Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Yeni Virüsler

Son zamanlarda, daha önce adini bile duymadigimiz salginlar ortaya çikiyor. Yeni salginlarin etkenlerini agirlikli olarak virüsler olusturuyor. Dünyada milyonlarca insanin ölümüne neden olan AIDS’in etkeni HIV henüz 25 yil önce bulundu. Domuz gribi, kus gribi, hanta, tatarcik atesi ülkemizde yine son yillarin önem kazanan hastaliklari oldu. Çok kisa bir geçmiste bu kadar çok yeni enfeksiyonla tanismissak, acaba ileride nelerle karsilasacagiz. Örnegin Italya’da onbinlerce kisiyi etkileyen Chikungunya atesinin adini kaç kisi duydu, ya da Amerika Birlesik Devletleri’nde son 10 yilda 1000’in üzerinde insanin Bati Nil Atesi nedeniyle öldügünü biliyor musunuz?

Son 35 yilda yeryüzünde saptanan ve isimlendirilen yeni virüsler

1973 Rotavirus
1977 Ebola virus
1977 Hanta virusu
1983 HIV
1988 Hepatitis E
1989 Hepatitis C
1990 Guanarito virus
1993 Sin Nombre virus
1994 Sabia virus
1994 Hendra virus
1995 Hepatit G
1995 Herpesvirus-8
1997 Influenza H5N1 (Kus Gribi)
1999 Nipah virus
2001 Insan Metapnömovirus
2003 Maymun çiçegi
2003 SARS
2005 Bocavirus
2008 Merkelcell polyomavirus
2009 Influenza A H1N1 (Domuz Gribi)

Türkiye’de son yillarda yeni saptanan virüslerden dolayi Eylül 2010 itibariyle yaklasik hastalanan ve ölen sayilari (Tabloda yer alan rakamlarin bazilari tahmini olarak verilmistir)

Saptandigi yil Kesin tani konulan hasta sayisi Hastaliga yakalandigi tahmin edilen en az kisi sayisi Ölen sayisi

Kirim Kongo Kanamali Atesi 2002 5300 20. 000 270
Kus gribi 2005 12 100 4
Hanta virus 2009 20 100 1
Tatarcik atesi 2008 100 10.000 -
Domuz gribi 2009 13 000 200.000 650
Bati Nil Atesi 2010 7 100 5

Yeni Virüsler Listesi Uzuyor

Yeni virüsler teknoloji nedeniyle ortaya çikmiyor, fakat teknoloji sayesinde taniniyorlar.

Tablo 1’de yer alan virüsler, son 30 yilda teknolojinin gelismesiyle saptanabildi. Diger yandan, virüsler evrim geçiriyorlar ve yepyeni virüsler olarak yeni hastaliklar yapmaya basliyorlar. En hizli evrim yapan virüs, influenza. Belki de Darwin çagimizda yasasaydi bir virolog olmayi tercih edecekti. Çünkü virüsler en fazla sayida mutasyon yapan, evrime en yatkin ajanlardir. Influenza virüsü, hiç beklemedigimiz bir zamanda degisik bir hastalik ile karsimiza çikiyor.

Küresel isinma, dolayisiyla kuraklik, sorumlu tutulan etkenlerden. Globallesme diger faktör. Bu hem insanlar arasi ve insan-hayvan arasi temaslarin artmasina, virüsün oradan oraya tasinmasina yol açiyor. Uçakla vektör sivrisinegin ya da fasulye çuvalindaki bir baska hastalik tasiyan canlinin tasinmasi hiç zor degil. Bazen seyahat sirasinda bulasiyor bu virüsler, bazen de baska yollarla. Örnegin kargoyla veya ulasim araçlariyla tasinan sivrisineklerle uzak bölgelere ulasiyorlar. Zika virüsü bunlardan biri. Aslinda ilk kez 1947’de Uganda’da Zika ormaninda izole edildi. Bir çesit sivrisinek araciligiyla bulasiyordu. Yillarca sessiz kaldi. Derken 2007 Nisan’inda Pasifik Okyanusu’ndaki Yap Adalari’ni ziyaret edenlerde döküntü, eklem agrilari ve sisligi ve konjonktivitle kendini göstererek yeniden ortaya çikti. Chikungunya virüsü, 3 yil önce Italya’nin sayfiye yerlesiminde saptandi. Kaynak, Hindistan’tan gelen bir ziyaretçiydi. Bu kisi beraberinde bir de sivrisinek getimisti. Bu sinek türüne üzerindeki çizgilerden dolayi kaplan veya pijamali sivrisinek de denilmektedir. Chikungunya sözcügü Ingilizce karsiligiyla tavuklari çagristirsa da, virüsün tavuklarla ilgisi yoktur. Swahili dilinde iki büklüm demektir. Hastalik baslangiçta oldukça agri seyirli oldugu için bu isim yakistirilmistir.

Yeni Virüslerin Ortaya Çikma Nedenleri

Teknolojik gelismeler
Vahsi yasam alanlarina yakinlasma
Ormanlarin parçalanmasi
Yoksulluk
Küresel ticaretin artmasi
Küresel seyahatlerin artmasi
Iklim degisikligi
Hizli ve etkin çözümlerde gecikme
Saglik sistemlerinin çökmesi, degismesi

Bati Nil Atesi 10 Yil Önce ABD’de, 2010’da Türkiye’de

Bati Nil Atesi’nin ABD’ye girmesi hiç de zor olmadi. 1999’da 59 hastaya bu tani kondu. 2002’ye gelindiginde ayni tani konan kisilerin sayisi 3000’i bulmus, yayilmadigi toprak alani neredeyse kalmamisti. Bati Nil Atesi, henüz birkaç ay önce ülkemize de girdi. Agustos 2010’da Manisa’da bazi insanlarda santral sinir sistemi tutulumu ile seyreden atesli bir hastalik görüldü, bir süre sonra Bati Nil Atesi oldugu anlasildi.

Yeni enfeksiyonlarin önemli bir bölümünü keneler ve sinekler gibi vektörlerle bulasan enfeksiyonlar olusturuyor. Keneler ve sinekler gibi vektörlerle (artropod, eklembacakli) bulasan 500’ün üzerinde enfeksiyon etkeni var ve bunlarin 134’ü insanlarda hastalik yapiyor. Bu etkenlerin taninmasi her zaman kolay olmuyor. Ülkemizde laboratuvar kosullarinin eksiklikleri ve bilimin toplum içindeki degerinin daha az olmasi gibi zorluklari da eklersek bu etkenlerin saptanmasi bizim gibi ülkelerde daha da zor. Ama teknoloji ilerledikçe ve bilimsel bakis yayginlik kazandikça bu enfeksiyonlarla basedebilecegiz.

Yeni enfeksiyonlarin ortak özellikleri:

• Bu etkenler çevresel faktörlerle (iklim, konaklar, tasiyici vektörler vs.)yakindan ilgili.
• Çogu kez etkin tedavileri yok.
• Asilari yok.
• Öldürücü olabiliyorlar.
• Ne zaman ve nerede salgin gelisebilecegini kestirmek zor.

Son 30 yilda en çok artis gösteren enfeksiyon hastaliklari, virüslerin neden oldugu, vektörlerle bulasan zoonotik enfeksiyonlardir. Genellikle ilk görüldükleri yerlerden isimlerini alirlar, Bati Nil, Kirim ve Kongo, Nipah, Omsk, Kyasanur gibi. Epidemiyologlarin ülkeler cografyasi hakkinda bilgi sahibi olmalari gerekiyor.

Mücadele için Egitim ve Arastirma

Dünya Saglik Örgütü, yeni enfeksiyonlarla bas edebilmek için ulusal ve uluslararasi düzeylerde farkli sektörlerin isbirligi içinde bilgi üretmelerini ve üretilen bilgi ve teknolojiyi paylasilmalarini öneriyor. Bunun için, Dünya Saglik Örgütü tarafindan tüm ülkelerde altyapinin gelistirilmesi için kapasite yaratilmasi, bu alandaki küresel ve ulusal kaynaklarin desteklenmesi ve bu amaçla bilim insanlarinin yetistirilmesi ve laboratuvarlarin kurulmasi gerektigi belirtiliyor. Ülkemizde de bir an önce, epidemiyolog, virolog ve moleküler biyologlarin ortak çalisacaklari arastirma merkezleri kurulmalidir.

Amerikan Hastanesi
Enfeksiyon Hastaliklari Bölümü Sefi
Prof.Dr.Önder Ergönül
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası