DIGER ÜYELERI ET YEMEYI TERCIH EDIYORSA?

Bu o kadar da zor bir durum degil. Vejetaryenlerle et yiyenlerin ayni masada baris içinde yemek yemeleri mümkün. Yeter ki biri digeri üzerinde baski uygulamaya kalkmasin. Yemeklerin çogu, sebzelerin, tahillarin ve etlerin bir karisimidir. Yapilacak sey, bu malzemelerin ayri ayri servis edilecegi yemekler yapmak veya yemegi yaparken bir kismini ayirdiktan sonra etini katmak. Disarida yemek ise, gün geçtikçe daha da kolaylasiyor. Artik çogu restoranin, hatta fast-food restoranlarinin bile vejetaryen mönüleri mevcut.

VEJETARYENLIK ZIHINSEL VE FIZIKSEL KAPASITEYI OLUMSUZ ETKILEMEZ MI?

Bu soruyu, kisa bir arastirmayla buldugumuz bazi ünlü vejetaryenleri siralayarak yanitlayalim: Leonardo Da Vinci, Charles Darwin, Socrates, Eflatun, Sir Isaac Newton, Thomas Edison, Drew Barrymore, Candice Bergen, Kim Basinger, Paul McCartney, Woody Harrelson, Steve Vai, Alec Baldwin, Bryan Adams, Peter Gabriel, Leonard Nimoy, Liv Tyler, Jerry Seinfeld, Ralph Waldo Emerson, Mark Twain, Henry David Thoreau.

KAYNAK: www.formdakal.com

www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Altunizade Acıbadem Kit Bölümü 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05326140733

Her gün kan ihtiyacı var. A RH POZİTİF TROMBOSİT Sağolun

Tarih: 10/11/2019 3:22:00 AM
Didem Hanım
  Aranan Kan: B RH +
Adana Yüreğir Başkent Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05412217231

Çok acil. B B Rh + Pozitif TROMBOSİT ihtiyacı var. Lütfen destek olalım. Gelmeden önce lütfen arayınız. SAĞOLUN.

Tarih: 10/9/2019 6:01:07 AM
Dürdane Yıldız
  Aranan Kan: A RH +
Hacettepe hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05447320306

Hacettepe hastanesinde yatmakta olan yakınım için Ab rh(+) kana ihtiyacımız vardi

Tarih: 10/7/2019 11:20:09 AM
Betül eryılmaz
  Aranan Kan: AB RH +
Gebze Anadolu Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05551572642

Acil. Her gruptan uyar TROMBOSİT kan ihtiyacı var. Yardımcı olalım. Rica ediyoruz.

Tarih: 10/4/2019 9:14:14 AM
Ahmet Tokgöz
  Aranan Kan: A RH -
Kartal Koşuyolu İhtisas'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05321714515

yarın saat 8 de beyin ameliyatına girecek hastz için acil A RH (-) kana ihtiyaç vardır.

Tarih: 10/3/2019 11:56:16 AM
Murat Şişmanoğlu
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası