Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Deprem çocuklara nasil anlatilmali?

Van'da yasanan deprem felaketi ülkenin gündemine bomba gibi düsmüs, ülke genelinde herkes bir sekilde bu felaketten etkilenmisken, depremi birebir yasamamis dahi olsa birçok evde baska bir telas yasanmakta. Birçok ebeveyn gerek yazili gerek görsel medyanin odagini olusturan deprem haberleri karsisinda bu trajediyi çocuklarina nasil açiklayacaklari konusunda dogal bir endise duymakta. KadiköySifa Atasehir Hastanesi Uzman Klinik Psikologu Merve Büyükkucak çocuklara deprem ve etkilerini nasil anlatmamiz gerektigi konusunda bilgi veriyor.

Deprem, tipki diger dogal afetler gibi depremi dogrudan yasamayan çocuklarda dahi çesitli korkulara sebep olabilir. Bazen gerçek olaylarla ilgili bu korkularla, çocuklarda siklikla rastlanan canavar veya hayalet korkusu gibi hayal ürünü olan birtakim korkulara oranla bas etmek daha güç olabilir.

Peki deprem çocuklara nasil anlatilir?

Tipki ölüm ve diger dogal felaketlerde oldugu gibi depremle ilgili çocuga yapilacak olan açiklama da çocugun yasina ve gelisimsel seviyesine uygun olmalidir.

Okul öncesi dönemde:

Bu yas grubundaki çocuklar size yasananlarla ilgili birçok “neden?” sorusu sorabilir. Buna hazirlikli olun ve mümkün oldugu kadar basit cevaplar vermeye çalisin. Örnegin “yer çok hizli sallandigindan binalar ayakta durmakta zorlanmis” gibi basit bir açiklama yapabilirsiniz. Ancak bu çocuklar çogunlukla depremle ilgili çok spesifik sorular sormayabilirler, fakat onlari dikkatle dinlediginizde aslinda siz ebeveynlerinden duymak istedikleri seyin güvende olup olmadiklari sorusunun cevabi oldugunu fark edebilirsiniz. Böyle bir felaket okul öncesi dönemdeki bir çocugun dünyayi güvenilir ve tahmin edilebilir bir yer olarak görme ihtiyacina darbe vururken, çevresindeki yetiskinlerin becerilerine olan güveninin sarsilmasina da sebep olabilir. Bu nedenle ayni felaketin kendilerinin ve ailelerinin de basina gelecegine dair endise ve korkular yasayabilirler. Bu noktada kendisinin ve sizlerin güvende oldugunuzu ve her seyin yolunda oldugunu ona siklikla tekrar etmeniz gerekecektir. Bu esnada ona endiselenmemesini ya da korkmamasini söylemek ise yaramaz, çünkü bu sözler onun bu sekilde hissetmesine engel olmaz. Bunun yerine ona “tüm bu olanlar seni korkutmus ve endiselendirmis olabilir, ama bizler annen ve baban olarak senin yanindayiz ve bir tehlike aninda seni koruyabilmek için hazir olacagiz” diyerek onun duygularini anladiginizi ve kabul ettiginizi ona hissettirebilirsiniz. Özellikle yaninda olmayan yakinlari için endiselenebilirler, çünkü onlarin olay yerinden uzakta olduklarini kavrayamayabilirler. O nedenle bu kisilerin de güvende olduklarini söyleyip gerekirse onlari telefonla aratabilirsiniz.

Bu dönemde süreklilik ve kalicilik kavramlari henüz tam oturmadigindan ölümlerin ya da yikilan binalarin tekrar geri döndürülebilecegini düsünebilirler. Bu nedenle bu yas grubundaki çocugunuzun konuyla ilgili siklikla size soru yöneltmesi sizi sasirtmasin.

Bu yaslardaki çocuklar böyle bir durumda çok farkli tepkiler verebilirler. Bu çocuklarin kaygilari oyun, uyku ya da yeme rutinlerinde degisim gibi daha çok sözel olmayan yollarla kendisini gösterir. Çocugunuzun bu türden sözel olmayan kaygi belirtilerine karsi uyanik olmaniz, sarilma ve kucaklamalar gibi yine sözel olmayan yollarla onun kaygilarina cevap vermeniz önemlidir. Sözel ifadesi henüz sinirli olan daha küçük çocuklar için de bazi duygulari siz isimlendirebilir, korku temali oynadiklarinda onlara engel olmayarak kendi duygularini ifade etmeleri için onlara alan taniyabilirsiniz.

Eger depreme ya da depremle ilgili haber ve görüntülere maruz kalmamis ise neredeyse hiç tepki vermeyebilecekleri gibi böyle bir durumda daha çok ebeveynlerinin tepkilerinden de etkilenebilirler. Aslinda çocuklar hepimizin tahmin ettiginden çok daha dirençlidirler. Önemli olan çocugunuzun kaygi ve korkularina yardimci olabileceginiz ve ona kendisini sizin yaninizda güvende hissedebilecegi konusunda sizin kendinize güvenebilmenizdir. Bunun yolu da kendi hislerinizin farkina varmaniz ve kendi kaygi ve korkularinizi kontrol edebilmenizden geçer.

Eger çocugunuzun depremle ilgili fazla bir sey duymadigindan ve bu nedenle de çok etkilenmediginden çok eminseniz o zaman konuyu açmak ve detaylandirmak konusunda çok israrci olmayin. Okul öncesi dönemdeki çocuklar için bazen bu tarz korkutucu haberlerden bihaber olmak çogu zaman yeglenir bir durumdur.

Okul çaginda:

Bu yas grubundaki çocuklar okul ve benzeri faaliyetler sebebiyle daha fazla evin disinda olduklarindan daha fazla bilgiye açik hale gelirler. Okul öncesi dönemdeki çocuklardan farkli olarak devamlilik ve süreklilik kavramlarinin bu yas grubundaki çocuklarda oturmus olmasina, ölümün kalici bir durum oldugunu artik bilmelerine ragmen kendilerinden çok uzakta gerçeklesen bir felaketin bile çok yakin zamanda kendi baslarina gelebilecegi ile ilgili kaygi duyar ve bu kaygiyi kontrol etmekte zorlanirlar.

Okul çagindaki çocugunuzla konusmaya kendi hislerinizden baslayabilir, olanlarin sizi gerçekten üzdügünü söyleyip onun nasil tepki verecegini bekleyebilirsiniz. Bu yastaki çocuklar gerçek ve düslemi birbirinden ayirt edebildiginden çocugunuzun olaylar ile ilgili ne bildigini, bunu okulda arkadaslari ya da ögretmenleri ile konusup konusmadigini ögrenebilirsiniz. Ona yer kabugunun hareketliligi ve bununla baglantili olarak depremin nasil bir doga olayi olarak ortaya çiktigini çok fazla cografi detaya girmeden anlatabilirsiniz. Bu noktada önemli olan çocugunuzu kaldirabileceginden fazla bilgiye bogmamaktir. Baska sorusu olup olmadigini sorun. Unutmayin ki yasi büyüdükçe sordugu soru sayisi ve ögrenmek isteyecegi ayrinti miktari artacaktir. Bu sorulara dogru ancak kisa ve net cevaplar vermeye çalisin.

Bu çocuklar yaslari itibariyle zaman zaman olaylar arasindaki sebep ve sonuç iliskilerini kurmakta zorlanabildiklerinden bir sonraki adim onlara depremin binalara, evlere, insanlara verebilecegi olasi zararlardan bahsetmek olmalidir. Deprem ve etkileri hakkinda kisaca bilgilendirilmis olan çocugunuzun ihtiyaci ise kendisinin güvende oldugu hissetmektir. Bunu kendi evinizin güvenligi konusunda ne tür önlemler aldiginizi, annesinin, babasinin, büyükanne ve büyükbabasinin onu çok sevdigini, onun güvenligini saglamak için yaninda ve hazir olacaginizi siklikla belirterek yapabilirsiniz. Çocugunuz eger deprem bölgesindeki çocuklar için endise edecek olursa onlara yardim etmek üzere çevrelerinde bir sürü yetiskinin oldugunu söyleyerek onu rahatlatabilirsiniz.

Böyle zamanlarda çocuklarin, yetiskinlerin kendilerini koruyacagina dair olan inançlari zedelenir.

Bu yas grubundaki çocuklar yetiskinlerin neden bu tür felaketleri önleyemedikleri konusunda öfkelenebilir ve birisini suçlamaya ihtiyaç duyabilir. Bu noktada ona “bu durumu önleyebilecek bir sey yapabilmeyi hepimiz çok isterdik, ancak sen de görüyorsun ki birçok kisi depremzedelere yardimci olmaya ve bu durumun bir daha yasanmamasina çalisiyor” diyebilir, kendisini öfkeli ve kizgin hissetmesinin dogal oldugunu söyleyebilirsiniz.

Okul çagindaki çocuklar yasamlarinda diger her sey yolunda gidiyor olsa dahi sik sik aglayabilir, geceleri korkunç rüyalar görmeye ya da karin agrisindan sikâyet etmeye baslayabilir, derslerine konsantrasyon konusunda zorluklar yasayabilirler. Daha büyük yastaki çocuklar ve ergenler ise depremin etkilerini daha rahat anlayabilirler ancak onlarin esas ihtiyaci bu olayin neden gerçeklestigini bilmektir. Bu noktada bazi doga olaylarini tipki yasamimizdaki birçok olayi oldugu gibi tahmin etmemiz ve kontrol etmemizin güç oldugunu, ancak kendimizi korumak adina ne tür önlemler alabilecegimizi onlara anlatabilirsiniz. Ayni zamanda bu vesileyle onlara dayanismanin ve empatinin önemini de anlatma sansiniz olacaktir.

Çocuklar haberlerdeki görüntülerden nasil etkilenir?

Her ne kadar çocuklari depremle ilgili üzücü ve korkutucu görüntülerden uzak tutmamiz gerekse de kimi zaman bunu basaramayabiliyoruz ve maalesef çocuklar birçok insanin yasamini kaybettigi bu olay ile ilgili çok sayida sey duyuyor ve görüyorlar. Arastirmalar çok küçük çocuklarin dahi haberlerdeki duygusal tonu kavrayabildiklerine isaret ediyor. Bu temelden yola çikarak böyle bir durumda çocuklarin ayni felaketin kendilerinin ve ailelerinin de basina gelebileceklerinden endise etmeye, hatta daha önce hiç olmayan korkular gelistirmeye baslamalari oldukça dogal olacaktir. Dogal afetlerin etkilerine iliskin detayli görüntüler içeren haberler çocuklarin dünyayi güvenilmez ve tehditler içeren bir yer olarak algilamalarina sebep olabilir. Daha da önemlisi 7-8 yaslarina, yani ilkokul çagina kadar çocuklar gerçeklerle düslemleri ayirt etmekte zorlandiklarindan televizyon ekraninda gördüklerini fazla gerçekçi algilayip, gördüklerini içsellestirerek tüm olanlarin kisa zamanda kendi baslarina gelecegine dair büyük korkular yasamaya baslayabilirler.

Elbette ki öncelikli amaç çocuklarin televizyon ekraninda maruz kalabilecekleri bu tarz haberleri ve görüntüleri mümkün oldugunca denetleyebilmek olmalidir. Eger haberleri veya depremle ilgili programlari izleyecekseniz içerigi denetleyebilmek adina mutlaka çocugunuzun yaninda olmalisiniz. Eger programin içerigi çocugunuzun yasina uygun degilse o programi degistirmeli veya televizyonu kapatmalisiniz.

Özellikle okul öncesi dönemde bu tarz haber ve tekrarlayan görüntüler çocugun kaygisini gittikçe artirabilecegi gibi ayni zamanda tek bir olayin tekrar tekrar meydana geldigini düsündürtebilir. Sahit olduklari görüntüler her ne kadar kendi çevrelerine ait olmasa da birtakim benzerlikler kurabilir ve evinden çok uzakta olan bir felaketi yani baslarinda gibi anlayabilirler. Bu tarz yanlis anlasilmalari önleyebilmek için yasanan olaylari nasil anladiklarini çocuklarla konusabilmek önemlidir.

Haberlerin çocuklar üzerindeki etkilerini azaltabilmek için ebeveynler depremle ilgili çocugun ihtiyaci oldugu ve ilgilendigi kadar bilgiyi dogru bir sekilde çocukla paylasmali ve onu mümkün oldugu kadar güvende hissettirmeye çalismalidir. Deprem ne yazik ki kontrol edilebilir bir durum degildir, ancak bu durum ebeveynlerin çocuklarinin korkularini paylasmalari için onlara bir alan açmalarina engel olmamalidir. Çocugunuzu, korkulari hakkinda açikça konusmaya tesvik etmelisiniz. Bunun için sizin de onu dinlemeye istekli olmaniz önemlidir.

Ebeveynler olarak siz neler yapabilirsiniz?

Özellikle televizyonda depremle ilgili biz yetiskinler için dahi korkutucu olabilecek tekrarlayan görüntülerden çocuklari uzak tutmak, konuyla ilgili haberler izlenecekse bunu çocuklarin uyudugu bir saatte yapmayi tercih etmek bu süreçte çok önemlidir.

Birçok çocuk ve yetiskin için bir felaket karsisinda somut bir harekete geçmek kaygiyi azaltir. Böyle bir dogal afetten sonra çocuklara depreme birebir maruz kalmis kisilere somut yardim edebilme firsati verilirse kendilerini daha fazla kontrole sahip ve güvende hissederler. O nedenle çocugunuzla depremzedelere birlikte nasil yardim edebileceginiz hakkinda konusun. Örnegin ona ailenizin diger bireyleri ile birlikte yardim kuruluslarina bagista bulunma konusunda aktif rol verebilir, giyilmeyen esyalari birlikte paket edip depremzedelere gönderebilir ya da kendi arkadaslari ile bir araya gelerek nasil bir yardim projesi olusturabileceklerini bulmasi konusunda ona destek olabilirsiniz. Bu, kaygiyi azalttigi gibi ayni zamanda çocugunuzda empati ve dayanisma kavramlarinin gelismesine de yardimci olacaktir.

Ülkemizin deprem kusaginda oldugunu düsünecek olursak, her ailenin kendine ait bir deprem plani olusturmasi ve bu plan dogrultusunda o anda neler yapilabileceklerini önceden belirlemis olmalari çocuklara bu durum üzerinde bir parça da olsa kontrol hissi verecektir.

Bosanma ya da ölüm gibi ayni esnada baska bir kayip yasayan çocuklar böyle bir olay karsisinda daha fazla kaygi hissedebilir ve kendilerini daha güvenli hissettikleri daha önceki gelisim dönemlerine dönermisçesine daha küçük bir çocuk gibi davranmaya baslayabilir, aglayabilir, geceleri siklikla uyanabilir, veya annelerine yapisip birakmayabilirler. Böyle bir durumda çocugunuza siklikla sarilmaniz ve onu kucaklamaniz sakinlesmesine yardimci olacaktir.

Böylesine bir felaket ciddi kayiplara sebep olurken ayni zamanda gerek çocuk gerek yetiskin olsun herkesin kontrol hissini kaybetmesine yol açar. Çocuklarin zaten kendi hayatlari üzerinde biz yetiskinlere oranla daha az kontrolleri oldugunu düsünürsek özellikle böyle zamanlarda bir miktar da olsa kontrolü ellerinde tutan, güvenilir, güçlü yetiskinleri yanlarinda görmeye ve hissetmeye ihtiyaç duyarlar. Bu kontrolün sürdürülebilecegi ve güvenlik hissinin de tazelenebilecegi en önemli alan günlük rutinlerdir. Bu nedenle böyle zamanlarda çocugunuzun var olan yemek yeme, uyuma, banyo yapma vs. gibi günlük rutinlerini mümkün oldugunca devam ettirin.

Bunlarin yani sira, duydugu hikayeler konusunda çocugunuzun düsüncelerini ve hissettiklerini ögrenmeye çalisabilir, bu olaydan yola çikarak onunla insanlar arasindaki dayanismayi ve insanlarin zor durumlarla mücadele edebilme yetilerini konusabilirsiniz.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası