Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Çagimizin Salgini: Tükenmislik Sendromu

Sürekli yorgun ve isteksiz hissediyorsaniz tükenmis olabilirsiniz!

Toplumun hemen hemen her kesiminde ve neredeyse her meslek grubunda görülebilen Tünkenmislik Sendromu çagimizin görünmez salgin hastaliklarindan biridir. Kendinizi sürekli yorgun hissediyorsaniz, isinizin sizi fazlasiyla zorladigini düsünüyorsaniz, sürekli bas – boyun agrisi sikayetleriniz varsa, uyku düzeniniz bozulduysa KadiköySifa Atasehir Hastanesi Uzman Klinik Psikologu Merve Büyükkucak'in derledigi yaziyi mutlaka okuyun!

Çocuk yastan itibaren yaris ati gibi hazirlanilan sinavlar gün gelip bitecek ve hayal edilen meslege adim atildiginda rahata kavusulacak saniyoruz ancak günümüzün çalisma kosullari ne yazik ki bir parça olsun rahatlamaya izin vermedigi gibi hayatta kalabilmek için çok fazla çalismayi gerektiriyor. Uzun mesai saatleri, is yerine ulasmak için trafikte geçirilen bitmek bilmeyen saatler, çekismeli geçen yil sonu performans degerlendirmeleri, giderek artan yüksek basari ihtiyaci ve ayni is için çok sayida potansiyel çalisanin var olmasi günümüz çalisma kosullarinin zorluklarinin ne yazik ki sadece bir bölümü. Hal böyle olunca çagimizin salgini “tükenmislik” sinsi bir sekilde birçok çalisanin hayatini etkisi altina aliyor.

Peki, nedir bu tükenmislik sendromu?

Tükenmislik sendromu ilk olarak 1974 yilinda klinik psikolog Herbert Freudenberg tarafindan çogunlukla insanlara hizmet sunulan meslek alanlarinda çalisan kisilerde görülen uzun süreli stres tepkisi ve kronik gerginligi açiklamak üzere ortaya atilmis bir kavramdir. Tükenmislik sendromunu kabaca açiklamak gerekirse duygusal açidan tükenme, kimliksizlestirme (depersonalizasyon) egilimi ile düsük basari ve yetersizlik hisleri olmak üzere üç boyuttan söz edebiliriz. Buna göre, isin gereklilikleri sonucu yorulan ve yipranan çalisan duygusal açidan tükendigini hissederken, zamanla isin ve isin gerektirdigi iliskilerin kendisinden talep ettigi duygusal yükü kaldiramamaya baslar. Sendromun ikinci ayaginda ise çalisan bu duygusal zorlanmayla bas edebilmek adina isine ve isinin gerektirdigi iliskilere karsi olumsuz yaklasimlar sergileme ve duygusal bir mesafe alarak insanlara birer obje gibi davranmaya varan bir kimliksizlestirme egilimine girer. Tüm bunlar ise kisiyi, tükenmisligin üçüncü boyutu olan kendisi ve yetkinlikleri ile ilgili olumsuz degerlendirmelere yöneltirken, kisinin çalisma motivasyonunu da temelden sarsici ve düsürücü bir etkiye sebep olur.

Tükenmislik Sendromu belirtileri nelerdir?

Her ne kadar semptomlar kisiye özgü nitelikler gösterse de tükenmislik sendromunun etkisi altindaki kisilerde yaygin olarak olumsuz duygular, duygusal-zihinsel-fiziksel yorgunluk, enerji, performans ve motivasyonda düsüs, gastrointestinal rahatsizliklar, kaslarda gerginlik, bas agrisi, çaresizlik hisleri ve depresif/anksiyöz ruh hali gibi belirtiler gözlemlenir. Kisi ilk baslarda stresle bas etmeye ve enerjisini geri kazanmaya çalisirken bu duruma anksiyete semptomlari eslik edebilir, ancak ilerleyen dönemlerde bu bas etme yöntemleri basarisiz kalinca anksiyete semptomlari yerini depresif bir tabloya birakabilmektedir. Çoklukla benzer görünse dahi bu durum depresyon ve anksiyete gibi duygudurum bozukluklari ile birebir örtüsmemekte, bu durumlar yasamin birçok alanina yayilirken tükenmislik sendromu is yasaminin ortam özelliklerine ve kalitesine bagli kalmaktadir. Daha da önemlisi, demografik ve kültürel özelliklerden bagimsiz olarak yapilan uzun dönemli çalismalar tükenmisligin kronik bir dogasi olduguna isaret etmektedir.

Kimler daha çok risk altinda?

Çogunlukla kariyerine büyük umutlar, idealler ve zihinsel yatirimlarla baslayan kisilerde görülürken, islerini sosyal yasamin yerine geçecek bir alternatif olarak kullanan, islerine asiri bagli ve kendini adamis, hayatinin anlamini basari üzerinden kurgulamis, kendilerini söz konusu is için elzem gören profesyonellerde tükenmislik sendromu yasama olasiligi daha yüksek olmaktadir. Bunun yani sira, asiri is yükü, isin gereklilikleri ve sahip olunan beceriler arasindaki dengesizlik, is yerindeki topluluk hissinin bozulmasi (ör: sosyal destegin az olmasi), çalisma ortaminda adaletin olmamasi, yapilan is üzerinde yeterince kontrole sahip olunmamasi, gösterilen çaba ile alinan karsilik arasindaki uyumsuzluk, uzun süreli yasanan is stresi ve uzayan çalisma saatlerinin tükenmisligin ortaya çikmasinda büyük risk teskil ettikleri bilinmektedir.

Bazi kisilik yapisina sahip kisilerin digerlerine oranla tükenmislik sendromu gelistirmeleri açisindan daha fazla risk altinda oldugunu da söylemek mümkündür. Buna göre strese daha duyarli, olumsuz düsünmeye ve hissetmeye daha yatkin, daha içe dönük ve farkli deneyimlere daha az açik, titiz, plan ve programdan sasmamaya özen gösteren kisilerin tükenmislik sendromu yasama olasiliklarinin daha yüksek oldugunu söylemek mümkündür. Ancak yine de is ortamina bagli stres yaratan faktörlerin, özellikle de is yükünün, kisilik faktörleri ya da yas gibi demografik faktörlere oranla tükenmislik sendromu ile çok daha kuvvetli bir biçimde iliskili oldugu bilinmektedir. Örnegin, yapilmasi gereken is yükünün yani sira duygusal yükün de asiri oldugu durumlara bir de kisinin hem gelisimini hem de isle ilgili amaçlarini yerine getirmesini saglayan ödüllerin ve destegin düsük oldugu durumlar eklendiginde geri çekilmeler ve isten kopuslar siklikla görülebilmektedir.

Tükenmislik Sendromu hizmet sektörü çalisanlarinda daha çok görülüyor!

Tükenmislik her meslek grubunda görülebilecegi gibi insanlarla birebir iliskide bulunulan çalisma alanlarinda daha fazla görülmektedir. Bu baglamda özellikle saglik alaninda çalisan kisilerin risk altinda olduklarini söylemek mümkündür. Hekimler ve diger saglik çalisanlarinin ortalama %25 ve daha fazlasinda tükenmislik belirtileri görülebilmektedir. Doktorlar açisindan düsünüldügünde zor vakalarin, hasta tarafindan tekrar eden sikâyetlerin, prognozu kötü olan, talepkar ve yüksek duygusal beklentilere sahip hastalar ve hasta yakinlari ile artan hasta yükünün ve mesai saati disindaki aranmalarin yogunlugunun bu sendroma yol açmakta etkili faktörler oldugu söylenebilir.

Iliskilerdeki yatirim ve kazanç dengesi de bu sendromun ortaya çikmasina etki eden önemli faktörlerden biridir. Yine saglik alanindan örnek verecek olursak, doktor-hasta iliskisi içerisinde doktorun yatirimi zaman, efor ve emekken, bekledigi kazanç da hastasinin iyilesmesi ve sükran göstermesi olarak görülebilir. Ancak zorlayici, talepkar, medikal önerileri takip etmeyen, degisime direnç gösteren hastalar bu dengeyi bozarak doktoru tükenmislik sendromuna itebilir. Bunun sonucunda ortaya çikan duygusal tükenme ile hastalara karsi negatif bir tutumun olusmasi ya da hekimin hastaya duygusal açidan mesafe almasi yine döngüsel ve kaçinilmaz bir biçimde zorlayici ve talepkar hastalarin olusmasina sebebiyet verebilir. Sonuç olarak bu durum doktorlar için medikal hatalar, yanlis tedavi veya ihmal sonucu açilan davalar, eksik ve/veya yetersiz tedaviler ve yaklasimlara zemin hazirlayabilmektedir.

Tükenmisligin saglik sektörü de dâhil olmak üzere tüm diger sektörlerde çalisan kisiler açisindan kisa süreli ise gelmeme, is degistirme, fiziksel ve ruhsal saglikta bozulmalar (sirt ve boyun agrilari, depresif ve/veya anksiyöz ruh hali, uykularda bozulma), yasam kalitesinde bozulma, performansta düsüs, sosyal iliskilerde bozulma, alkol ve madde kullaniminda artis ve is tatmininde azalma gibi oldukça olumsuz sonuçlar dogurabildigini söylemek mümkündür.

Nasil önlem alinabilir?

Çalisan düzeyinde gerçekçi hedefler belirleme, rahatlama egzersizleri, sosyal destek kanallarinin güçlendirilmesi, ekip ve akran toplantilarinin yani sira zaman ve is yükü yönetimi ile iletisim becerileri konularinda alinacak egitimler, günümüzün agir ve talepkar is kosullari ile bas etme konusunda yardimci olabilecekken bu çabalarin kurumlar tarafindan gelistirilecek düzenlemelerle de pekistirilmeleri etkin sonuç alinmasi anlaminda elzemdir. Bu baglamda, kurumlar görevlerin yeniden yapilandirilmasi, is yükünü hafifletici is degerlendirmeleri, otonomiye alan taniyan destekleyici ve adaletli bir is ortami sunma gibi konularda çalisanlarina destek olabilir. Tükenmisligin ortaya çikmasinda çalisana sunulan kaynak ve olanaklarin, söz konusu isin çalisandan talep ettiklerinden çok daha kritik bir öneme sahip oldugu bilindiginden, isveren ve kurumlara bu noktada büyük bir görev düstügünü belirtmemiz gerekir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası