Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Sismanlik; Genetik miras mi yoksa yasam tarzi mi?

Yüzyilimizin önemli bir halk sagligi problemini olusturan sismanlik. Gerek estetik açidan birçogumuzun önemsedigi, gerekse kalp hastaligi, seker hastaligi, kireçlenme ve kanser gibi sonuçlar dogurmasi nedeniyle tedavi edilmesi gereken bir hastalik olarak karsimizda. ABD’de yillik sismanlik için harcanan para 117 milyar dolar civarinda. Fakat bu kadar para harcanmasina ragmen istatistikler kilo verenlerin %95’inin verilen kilolari 7 sene içerisinde geri aldigini göstermektedir.

Neden sismanliyoruz ve neden harcanan bunca efora ragmen bu sorunun üstesinden gelemiyoruz sorusunun yaniti besin maddelerine ulasimin çok kolay hale gelmesi. Bugün her köse basinda gida maddelerine ulasabilmek mümkün. Bir baska deyisle besin maddesi bulmak için fazla bir çapa göstermeye gerek yok. Alinan kalori miktari ise geçtigimiz yüzyilin son çeyregine göre karsilastirildiginda günlük ortalama 500 kalori daha fazla. Yüksek enerji verici besin maddeleri, fast food tüketiminin artmasi ve enerji verici mesrubat tüketimi günlük kalori ortalamasini yükselten nedenler olarak sayilabilir. Bir baska faktör ise, geçmise göre daha az hareket ediyor olmamiz. Ayrica, son günlerin tartisma konusu olan fruktozu günlük diyette geçen yüzyildaki tüketime oranla 10 kat daha fazla almaktayiz.

Tüm bu nedenleri dikkate aldigimizda sismanligin yasam tarzi ile iliskili oldugu düsünülmekte. Peki bazi kimselerin dedigi ‘su içsem yariyor, benim bünyem kilo almaya müsait veya ne yese fayda etmiyor kilo alamiyor’ gibi söylemlerini gözardi mi etmek gerek? Sismanligin kalitim ile ilgili baglantisi var midir? Bu sorunun cevabi evet olacaktir.

Genetik bozukluklara bagli sismanlik tipleri yillardan beri bilinmektedir. Yalniz, tek bir gende olan bozukluk sonucu olusan sismanlik tahmin edilenden çok daha nadir görülmektedir. Bu tarz bozuklukta sadece sismanlik degil, kemik, kalp, zeka geriligi gibi diger anormalliklerde eslik etmektedir. Beyinde istah merkezinin düzenlenmesinde rol oynayan bir hormonun genetik yapisindaki degisiklikler sisman hastalarin %5’inde görülmekte ve günümüzde tespit edilen en yüksek orandaki tek gen anormalligi olarak kabul edilmektedir. %95 sismanin ise genetik anormalligi birden fazla gendeki bozukluklar olarak düsünülmektedir.

Genetik olarak bazi hastaliklara yatkinlik söz konusudur. Bu konudaki teorilerden en kabul edilmis olani ‘thrifty(tutumlu, idareli) genler’ teorisidir. Insanligin baslangici olan Afrika’nin savanlarinda, tuz az bulunan bir maddeydi ve insanlar hayatta kalabilmek için yasadiklari ortama adapte olmak zorundaydilar. Genetik yapilari bu ortama uygun olmayanlar öldü ve ancak genetik yapisi uygun olanlar nesillerini devam ettirdi. Asirlar sonrasinda Amerika’da yasayan zencilerde tuz kullaniminin bollasmasi nedeniyle yüksek tansiyon sik olarak görülmeye baslandi. Tutumlu genlerinin kalitimsal olarak bu insanlara geçmesi Afrika kökenlilerde yüksek tansiyonun bir nedeni olarak düsünüldü.

Bir baska örnek ise, Pasifik adalarindaki bir grup yerlinin yasadiklari adada yeterli besin maddesinin olmamasi nedeniyle komsu adaya göç etmislerdir. Bu göç sirasinda genetik yapisi uzun açliga dayanikli olanlar hayatta kalmislardir. Yillar sonrasinda adaya gelen Alman sömürgecilerin sayesinde ekonominin de gelismesiyle daha fazla besin maddeleri tüketmeye baslayan bu yerlilerde sismanlik dünyada görülen oranin çok daha üstünde bir oranda karsimiza çikmistir.

Genetik yatkinligin sismanlik, yüksek tansiyon gibi sik görülen hastaliklarda rol oynadigi ve yukaridaki örneklerle desteklendigi düsünülürse de ülkemizdeki sismanlik probleminin tümüyle genetik yatkinliga bagli oldugunu düsünmemekteyim. Çünkü Pasifik adalari gibi izole bir ortamda olmamamiz ve Anadolunun yüzyillardir degisken toplum yapisi, sismanligin genetiksel yatkinliga bagli oldugu sonucunu dogurmamaktadir. Büyük oranda çevresel faktörlere, yasam tarzi nedeniyle ortaya çikan sismanlikta genetik yatkinligi olanlarin daha fazla bu dertten mustarip olabilecegi düsünülmektedir.

Amerikan Hastanesi
Endokrinoloji, Diyabet ve Metabolizma Hastaliklari Bölümü
Dr. Sinan Tanyolaç
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası