Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


ÖLÜMCÜL BAKTERI EHEC’EN SAGLIKLI BESLENEREK KORUNUN

Memorial Sisli Hastanesi Klinik Laboratuvarlar Koordinatörü Doç. Dr. Kenan Keskin, geçtigimiz günlerde Avrupa ülkelerinde pek çok kisinin ölümüne neden olan EHEC’in su ve gidalar ile bulasan bir bakteri olduguna dikkat çekerek, hastaliktan korunma yollari hakkinda bilgi verdi.

Bagirsak enfeksiyonu seklinde basliyor

Insanlar ve sicakkanli hayvanlarin bagirsaklarinda yasayan ve adina “Normal bagirsak florasi bakterileri” adi verilen bakteriler bulunmaktadir. Bunlarin en çok bilineni ise Escherichia coli (E.coli)’dir. Bu bakteri, bagirsakta hastalik olusturmadan üreyip çogalir. Buna karsilik E.coli’nin bazi tipleri vardir ki onlar günümüzde Almanya ve diger bazi Avrupa ülkelerinde ölümlerle seyreden ve bu nedenle kisa sürede dünya gündemine oturan salgin hastaliga yol açmaktadirlar. E.coli bakterici 5 0C-50 0C arsi sicaklikta üreyebilmektedir. Bu kadar genis bir sicaklik araliginda üreyebilmesi etken lehine bir durum olusturmaktadir.

Bu hastalik ilk etapta kanli ishal ile seyreden bir bagirsak enfeksiyonu seklinde baslamakla birlikte bir kisim hastada böbrek yetmezligi ve kanin alyuvar adini verdigimiz hücrelerinde yikimla seyreden ve ölümle ölümcül olabilen, adina “Hemolytic uremic syndrome” (HUS) denilen bir hastaliga dogru ilerleyebilmektedir. Konunun dünya gündemine oturmasinin esas sebebi etken bakterinin ve sebep oldugu hastaligin iste bu özelligidir. Bu tiplerin basinda ise O157 H7 tipi gelmekle birlikte bu hastaliga yol açtigi bilinen baska tipler de vardir. Nitekim Almanya’da tani konulan bazi hastalardan O104 tipinin saptandigi bildirilmektedir. Esas olarak salginlarda O157 H7 tipinin etken oldugu, sporadik (bireysel) vakalarda ise diger tiplerin etken oldugu söylenmekteydi ancak bu salginda henüz net bir sey söylemek mümkün degildir. Bu konuda arastirmalar devam etmektedir.

Bakteri zehir üretiyor

Bu ölümcül hastaliga sebep olan E.coli tiplerini digerlerinden farkli kilan en önemli özellikleri, bunlarin, “verotoksin” veya “shigatoksin” adini verdigimiz, çok kuvvetli bir zehir üretebiliyor olmalaridir. Hastalik bu kuvvetli zehirin etkisiyle olusmaktadir. Iste bu zehir üreten ve ürettigi zehir sayesinde insanlarda ölümcül hastaliga yol açan E. coli tiplerine bagirsakta kanama yapici E.coli anlamina gelen Entero-hemorajik E.coli (EHEC) adi verilmektedir.

Gidalara dikkat!

Bu bakteriler insanlara en siklikla yiyip içtigimiz gidalarla bulasmaktadir. Son salginda Almanya’nin Ispanya’dan ithal ettigi salataliklarin bulasmadan sorumlu tutulmus olmasindan dolayi halk arasinda “salatalik virüsü” olarak da anilmaktadir. Gerçi daha sonra bu tespitin dogru olmadigi ve salataligin kaynak olmadigi açiklanmissa da bu isim halen kullanilmaya devam etmektedir. Eger kaynak salatalik olsaydi bile yine de bu adlandirma dogru olmazdi, çünkü hastaligin etkeni olan E.coli, virüs degil bakteridir. Bu bakteri insanlara, yedikleri çig sebze ve meyveler araciligiyla bulasabildigi gibi bunun yaninda iyi pisirilmemis et, tavuk ve süt ürünleriyle veya bakteriyi tasiyan hayvan ve insanlarla direkt temas yoluyla da bulasabilmektedir. Dolayisiyla bu hastaligin ve onun etkeninin salatalikla sinirlandirilmasi konunun önemini azaltabilir ve yanlislara neden olabilir.

Bu ilk degil

EHEC dedigimiz bakterilerle olusan ve kayitlara geçmis ilk salgin hastalik 1982 yilinda ABD’de gerçeklesmistir. EHEC ve hastalik yapici etkileri bu tarihten sonra tip literatürüne girmistir. Daha sonra bu konuda baska örnekler de gözlenmistir. 1996 yilinda Japonya’da, bir okul yemeginden yiyen çocuklar arasinda ortaya çikan salginda 9451 çocuk hastalanmis ve bu salginda kaynagin o yemekte yenilen turp salatasi oldugu tespit edilmistir.

Ne yiyip içtiginiz çok önemli

Simdiye kadar gözlenmis salginlarda en sik sorumlu olan kaynaklar sunlardir:

• Az pismis hamburger
• Taze elma püresi (pastörize edilmemis)
• Süt, yogurt ve peynir (Pastörize edilmemis)
• Et çesitleri (Iyi pisirilmemis veya pastörize edilmeden hazirlanmis olanlar)
• Meyve ve sebzeler
• Içme ve kullanma sulari
• Insandan insana direkt temas ile
• Hayvanlarla direkt temas ile bulasim gerçeklesmektedir.

Çocuklar ve yaslilara özellikle dikkat edilmeli

Hastaligin kuluçka süresi 3-8 gün degismekte, vakalarin çogunda 3-4 gün arasinda olmaktadir. Hastaliga en sik yakalananlarin küçük çocuklar ve yaslilar oldugu bilinmekle birlikte halen devam eden salginda bilinenin tersine hastalarin büyük bir çogunlugunu 18 yas üstü bireyler olusturmaktadir. Belki de bu salginda etken olan tipin O157H7 disinda bir alt tip olmasi bu durumdan sorumludur. Salgin zamani disinda hastaliga yakalananlarin %3-7 kadar bir kisminda ölümcül olan HUS gelismekteyken salgin zamanlarinda hastalarin %20’sinde HUS gelismektedir. HUS gelisen hastalarin ise %5 kadar bir kismin gelisip de iyilesen hastalarin yaklasik %50’sinde kalici böbrek hasari olmaktadir. Yapilan arastirmalar, kronik böbrek yetmezligi olan çocuklarin önemli bir kisminda bunun daha önceden geçirilmis HUS’a bagli oldugunu göstermektedir. Konunun bu yönü de en az güncelligi kadar önemlidir.

Karin agrisi, kusma ve ates görülebilir

Hastaligin baslangiç belirtileri, kramp tarzinda karin agrisi ve kanli ishaldir. Bu belirtilere bulanti ve kusma ve ateste eslik edebilir. Hastalik 10 gün içerisinde iyilesir ama HUS gelisenhastalarda tablo giderek agirlasir, böbrek yetmezligi ve kan hücrelerinde yikim meydana gelir. Bu hastalarin mutlaka hastanede ve durumun ciddiyetine göre yogun bakim servisinde tedavi edilmeleri gerekir. Bilinçsiz ve doktor kontrolü disinda antibiyotik kullanimi, hastaligin gidisini olumsuz etkileyeceginden bundan kaçinilmasi gerekir.

Kisisel temizlik kurallarina uyun

Bu hastaliktan korunmak için yapilmasi gereken en önemli sey gida sanitasyonun iyi yapilmasi ve sahsi hijyen kurallarina çok iyi uyulmasidir. Sanitasyon konusunda esas isi gida endüstrisine düsmekte, düzenleyici ve denetleyici olarak ta ilgili devlet kurumlarinin üzerine önemli görevler düsmektedir. Her yemekten önce ve tuvaletten çiktiktan sonra ellerin mutlaka sabunlu su ile güzelce yikanmasi alinabilecek bireysel önlemleri en kolay, en ucuz ve en etkin olanidir. Bununla birlikte çig yenecek gidalarin çok iyi yikanmasi, salgin tehlikesi oldugunda uygun yöntemler kullanilarak dezenfekte edildikten sonra tüketilmesi, pisirilerek yenilen yiyecekleri ise iyi pisirilmesi, yemegin her yerinin en az 70 0C veya üzerinde sicakliga ulasmasinin saglanmasi gerekmektedir. Küçük çocuklara ileri yaslilara ve bagisiklik sistemi bozulmus olan hastalara bakim yapan bakicilarin bu önlemleri çok dikkatli biçimde uygulamalari çok önemlidir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası