ÇOCUKLARIN GELİŞİM DÖNEMLERİ

BEDENSEL GELİŞİM

0-1 YAŞ

– Doğumda boy 48-53 cm arasındadır.

– Doğumda kilo 2,5-4,3 kg arasındadır.

– Önce büyük kaslar,sonra küçük kaslar gelişir.

– 4. ayda ağırlık doğum ağırlığının 2 katına,1 yaşın sonunda 3 katına çıkar.

– 5.aydan sonra alt damakta 2 diş çıkar.Sonra üstte 2 diş çıkar.Bebek 1 yaşına geldiğinde 8 diş tamamlanmış olur.

– Yenidoğanda beyin ağırlığı yaklaşık 350 gr.dır.1 yılın sonunda beyin ağırlığı olması gerekenin % 75 ine ulaşmış olur.

– Yenidoğan bebeğin kafatasında 6 bıngıldak vardır.Bunların 5 tanesi doğumdan hemen sonra kapanır.Sadece tepedeki kalır.(Ders notları)

– 1 yaşında çocuğun boyu ortalama 76 cm ye ulaşır.(Erden-Akman,2000,s.45)

1-2 YAŞ

– Bebeğin kafatasındaki bıngıldak kapanır. (Ders notu)

– 1-2 yaş arasında boy uzunluğu 11-13 cm artar.(Neyzi,1994,s.142)

– Boy ortalama 82-87 cm arasında değişir.(Ders notu)

– Kilo ortalama 10-13 kg arasında değişir.(Yavuzer,2000,s.56)

– Sindirim sistemi tam olarak gelişir.

– Çocuk 2 yaşına ulaştığında 16 dişi vardır.(Ders notu)

2-3 YAŞ

– Kilo artışı 3-3,5 kg civarındadır.(Yavuzer,2000,s. 87)

– Boy artışı 7,5-9 cm civarındadır. .(Neyzi,1994,s.142)

– Bağırsak ve böbrek kontrolü yavaş yavaş kazanılmaya başlanır. (Oktay,2000,s 115)

– Alt ve üst çenede toplam 20 diş(süt dişi) 3 yaşına doğru tamamlanır.(Ders notu)

– 2 yaşında baş,toplam beden boyutunun yaklaşık dörtte birini kapsar.(Erden-Akman,2000,s.49)

3-4 YAŞ

– Boy artışı 5-6 cm ye düşer.

– Kilo artışı 2-3 kg arasındadır. .(Yavuzer,2000,s.87)

– Kız çocukları ortalama 94 cm uzunluğunda ve 15 kg civarındadır.(Erden-Akman,2000,s.48)

4-5 YAŞ

– Kilo artışı 1,5-2 kg arasındadır. .(Yavuzer,2000,s.87)

– Boy artışı 5-6 cm dolaylarındadır.(Ders notu)

– Gündüz saatinde böbreklerini ve bağırsaklarını kontrol edebilir.(Oktay,2000,s.118)

5-6 YAŞ

– Bu yaşta boy artışı 10 cm civarındadır.

– Süt dişleri ön dişler başta olmak üzere dökülmeye başlar.(Ders notu)

– 5,5 yaşında baş beden boyutunun altıda birine düşer.Çocuk bebeklik görünümünden uzaklaşır.

– Çocuklar 6 yaşına geldiklerinde doğum ağırlığının ortalama 7 katına ulaşırlar.(Erden-Akman,2000,s.48)

– Kalıcı dişler çıkmaya başlar.( Yavuzer,2000,s.87)

ZİHİNSEL GELİŞİM

0-1 YAŞ

– Yeni doğan bebek görme alanı içindeki parlak cisimleri fark edebilir.

– Yeni doğan bebek anne sesini diğer seslerden ayırt edebilir.

– Yeni doğan bebek sese tepki verir ve başını sesin geldiği yöne çevirebilir.

– Yeni doğan bebek dört basit tadı(tatlı, ekşi, acı, tuzlu) algılayabilir.

– 1-2 haftalık bebek annesinin ten kokusunu diğer kokulardan ayırabilir.

– 3.haftadan itibaren meme emerken annesinin yüzünü incelemeye başlar.

– 2.ayında annesinin yüzünü diğer yüzlerden ayırabilir.

– Yavaş hareket eden bir nesneyi takip eder.

– 2.ayın sonunda sadece annesinin memesini emer.

– 3.ayında objenin nerede olduğu ile değil ne olduğu ile ilgilenir.

– Çevresine bakabilmek için başını amaçlı olarak çevirir.

– Yüzü önünde kendi elleri ve parmaklarıyla oynar.

– Kendisiyle konuşulduğunda bazen de yalnızken zevkle kendi kendine sesler çıkarır.

– Sesin kaynağını aramak için başını sağa sola hareket ettirebilir.

– Nesnenin sürekliliğini anlar.

– Saklanmış olan nesneleri aramaya başlar.

– İlk kez tümüyle zekalı davranışlar gösterir.

– Amaçlı eyleme geçer; engeli kaldırmak ya da yolunu değiştirmek gibi.

– Yeni araçlar keşfeder.

– Kendi kendine yemek yeme denemelerine girişir.

– Tekrarlanan hareketlerde değişiklikler yapmaya başlar.

– Deneme yanılma yollarını basit olarak kullanabilir.( www.okuloncesi.net)

1-2 YAŞ

– İlk düşünme belirtileri görülmeye başlar.

– Kendisini kontrol ederek hareket eder.

– Nesne devamlılığını tamamıyla kazanmıştır.

– Nesnenin sembolünü zihninde saklayabilmektedir.

– Basit yönergeleri yerine getirebilir.(www.okuloncesi.net)

2-3 YAŞ

– Nesneleri tam olarak sembolize etmeye başlamıştır,
– Bir sembolle bu sembolün temsil ettiği nesne anlamaya arasındaki ilişkiyi başlamıştır,
– Bu yaştaki çocuğa göre hareket eden her şey canlıdır(animizim),(www.okuloncesi.net)

3-4 YAŞ

– Özelden özele akıl yürütme söz konusudur.(Ders notu)

– Benmerkezci düşünür.( Yavuzer,2000,s.87)

– 10 a kadar ya da daha fazla ezbere sayabilir.(Ders notu)

4-5 YAŞ

– Yakın geçmişteki olayları, olup bitenler arasında ilişki kurarak anlatabilir.

– Ev adresini söyleyebilir.

– Nesneleri ismini söylediği nesneye dokunup nesne-sözcük arasında birebir eşleme yapabilir.

– Şakalardan, fıkralardan zevk alır, uygunsuz sözlerden, ifadelerden ve argodan hoşlanır.(www.okuloncesi.net/çocuk gelişimi/gelişim basamakları)

5-6 YAŞ

– 5 yaş çocuğu her şey arasında her türlü ilişkiyi kurabilir.

– Parçayla bütünü aynı zamanda düşünemez.

– Zihinsel kıyaslama yapamazlar.

– Eylemlerinde, düşüncelerinde, bakış açılarında benmerkezlidir.

– Toplumsal yönelim tam biçimini ancak 7-8 yaşlarında alır.

– İşlem öncesi çocuk, başkalarının görüşüyle; dünyanın ne olduğunu düşünmez.

– Mantık henüz gelişmemiştir.

– Her şeyi kendine göre değerlendirdiği bu düşünce çağında çocuk ‘bazı’ ve ‘hepsi’ ayrımını yapamaz.(www.okuloncesi.net)

DİL GELİŞİMİ

0-1 YAŞ

– Doğarken ağlar.(www.sağlikvakfi.org.tr)

– Duyma hissi gelişmeye başlar.

– Ani sesler karşısında korkup ağlar.

– 3-5 ay arasında evrensel sesler çıkarır.(Cıvıldama dönemi)(Ders notu)

– Bebek 3 aylıkken konuşma seslerini algılayabilir.

– 3.ayda yüksek sesle güler.

– 3. ayda seslerin kaynağına bakar.

– 4 aylıkken iki heceli sesler çıkarabilir. (www.bebegimveben.com.tr)

– 4 haftalıkken ayrışmamış sesler çıkarır.

– 6-8 hafta arasında konuşmanın öncüsü olan garip sesler çıkarır.

– 2. ayında yedi tane anlamlı ses çıkarır.

– 6. ayında on iki anlamlı ses çıkarır.(www.sağlikvakfi.org.tr)

– 6-9 ay arası heceleme dönemi olarak nitelendirilir.

– 8.aydan itibaren heceleme başlar.

– 9.aya doğru heceleri arka arkaya getirir.(Ders notu)

– 6-9 ay arasında ilgi çekmek için bağırır.

– “Hayır” ve “güle güle” sözlerini anlar.

– “Baba” ve “dede” gibi heceleri birleştirebilir.(www.okuloncesi.net)

1-2 YAŞ

– 3-30 arasında sözcük kullanır.

– Basit sorular sormaya başlar.

– Basit zamirler kullanmaya başlar.

– Konuşurken sırasını beklemeyi öğrenmiştir.

– Sözcüklerin tam söylenişinde bazı hatalar yapar.”Tren” yerine “tyen” diyebilir.

– Anladığı sözcük sayısı kullandığı sözcük sayısından fazladır.(www.okuloncesi.net)

– 2 yaşındaki çocuk basit emirleri anlar,iki kelimeli, kısa anlamlı cümleler kurar.(www.sağlikvakfi.org.tr)

– Sözcük haznesi genişler.(www.geocities.com)

2-3 YAŞ

– Çocuk 2,5 yaşına geldiğinde tüm ünlü ve ünsüzleri söyler.

– 50 veya daha fazla sözcük kullanabilir.

– Kendisiyle konuşulduğunda dikkatle dinler.

– Kendinden söz ederken ismini kullanmaya başlar.

– Sıfatları ve zarfları kullanmaya başlar.

– Heyecanlı olduğunda ve duygu-coşku uyandıran bir ortamda kekelemeye başlar.(Ders notu)

– 2 yaşın sonunda sözcük sayısı 200 civarını bulur.(Erden-Akman,2000,s.76)

– 6-8 sözcükten oluşan cümleler kurabilir. .( Yavuzer,2000,s.95)

– Durmaksızın konuşurlar.

– İsim ve nesnelere ait hızla oluşan bir sözcük hazinesi oluşturur.

– Kurduğu cümlelerin yapısı çocuksu özellikler taşır.

– Düşünce süreçleri gelişmektedir ama hala sistematiklik kazanamamıştır.(www.okuloncesi.net)

3-4 YAŞ

– Söz dağarcığı gelişmiştir.

– Kullandığı sözcük sayısı 300 lere çıkmıştır.

– Dil bilgisi kurallarına tam uyulmaz.

– Oyunlarda kendi kendine konuşma (monolog) görülür.

– Şiir ezberleyebilir.

– “Ve” bağlacını kullanmaya başlar.(Ders notu)

– Cümleleri daha gramatik hale gelmiştir.

– Yeni kelimelere karşı büyük bir ilgi ve istek duyar.

– Zamir ve bazı basit edatları uygun biçimde kullanabilir.(www.okuloncesi.net)

– 3 ve daha fazla kelimeli anlamlı cümleler kurar. (www.sağlikvakfi.org.tr)

– Telaffuz hataları görülür.(Yavuzer,2000,s.97)

4-5 YAŞ

– “Ne,nerede,niçin,nasıl” gibi çok fazla soru sorar.

– Kendisine yapılan açıklamaları dikkatle dinler.

– Dil aracılığıyla duygu ve düşüncelerini ifade etmede güçlük çekse de,genellikle başarılıdır.(Oktay,2000,s.119)

– Konuşması dil bilgisi kurallarına uyar ve tümüyle anlaşılabilir bir hale gelmiştir.

– Uzun öyküleri dinler ve gerçekte var olanla düş ürününü zaman zaman karıştırarak anlatır.(www.okuloncesi.net)

– Somut kavramlar ön plandadır.(Ders notu)

5-6 YAŞ

– 5 yaşın sonunda kullandığı sözcük sayısı 2000 i bulur. .(Erden –Akman,2000,s.76)

– Bu yaş çocuğu hep konuşmak ister.

– Yetişkinler gibi konuşmaya çalışır.

– Bilgisini artırmak için sorular sorar.

– Dilbilgisi kurallarına uygun konuşur.

– Herşeyin neden ve niçini ile ilgilenir.

– Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür;sonra söyler.(www.okuloncesi.net)

– Sık sık doğru mu sorusunu sorar.(Oktay,2000,s.122)

DUYGUSAL GELİŞİM

0-1 YAŞ

– İlk gülücükler reflekstir.

– Bilinçli ilk gülücüklerin verildiği kişi annedir.

– Anneyi 3. haftadan itibaren tanımaya başlar.

– Ağlama çocuğun ilk duygusal tepkisidir.

– 5. aydan itibaren anneden uzak kaldığında ağlar.

– 10. aydan itibaren ihtiyaçlarının karşılanmaması halinde ağlar.

– İlk birkaç ay ağlamalar reflekstir.(Ders notu)

– 6 aylık bebek ailenin ve çevresinin ilgisini bekler ama kendisi de çevresine ilgi gösterir.(Oktay,2000,s.112)

1-2 YAŞ

– Herhangi bir olumsuz duygusu olduğunda ağlar.

– Yüksek sesten,yabancı kişilerden korkar.

– Anne babanın sürekli kendisiyle ilgilenmesini ister.

– Duygusal yönden oldukça mutludur.(Ders notu)

– Tek başına kalmak isteyecek kadar kendine güvendiği anlar olmaya başlar.(www.geocities.com)

2-3 YAŞ

– Mizah duygusu gelişir.(Ders notu)

– Bu yaştan itibaren eve yeni bir kardeşin gelmesi kıskançlığa neden olur.

– Olaylara karşı olumsuz tepkiler sık görülür.(Oktay,2000,s.115)

– Korkularında farklılaşma ve artma görülür.

– Korkulu rüya görerek uyanırlar.(Yavuzer,2000,s.100-101)

3-4 YAŞ

– Korkular hala devam etmektedir.

– Kardeşine karşı kıskançlık duygusu devam eder.

– Hayal gücü artar.

– Anlatılan hikayelerden korkar.

– Genelde neşeli olan bu yaş çocuğu,özellikle sevdiği insanlara karşı çelişkili duygular içindedir.

– Zaman zaman kızgın ve saldırgan davranışlarda bulunabilir.

– Bu yaş çocuğu söylenenin tersini yapar.İnatçılık söz konusudur.(Ders notu)

– Heyecanlarını giderek kontrol altına alır. (Yavuzer,2000,s.100)

4-5 YAŞ

– Bu yaş çocuğu hala korku duygusuna sahiptir.

– Kıskançlık devam eder.

– Saldırgan davranışlarda bulunur.

– Davranışları genelde kendine güvenli ve dostçadır.

– Duygularını kontrol etmeyi başarır.(Ders notu)

– Duygusal yönden dengeli görünseler de zaman zaman karanlıktan,kaybolmaktan korkabilirler.(Oktay,2000,s.121)

5-6 YAŞ

– Değişmeye,daha hareketli ve uyumsuz bir görünüm almaya başlar.

– Pek çok şeyden korkmaz,ama hayali durumlardan endişe duyar.

– Hırsızdan,cadılardan,hayaletlerden korkar.

– İşittiği öykülerden veya seyrettiği filmlerden etkilenebilir. .(Oktay,2000,s.122)

HAREKET GELİŞİMİ

0-1 YAŞ

– Yeni doğan bebek karnından tutularak havada tutulduğunda başı öne düşer.

– Beşikten kaldırıldığında baş desteklenmezse gevşek kalır ve düşer.

– Yüzükoyun bırakıldığında başını sağa ya da sola çevirebilir.

– Kol ve bacaklarında ani hareketler ve duruş değişiklikleri gösterir.

– Oturur konuma geçirilmeye çalışıldığında başı belirgin bir biçimde geride kalır.

– 1.ayında çenesini yerden ve yataktan kaldırabilir.

– 2.ayında yakınındaki nesnelere uzanır.

– 3-6. ayda kollarını simetrik olarak sallayabilir.

– 3-6. ayda sırtüstü konumdayken ayaklarına bakmak için başını kaldırabilir.

– 3-6. ayda destekle oturur ve çevresine bakmak için başını bir yandan öbür yana çevirebilir.

– 3-6. ayda bacaklarını birbiri ardına hareket ettirerek güçlü tekmeler atabilir.

– 6-9. ayda desteksiz olarak 10-15dakika oturabilir.

– 6-9. ayda dengesini yitirmeden yerde duran oyuncağını almak için öne doğru eğile bilir.

– 6-9. ayda emeklemeye çalışır.

– 6-9. ayda desteği tutarak ayağa kalkabilir ancak tekrar yere oturamaz, geriye doğru düşüp yere çarpar.

– 9-12. ayda yerde uzun süreli oturabilir.

– 9-12. ayda yatar konumdan oturur pozisyona geçebilir.

– 9-12. ayda emekler ya da kalçası üzerinde kendini sürükleyerek ilerler.

– 9-12. ayda tek başına desteksiz yürüyebilir.(www.okuloncesi.net)

1-2 YAŞ

– Güvenli bir biçimde yürür; güvenle adım atmaya başlayıp durabilir.

– Dikkatle koşar ancak önüne bir engel çıktığında engeli aşamaz.

– Yürürken büyük bir bebeğini ya da ayısını taşıyabilir.

– Destekle merdivenlerden inebilir.

– Alçak bir basamaktan aşağı atlayabilir.

– Dengesini yitirmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan yeniden ayağa kalkabilir.

– Mobilyaların üzerine çıkıp yeniden aşağıya inebilir.

– Parmaklığa veya duvara tutunarak merdivenlerden çıkabilir ve aşağı inebilir.

– Büyük bir topa tekmeyle vurmaya çalıştığında topun üstüne yürür.

– Üç tekerlekli bisiklete oturur ama pedalları kullanamaz.

– Çocuk bahçesinde bulunan bazı kolay aletlere tırmanabilir.

– Büyük oyuncakları kolaylıkla itip çekebilir,ama önüne bir engel çıktığında oyuncağı yönlendirmede güçlük çeker.

– Aldığı nesneleri yerine koyabilir.

– Küçük şekerlerin paketlerini büyük bir beceriyle açabilir.

– Tahta küplerle altılı ve sekizli kuleler yapar

– Sayfaları tek tek çevirebilir.

– Kendiliğinden hem dairesel hem de ileri geri karamalar yapar.(www.okuloncesi.net /çocuk gelişimi/gelişim basamakları)

2-3 YAŞ

– Merdivenden yukarı ayak değiştirerek çıkar ve aşağı inerken her basamakta iki ayağını bitiştirir.

– Alt basamaklardan atlayabilir.

– Pedalları kullanarak üç tekerlekli bisiklete binebilir.

– Parmak ucunda durabilir ve yürüyebilir,

– Ayak bileklerini çapraz koyarak oturabilir.

– Her iki elini işbirliği içinde ustaca kullanabilir.

– 9 ve daha fazla küple kule yapabilir.

– İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir.

– Makas kullanabilir.

– Kalemi sık kullandığı eliyle başparmağı arasında ucuna yakın tutar ve el hareketlerine egemen bir biçimde ustaca kullanabilir.(www.okuloncesi.net)

– Tek ayak üzerinde durabilir. (www.sağlikvakfi.org.tr)

3-4 YAŞ

– Normal yürümede adımları uygundur.

– Geri geri yürümeyi kolaylıkla becerir.

– Ani dönüş ve duruşları becerebildiğinden koşmadaki başarısı artar.

– Merdiven tırmanma becerisinde artış görülür.(Yavuzer,2000,s.92)

– Kalemi güzel bir şekilde tutabilir.(Neyzi,1994,s.145)

– Beden hareketlerini istediği gibi ustalıkla yönlendirebilir.

– Üç tekerlekli bisiklete binmede ustalaşmıştır.

– Dizlerini kırmadan yerdeki nesneleri alabilir.

– Küçük tahta boncukları ipe dizebilir.(www.okuloncesi.net)

4-5 YAŞ

– Topu atma, yakalama, zıplatma, tekmeyle vurma gibi becerileri içeren top oyunlarında ustalaşmıştır.

– İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir.

– Ayak değiştirerek sıçrayabilir.

– Hareketleri müziğin ritmine uygundur.

– Dizlerini bükmeden öne eğilip parmak uçlarına dokunabilir.(www.okuloncesi.net)

– Bu yaş çocuğuna,ayaklarını bitiştirerek zıplama,bir ayağından ötekine hoplayarak geçme,ip atlama,duruş değiştirme,düz yürüme,su dolu bir kabı taşıma öğretilebilir.

– Uzun adımlarla ve ayağını basarken yetişkin gibi kullanarak yürür. (Yavuzer,2000,s.92)

5-6 YAŞ

– Çevik bir biçimde parmak uçlarında koşabilir.

– Tek ayağı ile 2-3m öteye sıçrayabilir.

– Örneğe bakarak 6 küple 3 basamaklı merdiven yapabilir.

– Büyük gözlü iğnelere ipliği kendi başına geçirir ve gerçek anlamda (birkaç ilmik) dikiş dikebilir.

– Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanabilir.(www.okuloncesi.net)

– Üçgen resmi çizebilir. (Neyzi,1994,s.145)

– Hareketlerin koordinasyonları düzgündür.

– Çocuk duvar veya tahta üzerinde yürümek,iki tekerlekli bisiklete binmek gibi den ge etkinlikleriyle ilgilidir.

– Müzikteki ritm onu ilgilendirir ve zamana uygun bir tempoyla vuruş yapar.(Yavuzer,2000,s.92)

SOSYAL GELİŞİM

0-1 YAŞ

– Yeni doğan bebeğin yüz ifadesi belirsiz ve anlamsızdır.

– 5-6 haftalıkken sosyal gülümseme ve tepki biçimindeki sesli ifadeleri gelişir.

– 3. aya doğru tanıdık durumlara tepki vermeye başlar. Yemek, banyo, vb. gibi faaliyetlere ilişkin hazırlıkları farkeder ve tepki verir.

– 3-6 ay arasında eline aldığı her şeyi ağzına götürür.

– Kendisine çıngırak verildiğinde hemen elini uzatır ve ses çıkarması için anlamlı bir biçimde sallamaya başlar.

– Yabancılara yakın davranır ama zaman zaman özellikle annesi yanında olmadığında hafif bir utangaçlık ve endişe gösterebilir.

– 6-9 ay arasında yabancılarla tanıdık kişiler arasında belirgin bir biçimde ayrım yapar.

– Çıngırağını sallayarak veya masaya vurarak zil çalma eylemini taklit eder.

– 9-12 ay arasında kendi kaşığını tutabilir ama henüz kullanamaz.

– Tanıdıklarına sevgi göstererek yaklaşır

– ‘Güle güle’ anlamında el sallayabilir.(www.okuloncesi.net)

1-2 YAŞ

– Kaşığını tutar ve yemeğini dökmeden ağzına götürür.

– Bardağı iki eliyle kavrar üstüne veya çevresine dökmeden içebilir.

– Ayakkabılarını,çoraplarını ve şapkasını çıkarabilir ancak giyemez.

– Tuvalet ihtiyacını huzursuzluğuyla ya da sesli anlatımlarla önceden haber vermeye başlar.

– Oyuncaklarını artık ağzına götürmez.

– Oyun sırasında veya kızdığında oyuncaklarını yere atar.

– Basit günlük etkinlikleri taklit eder. Örn. bebeğine yemek yedirmek gibi.

– Küçük nesneleri kutuya koyup çıkarabilir.

– Başta annesi olmak üzere tanıdık kişilere duygusal olarak bağlanmıştır.(www.okuloncesi.net)

2-3 YAŞ

– Üstüne dökmeden kaşıkla yemek yiyebilir.

– Güçlük çekmeden bardağı eline alır, içer ve yeniden yerine koyabilir.

– Şapkasını ve ayakkabısını giyebilir.

– Tuvalet gereksinimini uygun zamanda dile getirip haber verebilir.

– Aşırı duygulanma, yorgunluk ya da korku durumunda anne /babaya sıkıca sarılır.

– Sahip olduğu şeyleri korur.

– Son derece canlı ve etkindir, yerinde duramaz, sürekli olarak hareket eder,en gellendiğinde karşı çıkar.

– Çevredeki olası tehlikelere karşı duyarlı değildir.

– Rol ağırlıklı dramatik oyunlar oynar(www.okuloncesi.net)

– Toplumsallaşmanın henüz başlangıcında olan çocuk,hareket ve görme alanı içindeki çocuklara ilgi duyarsa da henüz onları sürekli oyun oynayabileceği arkadaşlar olarak görmez.

– Son derece meraklıdır.Dış dünyada gördüğü her şeye ilgi duyar.Gördüğü eşyaları ellemek,onlarla oynamak ister.(Oktay,2000,s.115)

3-4 YAŞ

– Çocuk giderek daha dengeli ve olumlu bir birey haline dönüşür.

– Grup halinde oynamaya,oynarken birbirleriyle konuşmaya ve grup içinde oynamak istediklerini seçmeye başlarlar.(Yavuzer,2000,s.109-110)

– Aile içinde geçerli olan bazı kuralları,yavaş yavaş paylaşmayı,isteklerinin yerine getirilebilmesi için sabırlı olmayı öğrenmeye başlar.

– Kendisine verilen görevleri henüz sonuna kadar götürmede başarılı değildir.

– Bu yaş çocuğu yetişkinlerle bir arada olmaktan ve onlarla oynamaktan çok hoşlanır(Oktay,2000,s.117-118)

– Yemek yerken kaşık ve çatalı rahatça kullanabilir.

– Ellerini yıkayabilir ancak tam olarak kurutamaz.

– Geceleri altını ıslatmaz.

– Çevresindekilere sevgi ve güvenle yaklaşır.

– Ev işleri, bahçe işleri, alış-veriş gibi etkinliklerde yetişkine yardımcı olmaktan çok hoşlanır.

– Çevreyi derli toplu tutmaya özen gösterir.(www.okuloncesi.net)

4-5 YAŞ

– Ellerini yıkar, kurular ve dişlerini fırçalayabilir.

– Genelde çok daha bağımsız ve oldukça inatçıdır;kendi isteğiyle hareket eder.

– İsteklerine karşı gelindiğinde, yetişkinlere uygunsuzca, kaba bir üslupla konuşa- bilir ve oyun arkadaşlarıyla kavga edebilir.

– Paylaşma ve oyun sırasında sıra bekleme anlayışı gelişmiştir.

– Küçük kardeşlerine ilgi gösterir sevgiyle yaklaşır.(www.okuloncesi.net)

5-6 YAŞ

– Grup oyunlarını tercih eder.

– Ev dışında daha mutlu olur.

– Arkadaşlarını kendi seçer.

– Yetişkinler ve kendinden büyükler yerine yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır.

– Saati ve saatin günlük programla ilişkisini anlayabilir.

– Genelde daha aklı başında ve bağımsızdır;daha kontrollü ve duyarlı bir yaklaşım içindedir.(www.okuloncesi.net)

– Evin içinde ve dışındaki işlere ilgi duyar.

– Sosyal yönden hala ailesine bağımlı olmakla birlikte,öğretmeni ve arkadaşlarının önemi de giderek artar.(Oktay,2000,s.120-121-123)

CİNSEL GELİŞİM

0-1 YAŞ

– Yıkanma ve altının değiştirilmesi,bebeğin hoşlandığı şeylerdir;kucakta sallanmanın ya da arabada götürülmenin yarattığı ritmik duyumsamalar bebeğin hoşuna gider.

– Emme yoğun bir gereksinmedir.

– Bebeğin ilk cinsel duyguları,yıkanma ve altının değiştirilmesi sırasında ortaya çıkar.(Yavuzer,2000,s.124)

– Çocuk annesine çok bağlıdır.

– Bebek dış dünya ile ilişkisini bütün beden yüzeyi ve odaklaşmış olarak ağız yoluyla sürdürür.(Ders notu)

1-3 YAŞ

– Bu yaşta uygulanan tuvalet eğitimi çocuğun ilgisini cinsel organa yönlendirir.

– Libidonun doygunluk kaynağı ağızdan anüs bölgesine ve dışkılamaya yönelir.

– Çocuk büyük ya da küçük tuvaletini yaparken gereğinden fazla zaman harcar.

– Kaslarını kontrol altına almayı öğrenir.(Ders notu)

4-6 YAŞ

– Bu dönemde haz bölgesi cinsel organlar ve etrafıdır.

– Bu dönemde çocuklar anne ve baba modelleriyle kurdukları özdeşim mekanizmasıyla “onlar gibi olmayı” denerler.

– Kadın ve erkeğin cinsel organlarının farklı anatomisi bu dönemde ilgi ve araştırma konusu olur.

KAYNAKÇA

1- Yavuzer,Haluk,2000,Çocuk Psikolojisi,Remzi Kitabevi,İstanbul
2- Oktay,Ayla,2000,Yaşamın Sihirli Yılları:Okul Öncesi Dönem,Epsilon Yayıncılık,İstanbul
3- Erden,Münire-Akman,Yasemin,2000,Gelişim Öğrenme Öğretme,Arkadaş Yayın evi,Ankara
4- Neyzi,Olcay,1994,Anne Çocuk Sağlığında Öncelikler,Nobel Tıp Kitabevleri,İstanbul
5- www.okuloncesi.net/çocukgelişimi/gelişimbasamakları
6- www.geocities.com/sağlikrehberi/Cocuk/Cocgelis.htm
7- www.bebegimveben.com/bebegimveben/cg_alt_4.htm
8- www.sağlikvakfi.org.tr/gelişim.htm