Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


ÇOCUKLARDA ERKEN TUVALET EGITIMI KRONIK KABIZLIGA YOL AÇIYOR

Kabizlik sorunu, çocuklarda gittikçe daha sik görülmeye baslayan bir rahatsizlik. Çocugun günlük yasantisini basta ciddi bir sekilde etkilememesine ragmen; ilerleyen süreçte kendini rahatsiz hissetmesine ve bunu disa vurmasina sebep oluyor. Bu dönemde anne ve babanin kabiz olan çocuga yaklasimi ise çok önemli. Dogru bilgi birikimine sahip olan aileler, çocugun sagligi açisindan daha dikkatli adimlar atabiliyorlar. Memorial Atasehir Hastanesi Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Bölümü’nden Uz. Dr. Özlen Kaya Çardak, ebeveynlere kabizlik konusunda daha iyi bir gözlemci olmalarini tavsiye ederek “çocuklarda kabizlik ve tedavisi” hakkinda bilgi verdi.

Her çocugun tuvalete gitme sikligi farklidir

Kabizlik, sindirim sisteminin yavaslamasina bagli olarak diskilamanin azalmasi ve agrili bir sekle dönüsmesi olarak tanimlanabilir. Diski sayisi her yastaki çocuga göre farklilik gösterdigi için kabizligi tarif ederken günlük diskilama sayisi olarak kesin bir sayi vermek dogru degildir. Bir çocuk için normal kabul edilen diger çocuk için normal olmayabilir. Örnegin; 2 yasindaki bir çocuk 2 günde bir ama yumusak diski yapiyorsa bu durum normaldir. Ayni yastaki bir diger çocuk her gün 1 kez yapiyor; ama diski sert ve agrili ise bu kabizlik olarak kabul edilir. Bagirsak aliskanligi normal dedigimiz bir çocukta diski sayisi kaç günde bir olursa olsun o esnada agri duyulmamasi gerekir. Bebekler 1-2 aylikken günde 5-6 kez diski yapabilirken, 1 yas sonrasi bu sayi günde 1-2 olabilir. Daha büyük çocuklarda 2 günde bir kez diskilama bile normal kabul edilebilir.

Mama ile beslenen bebeklerde kabizlik riski daha fazladir

Anne sütü ile beslenen yenidogan bebeklerde kabizlik çok nadir görülür; ancak mama ile beslenen bebeklerde kabizlik riski daha fazladir. Eger anne sütü alan bir bebekte kabizlik gözleniyorsa; annenin diyetini düzenlenmesi ve yine annenin kabizlik yapici besinlerden (patates, pilav, makarna, muz gibi) uzak durmasi gibi küçük önlemler alinabilir. Küçük bebeklerde kabizlik olmaksizin asiri ikinma ve bu esnada kizarma olabilir. Bebeklerin kaka yaparken yüzünün kizarmasi ve ikinmasini anneler yanlislikla kabizlik olarak yorumlayabilirler. Bu durumda eger; bebeginizin yaptigi diski kivami yumusaksa ve en az günde 1 kez diskiliyorsa bu durum normal kabul edilebilir.

Bebegim neden kabiz oldu?

Kabizlik bir hastalik degil belirtidir. Birçok hastalik, ilaç ya da bazi durumlar kabizliga sebep olur. Kabizligin en sik görülen nedeni düzensiz beslenme aliskanliklari sonucu gelisen kabizlik ve çözüm olarak da kabizlik ilaçlarinin uygunsuz kullanilmasidir. Bunun için öncelikle kabizligin sebebinin bulunmasi tedavinin basarisi açisindan önemlidir. Kabizligin nedenlerini söyle siralayabiliriz:

• Psikososyal Nedenler (Fonksiyonel- Idiopatik Kabizlik): Diskilama esnasinda duyulan agriya bagli istemli olarak diski tutma ve bunu aliskanlik haline getirmek.
• Beslenme Hatalari: Yetersiz beslenme, günde 500 ml’den fazla inek sütü tüketme, sebze ve meyve gibi lifli gidalardan yeteri kadar tüketmeme, ek besinlere geçiste yapilan hatalar.
• Sindirim sisteminin yapisal sorunlari: Makatta yirtik (anal fissür), apse, anüsün dogustan öne dogru yerlesimli olmasi vb...
• Ilaç Etkileri: Antidepresan ilaçlar, anti kolinerjik ilaçlarin kullanimi.
• Endokrin sorunlar: Hipotiroid (Tiroid hormonunun yetersiz olusu) ve hipokalsemi gibi hormonlarla ilgili problemlerdir.

Çocugunuzu “Tuvalete gitmezsem agrim da olmaz” düsüncesinden vazgeçirin

Kabizliga iliskin tüm bu nedenler arasinda en sik fonksiyonel kabizliga rastlanir. Bu tip kabizlik aslinda altta yatan hiçbir tibbi problem olmadan kabiz olan çocuklarda degisik psikososyal nedenlere bagli gelisir. Bebeklerin 3-4 aylik olmasiyla normal olarak diski sayilari azalir. Bu dönemde eskiye göre sertlesen diski kalin bagirsagin son kisminda zorlanmalara ve küçük çatlaklara neden olur. Bebek, diskilama esnasinda agri duyar ve bu agri nedeniyle diskilama hissi oldugunda otomatik olarak makat kaslarini kasar ve agri hissini en aza indirmeye çalisir. Tutulan diski giderek daha çok sertlesir ve bir “kisir döngü” ortaya çikar. Çocukta “tuvaletimi yapmazsam agrim da olmayacak” düsüncesi yerleseceginden bu sekilde diskisini 8-10 gün tutan çocuklar da olabilir.

Tuvalet egitimini erken baslatmak kabizliga yol açabilir

Tuvalet egitimi verilmeye baslandigi 2 yas döneminde kabizlik sik görülür. Bu dönemde çocuklar hiçbir zaman zorlanmamalidir. Bezi yeni çikan bir çocuk istemli olarak diskisini gereginden uzun tutabilir ve bu durum diskinin sertlesmesine ve agrili diski yapmasina neden olabilir. Agri ve korku kisir döngüsü bir kez basladiginda bu durumu normale çevirmek için çocuga agriyi unutturmak gereklidir. Tuvalet egitimi esnasinda çocuga diskisiyla ilgili olumsuz yorumlarda bulunmak dogru degildir. Diskisi 2 yasindaki bir çocuk için çok degerlidir; çünkü onu vücudunun bir parçasi gibi algilar. Diskisini tuvalete yapinca sanki parmagi kopmus gibi hissedebilir; bu nedenle bezi çikartilinca kabiz olan çocuk tekrar bezine kavusursa normal diski düzenine dönebilir. Tuvalet egitimi zamanindan erken baslanirsa bu tip sorunlar daha sik görülür. Tuvalet egitimi için normal olan 24. aydir. 3 ay öncesi veya 3 ay sonrasi da normal sinirlarda kabul edilir. Her çocuk için farkli olan bu egitim dönemi; eger çocuk hazirsa 10-15 gün içinde tuvalet egitimi tamamlanir. Tuvalet egitiminden 15 gün içinde yanit alinamiyorsa çocuk zorlanmamali, konu kapatilmali, en az 1 ay yaninda bu konuda konusulmamalidir. Anaokuluna ve ya ilkokula yeni baslayan çocuklarda da ev disi bir tuvalete gitmeyi reddettikleri için kabizlik gelisebilir. Ögretmenlerin bu konuda çocuklari sik sik tesvik etmeleri önemlidir.

Belirli bir noktadan sonra diyet ile çözüm yetersiz kalir

Tekrarlayan diski tutulmalari sonucu makatta içten genislemeler olur ve diskinin çapi, hacmi büyür. Erken dönemde çapi büyük olmasina ragmen kendiliginden çikartilabilen diski; kronik dönemde artik taslasarak makatta büyük bir tikaç olusturur ve tedavisiz düzelmez. Makatta duyarlilik kaybi olusunca giderek normal diskilama aliskanligi tamamen kaybolur. Beslenmede hiçbir yanlis yapilmasa bile bu noktadan sonra diyetle sorunu çözmek imkânsiz hale gelir. Bazi çocuklarda bu makattaki taslasmis diski bosaltilmadigi için, yeni gelen diski istemsiz bir sekilde altina kaçirma seklinde disari çikar. Büyük çocuklarda bu sekilde diski kaçirmalar ciddi psikolojik travmalar yaratabilir. Çocuklarda tuvalet egitiminde yapilan hatalar, verilen cezalar, kültürel ve sosyal faktörler bu tip kabizligin olusmasina zemin hazirlayabilir. Bu tip fonksiyonel kabizligi olan çocuklarin anne veya babasinda da benzer sorunlar olabilir, kabizlikta genetik yatkinlik söz konusudur.

Asiri inek sütü tüketimi beraberinde kabizligi getirebilir

Kronik kabizligi olan çocuklarda ise istah genellikle azdir; karin agrilari görülebilir. Sindirim sistemi yavasladigi için mide bosalma süresi gecikmistir ve tekrarlayan kusmalar devaminda olabilir. Kabizlik çok uzun sürdügünde ise idrar yolu enfeksiyonlarina risk yaratan bir durum ile karsi karsiya kalinabilir. Ek gidaya yeni baslama dönemleri veya anne sütünün kesilme dönemleri de kabizlik gelisimi için risklidir. 1 yasindan sonra inek sütünün baslandigi dönemde çok miktarda inek sütü tüketilirse kabizlik olusabilir. Günlük 500 ml’den fazla inek sütü kullanmak dogru degildir.

Bu önerileri dikkate alin!

Bagirsak hareketlerinin yeniden düzenlenerek bagirsagin bosaltim görevini daha saglikli yerine getirmesi ve çocugunuzun eski saglik ve nesesine tekrar kavusmasi için kabizlik sürecinde ait tedavi adimlarini söyle siralayabiliriz.

• Kronik kabizligi olan çocuklarda öncelikle sertlesmis diski içeren kalin bagirsaklarin bosaltilmasi gerekir. Bu amaçla fitil veya lavmanlar kullanilir. Sadece makat bölgesine lokal etki gösteren bu ilaçlarin sistemik yan etkileri yoktur. Hekim önerisiyle rahatlikla kullanilabilir.
• Kalin bagirsaklar bosaltildiktan sonra normal kivamda diskinin saglanabilmesi için agizdan laksatif suruplar (diski yumusatici ilaçlar, surup) verilmelidir. Her gün ve yumusak kivamda diski saglayabilmek için bu tip ilaçlarin kullanimi gereklidir; çünkü kronik kabizlikta gelinen noktada diyetle sorunu çözmek imkânsizdir. Burada en önemli nokta çocuktaki aciyi ve korkuyu unutturana kadar tedavinin sürdürülmesidir. Diski yumusatici suruplar aliskanlik yapmaz ya da etkisi zamanla azalmaz. Su ana kadarki tibbi verilere bakildiginda bu suruplarin, uzun süreli kullanimlar da bile belirgin ve siddetli yan etkileri oldugu görülmemistir.
• Küçük çocuklarin yasadiklari aciyi unutabilmeleri uzun zaman alabilir. Tedaviyi 6 aydan önce kesmemek bazi vakalarda 12 aya kadar uzatmak gerekebilir. 5 yasindan büyük çocuklarda 2-3 aylik tedaviler yeterli olabilir.
• Diskilama esnasinda agriyi ortadan kaldiracak bölgesel etkili olan agri kesiciler ve oturma banyolari da geçici bir rahatlik saglar; ama agriyi yok edecek en önemli sey diskinin yumusak kivamda olmasidir. Bu kivami saglayacak en etkili ilaçlar diski yumusatici suruplardir.
• Kabizlik tedavisinde psikolojik yaklasim önemlidir. Lavmanlar ve ilaç uygulamalari için mutlaka çocukla isbirligi kurulmali asla zor kullanilmamalidir. Zorla uygulanan lavman ve benzeri ilaçlar çocuktaki korkuyu arttirarak kabizligin daha da kötüye gitmesine neden olabilir.
• Tuvalet egitimi kazanmis çocuklari günde 2 kez, sabah ve aksam yemekleri sonrasinda 10- 15 dakika tuvalete oturtmak, mide bagirsak refleksinden(gastrokolik refleks) yararlanilacagi için faydalidir. Mide bagirsak refleksi, mideye herhangi bir gida gittikten sonra tüm sindirim sisteminin çalismasidir. Çogu insan bu refleks sayesinde yemek sonralari rahatlikla tuvaletini yapabilir. Yemekten sonra tuvalete gitme aliskanligini kabiz çocuklara ögretebilirsek tedavide önemli bir asama geçilmis olur.

Kabizligin önüne geçebilmek için gerekli besinler

Bagirsak hareketlerinin yeniden düzenlenmesi için çocuklarin patates, muz, pilav, makarna, beyaz ekmek, inek sütü, çay gibi besinleri az tüketmesi gerekmektedir. Kabiz olan çocuklarin bu süreç içinde bol sivi alip tüm lifli sebze ve meyveleri(kayisi, armut, incir, kabak, brokoli vb.), zeytinyagini, tam tahilli veya kepekli ekmekleri, misir ve misir unu içeren besinleri tüketmesi de sindirim sisteminin düzelmesine, görevini eskisi gibi yerine getirmesine yardimci olacaktir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası