Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Üreme Sagligi Hakkinda "Dogru" Bilinen 10 "Yanlis"

Dogum kontrol haplari kisirliga yol açar, kanser hastalari çocuk sahibi olamazlar, istenilen her yasta anne olunabilir… Toplumda üreme sagligi hakkinda yerlesmis olan “yanlis” bilgiler bir yandan anne baba adaylarinin gereksiz yere kaygiya kapilmalarina veya suçlanmalarina, diger yandan da "nasil olsa çocuk sahibi olamayacagim" düsüncesiyle tedavi için hekime basvurmakta gecikmeleri gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor! Peki ya bu hurafelerin dogrusu nedir?

Acibadem Maslak Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Prof. Dr. Tansu Küçük, üreme sagligi hakkinda toplumda yerlesmis olan "yanlis" bilgilerin "dogru" larini anlatti!

1. YANLIS: Dogacak bebegin cinsiyetini anne belirliyor.

DOGRUSU:

Kadinin genetik yapisi 46XX seklindedir ve tüm hücrelerinde x kromozomu vardir. Erkeklerin genetik yapisi ise 46xy’dir. Dolayisiyla bazi sperm hücrelerinde x bazilarinda ise y kromozomu vardir. Y kromozomu tasiyan bir sperm yumurtayi döllerse erkek bebek, x kromozomu tasiyan bir sperm yumurtayi döllerse kiz bebek oluyor. Dolayisiyla dogacak bebegin cinsiyetini kadin degil, erkek belirliyor. Tüp bebek ile seçilip yumurtaya enjekte edilen spermin genetik yapisina ise bakilamiyor. Ancak olusan embriyonun genetik yapisi incelenerek kiz ya da erkek oldugu belirlenebiliyor. Cinsiyet seçimi ülkemizde sadece tibbi sebeplerle yapilabiliyor.

2. YANLIS: Kanser hastalari çocuk sahibi olamazlar.

DOGRUSU:

Kanser tedavisi; cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi seklinde uygulaniyor. Bu tedaviler, sperm ve yumurta gibi üreme hücrelerini üreten testis ve yumurtaliga hasar verebiliyor. Bu nedenle tedavi öncesinde hastadan doku veya hücreler alinip -196°C de dondurularak ileride kullanilmak üzere saklanabiliyor. Bu yenilik çocuk yastaki kanser hastalarina da umut oluyor. Kanser olan hastanin evli oldugu durumlarda tüp bebek teknolojisiyle embriyo elde etmek ve bunu ayni sartlarda dondurarak saklamak çok daha basarili sonuçlar alinmasini sagliyor. Iyilesme tamamlandiginda embriyo annenin rahmine transfer edilerek hamilelik elde ediliyor.

3. YANLIS: Cinsel iliskide bulunmamak veya hamile kalmamak yumurtalari koruyor.

DOGRUSU:

Kiz çocuklari yumurtaliklarinda bir milyon civarinda rezerv, yani biyolojik çeyiz ile doguyor. Ergenlik ile birlikte adet kanamalari ve yumurtlamalari basladiginda her ay bir yumurta üretilirken, neredeyse bin tanesi ise ölüyor. Ve bir gün bu biyolojik çeyiz tükeniyor. Sanilanin aksine cinsel hayat, hamilelik sayisi veya dogum kontrol hapi kullanimi bu seyri degistiremiyor.

4. YANLIS: Genetik hastaligi olanlar saglikli bebek sahibi olamazlar.

DOGRUSU:

Genetik hastaliklardan bazilari, hem anneden hem de babadan gelen hastalikli gen olmasini gerektirirken, bazilari ise tek bir hastalikli gen ile ortaya çikabiliyor. Böyle durumlarda tüp bebek islemi uygulaniyor ve embriyolar laboratuar ortaminda elde ediliyor. Genetik bölümde incelenen embriyolarin hangisinin saglam, hangisinin hasta ve hangisinin tasiyici oldugu “Preimplantasyon Genetik Tani” yöntemiyle tespit edilerek uygun embriyolar rahme transfer ediliyor. Ayni yöntem sayesinde risk grubunda olan 35 yasindan büyük kadinlar da Down sendromu olmayan saglikli bebekler dogurabiliyor. Preimplantasyon Genetik Tani ile ailedeki hastalikli bireye doku ve organ bagisi yapabilecek sekilde genetik uyumu olan bebek de elde edilebiliyor.

5. YANLIS: Sperm sayiminda hiç sperm bulunmayan erkekler baba olamazlar.

DOGRUSU:

“Azospermi” adi verilen bu durum 2 ana nedenle olusuyor: Birincisi, üretilen spermin çikis yollarinin tikali olmasi. Bu durumda testislerden biyopsi ile sperm elde etmek yüzde 100 oraninda basari sagliyor. Elde edilen sperm ya esinin yumurtasina enjekte edilerek embriyo olusturuluyor ya da dondurularak saklanabiliyor. Ikincisi ise çok az sperm üretildigi için sperm bulunamayan erkekler. Bu durum bazi genetik hastalik ya da enfeksiyon nedenliyle olusuyor. Bu sorunu yasayan erkeklerde bile “Mikro Tese” yöntemiyle mikroskop altinda biyopsi yapilarak sperm bulunabiliyor.

6. YANLIS: Ilk tüp bebek denemesi basarili olmaz.

DOGRUSU:

Ülkemizde Mart 2010 tarihindeki bir yönetmelikle ana rahmine transfer edilen embriyo sayisina düzenleme ve sinirlama getirildi. Bu düzenlemeye göre; 35 yasindan daha genç kadinlarda 1. denemede ve 2. denemede 1 embriyo, diger tüm durumlarda ise 2 embriyo verilebiliyor. Çogul hamilelikleri azaltmaya yönelik bu uygulamanin tüp bebekteki hamilelik sansini da bir miktar azaltmasi beklenebilir. Ancak transfer edilecek embriyonun çok dikkatli seçimi, “metabolomics” yöntemi uygulamasi veya 5. gün embriyo (blastokist) transferi gibi yöntemlerle hamilelik orani eski düzeylerde tutulmaya çalisiliyor. Zaten tüp bebek ekibinin en büyük istegi de daha ilk denemede tekil bir hamilelikelde etmek.

7. YANLIS: Dogum kontrol haplari kisirliga yol açiyor.

DOGRUSU:

Eski dogum kontrol haplari içinde yer alan progestinler ödem ve kilo artisina yol açiyordu. Ancak günümüzün modern haplari bu tarz yan etkiler olusturmuyor. Modern dogum kontrol haplari çok düsük doz kadinlik hormonu östrojen ve kaliteli progestin, yani yumurtlama hormonu içeriyor. Kullanilmaya baslandiginda yumurtaliklar dinlenmeye çekiliyor ve yumurtlamayla birlikte yumurtaliklarin yaptigi tüm hormon salgilamasi duruyor. Kaynagi kadinin kendi yumurtaliklari olan erkeklik hormonu androjen de salgilanmiyor; bunun sonucu olarak tüylenme ve sivilceler azaldigi gibi, adet düzensizligi sorunu da kayboluyor. Dogum kontrol haplarinin kisirlik yapmalari da mümkün degil. Çünkü etkileri zaten sadece 1 gün sürdügü için her gün alinmalari gerekiyor; birakilinca da etkileri hemen kayboluyor.

8. YANLIS: Ilk hamileligini kürtajla aldiran kadinlar bir daha hamile kalamazlar.

DOGRUSU:

Gerektigi derinlikte, rahim içine zarar vermeden yapilan, içeride parça kalmayan ve enfeksiyon için önlemleri alinmis kürtajlar sonraki hamileligi zarar vermezler. Ancak, yine de hatirlatmak gerekir ki kürtaj bir aile planlama yöntemi degildir. Kürtaj bebegin anormal oldugu durumlarda, hamileligin anne hayatini tehdit ettigi durumlarda ve tecavüz gibi istenmeyen hamilelik durumlarinda uygulanmasi gereken bir yöntem. Hamilelikten korunmak için modern yöntemleri tercih etmeniz gerekiyor.

9.YANLIS: Hamileligi önledigi için dogum yapmamis kadina spiral takilmaz.

DOGRUSU:

Spiral enfeksiyon yapmiyor ama enfeksiyon varmis gibi bir reaksiyon doguruyor. Bu reaksiyon nedeniyle salgilanan maddeler de rahim içini hamilelige uyumsuz hale getiriyor. Bu etki spiral durdukça devam ediyor, çikarilinca düzeliyor. Ayrica, bazi spirallerdeki bakir sperm öldürücü etki yapiyor. Hormonlu spiraller ayni zamanda rahim agzi salgi yapisini ve rahim içini degistirerek hamileligi önlüyor. Damar veya karaciger hastaligi gibi çesitli nedenlerle diger yöntemleri kullanamayan dogum yapmamis kadinlara da spiral takilabiliyor. Ancak, her 6 ayda bir kontrol edilmesi gerekiyor.

10. YANLIS: Istedigim her yasta çocuk dogurabilirim.

DOGRUSU:

Türkiye’de ortalama menopoz yasi 48 yildir. Ancak menopozdan 10 yil öncesinden baslayarak hem dogal, hem de tüp bebek yoluyla hamile kalmak zorlasmaya basliyor. Öyle ki 20 yasindaki bir kadinin bir aylik cinsel beraberlik sonrasi hamile kalma sansi yüzde 25 iken bu sans 40 yasinda yüzde 5’e kadar düsüyor. Dolayisiyla “çocuk da yaparim kariyer de” siralamasinda çocugun biyolojik olarak öncelikli olmasi gerekiyor. Çünkü bazi kadinlarda gelisen erken menopoz bu planlari daha da alt üst edebiliyor. Ayrica yumurtalikta çikolata kisti ve sik ameliyat geçiren kadinlar
ise bu konuda daha da dikkatli olmalilar.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası