Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Patlamaya hazir bomba Aort Anevrizmasi!

Vücudunuzun en büyük damari olan aort üzerinde hiç belirti vermeden olusan kesecikler, genislemeler, her an patlamaya hazir bir bomba gibi hayatinizi tehdit ediyor olabilir. Yeni tani ve tedavi yöntemleriyle bu bombayi patlamadan yok etmek mümkün! Anadolu Saglik Merkezi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmani Prof. Dr. Sertaç Çiçek, aort anevrizmalarinin tani ve tedavisinde uygulanan yeni yöntemleri anlatti.

Anevrizma nedir?

Bir atardamarda, damar çapinin normalinden yüzde 50 daha fazla genislemesine yol açan bir cins balonlasmadir.

Anevrizma neden olur?

Anevrizmalar, olustuklari yere göre çok farkli nedenlerden kaynaklanabilir. Genellikle dejeneratif dedigimiz yüksek tansiyon, ateresikleroz dedigimiz kireçlenme, inflamasyon dedigimiz bazi enfeksiyonlar ve bag dokusu hastaliklari anevrizma nedenleri arasindadir. Bazi grup anevrizmalarda genetik faktörlerin de etkisi büyüktür. Kromozomlardaki bozukluklardan kaynaklanan damar duvari yapisinin normal kuvvetinde olmamasi sonucu olusabilirler. Bu mutasyonlara bagli olan anevrizmalarin genetik baglantisi vardir.

Aort nedir?

Aort, kalpten çikan ana atardamarimizdir. Vücuda oksijenlendirilmis kani tasiyan en büyük atardamardir. Kalpten çiktiktan sonra önce kalbi besleyen koroner atardamara, oradan da beyine ve kola giden damarlara dogru yol alir. Ardindan bir kavis çizerek vücudun asagisina dogru inmeye baslar. Kasiklarda çatallasir. Belli bölümleri vardir.

1. Çikan Aort (Kalpten çiktiktan sonraki bölüm) 2. Transvers Aort (Beyin damarlarinin çiktigi bölüm) 3. Inen Aort (Sirttan baslayip asagiya kadar inen bölüm) 4. Torasik Aort (Gögüs boslugundaki bölüm) 5. Abdominal Aort (Karinin içindeki bölüm)

Anevrizmaya aortanin hangi bölümünde rastlaniyor?

Aortada en fazla gördügümüz anevrizmalar, infrarenal dedigimiz böbrek altinda, böbrek damarlari çiktiktan sonraki bölgede ortaya çikar. Infrarenal bölgeden sonra en fazla görülen anevrizmalar, asendan bölge dedigimiz aortun kalpten hemen çikisindaki aort damarinda görülen genislemelerdir. Ama anevrizma her bölgede olabiliyor, hatta bazen bütün aortu boydan boya kaplayan türleri bile olabiliyor.

Aortun normal çapi ne kadar? Anevrizma olustugunda çapi kaç santimetreye çikmis oluyor?

Aortanin çapi vücut yüzey alanina, yani hastanin kilo ile boyuna ve bulundugu bölgeye bagli olarak degisiyor. Ama normal sartlarda eriskin bir hastadan bahsedersek aort çapinin üst sinirini dört santim olarak algilayabiliriz. Anevrizma halinde ulastigi boyut ise anevrizmanin yapisina göre degisim gösteriyor. Anevrizmanin yapisi kese tarzinda ise farkli, armut tarzinda ise farkli ölçülere ulasiyor. Aslinda basitçe söyle açiklanabilir: Anevrizmali damarda, damarin genisligi normal boyutunun yüzde 50’sinden fazla artar. Örnek verecek olursak, dört santimetrelik damar, alti santimetreye çikabilir.

Anevrizma neden olusuyor?

En sik görülen nedenler:

1- Yüksek tansiyona bagli olusan dejenerasyon: Anevrizma olusmasinda tek basina yüksek tansiyonun etkili oldugunu söylemek çok mümkün degil. Birçok insan yüksek tansiyon hastasi ama her yüksek tansiyon hastasinda anevrizma olusmuyor.

2- Dejenerasyon ve inflamasyon dedigimiz damar duvari içinde meydana gelen yapisal reaksiyonlar.

3-Damar duvarinin dogustan zayif olmasina bagli genetik bozukluklar. Buna bag dokusu hastaliklarini örnegin marfan gibi yapisal hastaliklari gösterebiliriz.

4- Sigara: Özellikle böbrek damarlarinin altinda olan anevrizma gelisimi ile sigaranin direkt baglantisi oldugu belirlenmistir. Sigara içmenin karin içindeki anevrizmalarla baglantisi çok kuvvetlidir.

5-Yas: Anevrizma olusumunda yasin da önemli bir rolü vardir. Özellikle karin içerisinde olusan anevrizmalar, genellikle 65 yasindan daha büyüklerde siklikla görülüyor. Anevrizmalara eger kiside bir bag dokusu hastaligi yoksa, genellikle ileri yaslarda ortaya çikan sorunlardir.

Anevrizma belirti verir mi?

Anevrizmanin verebilecegi bulgular, olustuklari bölgelere bagli olarak farkliliklar gösterir. Karin içerisindeki aort anevrizmalarinin, eger bir tarama yapilmadiysa, ilk bulgusu aort yirtilmasi seklinde olabilir. Anevrizmalar siklikla önceden belirti vermezler ama bazen bulunduklari bölgeye göre belirtiler gösterebilirler. Örnegin, karin içerisinde bele dogru yayilan devamli ve rahatsiz edici bir agri veya karin bölgesinde disaridan görülebilen bir titreme, hasta elini koydugunda karnina bir top vuruyormus gibi bir his olabilir. Gögüs içindeki anevrizmalarda sadece gögüs agrisi veya sirta dogru vuran gögüs agrilari görülebildigi gibi, eger anevrizma sirtin inen damarlarinda ise ses kisikligina bile neden olabilir. Inen aortanin basinda bir anevrizma varsa, oradaki ses tellerine giden siniri etkiledigi için ses kisikligina yol açabilir.

Anevrizmanin tanisi nasil oluyor?

Gelisen tip teknolojileri ile anevrizmanin tanisini koymak artik çok kolaylasti. Fizik muayene sonrasinda da özellikle zayif hastalarda karin içerisindeki anevrizmalarin tanisi konabiliyor. Ama tabii ki, bu kesin bir sonuç olarak kabul edilemez. Anevrizmanin oldugu noktaya göre (gögüs içerisindeki aortta ise) tani asamasinda röntgen baslangiç olarak kullanilabilir. Sadece röntgen filmi ile aorttaki genisleme gözlemlenebilir. En yaygin olarak kullandigimiz teshis yöntemi ise ses dalgalariyla çalisan ultrason yöntemidir. Kalpte kullanildiginda ‘ekokardiyografi’, karinda kullanildiginda ‘batin ultrasonografisi’ diye adlandirilan bu cihazla anevrizma teshis edilebilir. Ultrasonun sonuçlarina göre daha ileri tetkiklere de gidilebilir. Bu tetkiklerde tomografik degerlendirme, bazen MR, bazen de anjiyografi2 ile netlestirmek mümkündür.

Teshisten sonraki asama nasil ilerliyor? Tedavide cerrahi yöntemler mi, endovasküler3 yöntemler mi kullaniliyor?

Tedavi karari için en önemli veri, anevrizmanin büyüklügü ve yerlesim yeridir. Anevrizmaya, yerlesim yerine ve büyüklügüne göre farkli tedavi yöntemleri uygulanir. Yeri, büyüklügü, hastanin herhangi bir sikayeti olup olmamasi tedavinin seklini etkiler. Anevrizmanin büyüklügü durumunda: Çikan aortadaki anevrizma çapi 5.5 veya alti santim civarina eristiyse ve hastanin baska bir bag dokusu hastaligi yoksa tedavi ya da girisimsel tedavi sinirina girer. Karin içerisinde yerlesen anevrizmalarda ise genellikle 5.5 cm.’den itibaren tedavi uygulanir.

Inen dedigimiz, sirttan arkaya dogru inen aorta üzerinde gelisen anevrizmada ise damarin çapi alti santimetreye ulastiginda tedavi edilmesi gerekir. Ama sadece anevrizmanin büyüklügüne bakip da karar vermek mümkün degildir. Anevrizmanin büyüme hizi da önemli bir faktördür. Mesela dört santimetrelik bir anevrizma iki ay içerisinde 4.5 cm.’ye ulastiysa bu çok hizli bir büyümeyi gösterir ki tedavi edilmesi sarttir. Büyüme hizinin yüksekligi tedavi mecburiyetini dogurur. Ayrica hastada bir sikayet yaratiyorsa, siddetli karin agrilari gibi, o zaman da aorta çapi asiri genislememisse bile tedavi uygulanir. Aortadaki anevrizmanin patlamasi halinde ölümle sonuçlanan vakalar olusabilecegi için belirtilerin ve bulgularin çok ciddiye alinmasi gerekir. Tedavinin seklini hastanin anevrizmaya eslik eden baska hastaliklari olup olmamasi da belirler.

Tedavinin asamalari nelerdir?

Tedaviyi belli asamalarda degerlendiriyoruz. Bunlardan ilki tibbi tedavi. Eger anevrizma belli büyüklüklere gelmediyse tibbi tedavi uygulanir. Hastanin takip edildigi dönem içerisinde mutlaka tansiyonunun kontrol altinda tutulmasi gerekir. Çünkü anevrizmada en önemli faktörlerden biri damar içerisindeki basinçtir. Bu basincin düsük seviyelerde olmasi önemlidir. Kan basincinin kontrol altinda tutulmasi ‘takip penceresi’ dedigimiz dönemde çok önemlidir. Kan basincinin düsük tutulmasi ilaçlarla saglanir. Müdahale sinirinda olan anevrizmalarda iki tedavi yöntemi vardir. Bunlarin ikisi de girisimsel dedigimiz invaziv islemlerdir. Birincisi endovasküler yöntem ikincisi açik cerrahi.

Endovasküler yöntemi açiklar misiniz?

Açik ameliyat olmadan, damar içerisine yerlestirilen kateterler ve bunlar üzerinde ilerletilen stent4 adini verdigimiz greflerin4 anevrizma içine yerlestirilmesi ve kapatilmasiyla uygulanir.

Kasik içerisinden veya damar içerisinden girerek stent yerlestirdigimiz, endovasküler islemler özellikle geçtigimiz 10 sene içerisinde siklikla uygulanmaya basladi. Çünkü endovasküler islemler açik cerrahi ile karsilastirildiginda özellikle belli alanlarda önemli avantajlar sagliyor. Bu avantajlar hasta açisindan çok önemli. Bunlardan ilki; hastanin açik bir ameliyat geçirmemesi. Buna bagli olarak da iyilesme süresinin, hastane kalis süresinin, yogunbakimda kalis süresinin kisa olmasi ve ameliyatta kan kullanma oranin yok denecek kadar az olmasi. Erken dönemdeki hasta yasam kalitesi, cerrahi müdahale ile kiyaslandiginda oldukça yüksek. Bir de en önemli etkenler arasinda gösterebilecegimiz erken dönemde açik cerrahi ile kiyaslandiginda mortalite, yani ölüm orani riskinin daha düsük olmasi. Ama bütün bunlari göz önünde bulundurdugumuzda sunu hiçbir zaman unutmamak gerekiyor. Bu tedavilerin orta dönem ve uzun dönem sonuçlari çok degil. Erken dönemde sagladigi yasam kalitesi, yasam avantajlari bir veya iki seneden sonra kaybolabiliyor. Girisimsel islemlerde tekrarlar, takip islemleri açik cerrahiye göre çok daha sik görülüyor. Açik cerrahide yogunbakim kalis süresi, hastane kalis süresi daha uzun olmakla beraber, süre uzadikça açik cerrahinin avantajinin daha yüksek oldugu görülüyor. Açik cerrahi islemler hala bu isin altin standardi olarak kabul ediliyor.

Endovasküler islemler her hastaya uygulanabilir mi?

Her hastaya endovasküler islemler uygulayamiyoruz. Anevrizmanin yeri, genisligi, anevrizmanin normal atardamar aort yapisi ile olan iliskisi, saglam dokularin uzun dokulara açi yapip yapmamasi, girisim yapacagimiz damarlarin kireçli olup olmamasi gibi çok çesitli faktörler var. Bütün bu faktörlerin hepsi teker teker degerlendiriliyor ve eger uygunluk görülürse hastaya endovasküler islemler uygulaniyor.

Endovasküler islemler ne kadar sürüyor?

Ortalama 2 - 3 saat sürer. Bunlar da zaman alan islemlerdir. Islemden sonraki ilk dört saat yakin gözlem gerekir. Bu nedenle kisa süreli bir yogunbakim yatisi yapilir. Daha sonra hasta odasina gönderilir ve iki gün içinde de taburcu edilir. Girisimsel her islemde oldugu gibi bu islemin de bir riski vardir. Bu riskler erken ve geç dönem riskler olarak siniflandirilir. Erken dönem, islem esnasinda olabilecek damarla ilgili risklerdir. Islem sirasinda kasik damarlarinda yirtilmalar, kasik damarlarinda kirecin uçlara gitmesi ve damar yaralanmalari olabilir. Yerlestirilen stentin yerinden çikmasi ve uca dogru kaçmasi ve emboli de görülebilecek sorunlar arasindadir.

Peki açik cerrahi islemler?

Endovasküler islemlerle kiyaslandiginda büyük operasyonlardir. Her ne kadar günümüzde açik cerrahi de daha ufak kesilerden minimal invaziv tarzda yapiliyor olsa da, açik cerrahi endovasküler islemlerle karsilastirildiginda yine de büyük operasyonlar olarak algilanir. Amaç, hastalikli olan anevrizma bölgesini tamamen ortadan kaldirmak ve yerine suni damar koyarak devamliligi saglamaktir. Vücutta aorta gibi baska büyük bir damar olmadigi için mecburen yapay damar konur. Polyester, PTF, Dakon tarzi grefler kullanarak anevrizmalari devre disi birakiyoruz.

Vücudun suni damarlara uyum saglamamasi söz konusu mu?

Genellikle böyle bir sorunla karsilasilmiyor ama vücudun içine yabanci bir madde yerlestirildigi için enfeksiyon riski olabiliyor. Bu risk sadece cerrahi islemler için degil, endovasküler islemler için de geçerlidir.

Stent UYGULAMALARI - Endovasküler yöntemler:

Müdahale sinirinda olan anevrizmalarda iki tedavi yöntemi var. Bunlarin ikisi de girisimsel denilen invaziv islemler. Endovasküler yöntemler açik ameliyat olmadan, damar içerisine yerlestirilen kateterler ve bunlar üzerinde ilerletilen stentlerin anevrizma içine yerlestirilmesi ve kapatilmasiyla uygulaniyor. Bu stentler daralmis damari açmak için kullanilan stentlerden farklidir. Normal damarin yakin ucu ile uzak ucu arasindaki saglam bölgeye yerlestirilen stent sayesinde anevrizmali bölge devre disi kalir. Bu balonlasma artik o bölgeden kan akisi olmadigi için etkisiz hale gelir.

Ameliyat sonrasi…

Hastanin ameliyat sonrasi süreci anevrizmanin hangi bölgede olduguna, kullanilan ameliyat teknigine göre degisiyor. Yogun bakimda kalis sürecini etkileyen önemli faktörlerin basinda hastanin yan hastaliklarinin olup olmamasi geliyor. Genellikle abdominal aort anevrizmasi, karin içindeki aort anevrizmalari için uygulanan cerrahi islemlerde hastanin yogun bakimda kalis süresi bir günden azdir. Hastanede kalma süresi ortalama 5 - 7 gün civarindadir.

Aortta yirtilma ile gelen hastalara nasil bir müdahale yapiliyor?

Yirtilma çok ciddi sorunlardan bir tanesidir. Yirtilma demek, acil ameliyat demektir. Hastaya çok acil bir sekilde müdahale etmek gerekir. Yirtilmanin derecesi de önemlidir. Büyük yirtilmalarda hastalarin hastaneye kadar ulasmasi bile mümkün olmayabilir. Aort kalpten çikan ana damar oldugu için kan tamamen bosalir ve hasta kaybedilir. Bir grup hasta da yirtilmanin baslangicinda çok siddetli agrilarla geliyor. Çünkü kan damar disina çikmadan aralara girer ve agrilar olusur. Bir ameliyatin acil olarak yapilmasi ile planlanarak yapilmasi arasinda çok önemli farklar vardir. Acil ameliyatlar, ayni operasyon yapilmasina ragmen planlanan ameliyatlara oranla daha büyük risk tasir. Yirtiklarda duruma göre endovasküler islemler de uygulanabilir. Özellikle inen aortada veya karindaki yariklarda endovasküler islemler uygulanir.

Cerrahi ve endovasküler girisimlerin basarisini etkileyen baska faktörler var mi?

Hem açik cerrahi hem de endovasküler cerrahi islemlerin uygulamasinda ekip isi ön plandadir. Belirli uzmanlik alanindaki kisilerin bir araya gelmesinden olusan ekiplerin birbirine uyumu çok önemlidir. Ekibin içinde damar cerrahlari, girisimsel radyologlar, anestezi uzmanlari, kardiyologlar bulunur. Ekibin birbiriyle çalisma aliskanligi, ekibin uyumu ve hastanenin altyapisi ameliyatlarin basarisindaki önemli faktörlerden biridir.

SÖZLÜK

1 .Dejenerasyon: Yapisal bozukluk.

2. Anjiyografi: Arter hastaliginin tespitinde kullanilan yöntem.

3. Endovasküler implant: Kapali implant uygulamasi.

4. Stent – gref: Kafes yapisinda, küçük metal tüpler. Damarlarda gelisen darliklar kan akimini engeller. Stentler bu darliklarin tedavisi için kullanilir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: 0 RH -
aile hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05327420524

babam için acil 0 rh negatif kan gerekli

Tarih: 10/20/2014 2:50:16 PM
ömer akdağ
  Aranan Kan: 0 RH -
aile hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05327420525

istanbul bahçelievler aile hastanesinde yatmakta olan babam için 0 rh negatif kana ihtiyaç vardır. En geç yarın sabaha kadar lütfen ulaşın

Tarih: 10/20/2014 2:34:13 PM
nagihan alkan
  Aranan Kan: B RH +
Kaan Özen'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05428490407

Vatan Caddesi Bemi alem Hastahanesinde Beyin ameliyatında olan 14 yaşındaki oğlumuz için acil kana ihtiyaç vardır.

Tarih: 10/17/2014 1:51:17 AM
Gülhan Özen
  Aranan Kan: AB RH -
gazi eğitim ve araştırma hastahanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05055452082

gazi hastahanesinde tedavi görmekte olan minik alimiz için acil kana ihtiyacımız vardır.yardımcı olursanız sevinirim.

Tarih: 10/12/2014 9:43:41 AM
melike taşdemir
  Aranan Kan: AB RH -
ankara gazi eğitim ve araştırma hastahanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05055452082

Ankara gazi eğitim ve araştırma hastanesinin onkoloji bölümünde tedavi gören lösemi hastası küçük bir çocuk için AB rH- kana ihtiyaç vardır.

Tarih: 10/12/2014 9:36:48 AM
selin kurter
EN SON EKLENEN LİNK
1
DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇETIK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası