Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


YORGUNLUK

Nedenler ve Basa Çikma Yollari

Genel güçsüzlük, çabuk yorulma ve konsantrasyon güçlügü olarak ifade edilen yorgunluk, çok sik rastlanan bir semptomdur. Is performansini, aile yasamini ve sosyal iliskileri olumsuz etkiler.

En sik nedenler asiri egzersiz, uyku bozuklugu, beslenme yetersizligi, kondüsyon eksikligi, üst solunum yolu enfeksiyonlari, kansizlik, tiroid hastaliklari (tiroidin az veya çok çalismasi) akciger hastaliklari, ilaçlar, viral hastaliklar, kanser ve depresyondur. Ilaçlar, özellikle de sakinlestiriciler, depresyon, allerji ve tansiyon ilaçlari, kas gevseticiler ve pek çok antibiyotik yorgunluga neden olabilir. Alti aydan uzun sürmesi halinde kronik yorgunluktan bahsedilir. Kronik yorgunlugu olan olgularin 2/3’ünden psikiyatrik hastaliklar, özellikle de depresyon(%58), panik bozukluk(%14) ve somatizasyon bozuklugu(%10) sorumludur. Kronik yorgunlugun %10’undan azini “kronik yorgunluk sendromu” olusturur ki; bu durumda tibben açiklanamamis mental ve fiziksel yorgunluk hali ile birlikte uykuda dinlenememe, konsantrasyon güçlügü ve grip benzeri semptomlar( bas agrisi, kas agrisi, eklem agrisi, bogaz agrisi, halsizlik) mevcuttur. Kronik yorgunluk sendromu, çoktan beri bilinen, eskiden nevrasteni dedigimiz, fizik inceleme ve laboratuvar tetkiklerinde anormallik olmasa da gerçek bir hastaliktir. Fiziksel, mental veya duygusal asiri yükün olusturdugu stresi tolere edememe, stresle basedememe söz konusudur. Etyolojisinde pekçok faktörün rolü oldugu biliniyor. Infeksiyonlar, fizik travma, depresyon, uyku bozukluklari, bagisiklik sisteminde bozukluk, endokrin ve metabolik bozukluk ve kisiligin rolü var. Kadinlarda, egitim düzeyi ve mesleki statüsü düsük olanlarda ve genç-orta yas grununda daha fazladir. Sürekli veya tekrarlayici yorgunlugu olanlarda fizik muayene ve rutin testler normalse akla gelmelidir.

Kronik yorgunlugun degerlendirilmesinde öykü çok önemli. Fizik muayene ve laboratuvar testleri destekleyici veri saglar. Öyküde yorgunlugun baslangici, seyri, süresi, günlük paterni, azaltan veya artiran faktörler, günlük yasantiya etkisi, uyku miktari, düzeni ve kalitesi, uykunun semptomlari iyilestirip iyilestirmedigi sorgulanmali, kullanilan reçeteli ve reçetesiz ilaçlarin doz ve semalari gözden geçirilmeli, organik hastaliklar yönünden karekteristik diger belirtiler sorgulanmalidir.

Egzersiz-uyku-beslenme arasindaki dengesizlikten olan fizyolojik yorgunlukta altta yatan tibbi bir sorun yoktur ve dinlenmekle düzelir. Organ hastaligina bagli yorgunluk, genellikle aktivite ile ortaya çikar. Depresyonda, kisi genel olarak hiçbirsey yapamayacagini tanimlar. Kronik yorgunluk sendromunda ise yorgunlugun egzersizle ilgisi yoktur, istirahatle de geçmez.

Laboratuvar testleri, öykü ve fizik muayene spesifik hastaligi düsündürmedikçe sinirli olmali. Tam kan sayimi, sedimantasyon, kan sekeri, karaciger ve böbrek fonksiyonlari, elektrolitler, TSH, tam idrar tetkiki, agri veya kas zayifligi varsa kreatinin kinaz bakilmali. Öykü ve fizik muayenede pozitif bulgu olmadan yapilan ayrintili testlerin tanida degeri az. Örnegin bir çalismada ana yakinmasi en az 1 aydir yorgunluk olan 100 eriskin hastada laboratuvar testleri tedaviyi sadece %5 hastada etkilemistir.

Tedavi kisiye göre düzenlenmeli.

■ Fizyolojik yorgunlukta yeterli (eriskinler için geceleri 7-8 saat)ve iyi uyku önemli.

Uyku hijyeni için genel öneriler:

- sabahlari kalkis saatlerinizi düzenleyin

- ögleden sonra aktivitenizi artirin

- aksamlari veya yatmadan önce egzersiz yapmayin

- gündüzleri bol isikli ortamda bulunun

- yatmadan önceki 2 saat içinde ilik dus alin

- aksamlari kafein, nikotin, alkol, fazla yemek ve içecekten sakinin

- yatak odanizi sadece uyumak için kullanin

- yatarken isigi ve televizyonu kapatin

■ Düzenli egzersiz, enerji düzeyini artirir ve neden ne olursa olsun yorgunlugu azaltir. Düzenli orta düzeyde aerobik egzersizin (haftanin çogu günü 30 dakika yürüyüs veya esdegeri) hastalikla ilgili yorgunlugu istirahatten daha etkin olarak azalttigi gösterilmistir.

■ Depresyonu olanlarda antidepresif ilaç tedavisi önerilir. Antidepresanlar yorgunlugu artirabilmesine ragmen 6-8 hafta kullanmadan kesilmemeli. Egzersizle kombine edildiginde ise sonuçlar daha iyi.

■ Kahvenin uyarici etkisi var ve geçici olarak performansi artirir.

■ Kronik yorgunluk sendromunda 2 yaklasimin (bilissel davranis terapisi ve kademeli egzersiz tedavisi) faydasi kanitlandi. Bilissel davranis terapisi, iyilesmeyi geciktirecek inanç ve davranislarini degistirmeye yönelik olarak seanslar halinde düzenlenir. Düzeyi giderek artirilan egzersiz tedavisi yorgunlugu azaltir. Olgularin yaklasik %40-50!sinde bu tedavilerle yorgunluk azalmakta. Gerek klinik deneyimler, gerek arastirmalar, kronik yorgunluk sendromu tedavisinin güç oldugunu göstermektedir.

REFERANSLAR

Rosenthal TC. Majeroni BA. Pretorius R. Malik K. Fatigue: An Overview. Am Fam Physician 2008;78(10):1173-1179
Fosnocht KM, Ende J, Fletcher RH, Eamranond P. Approach to the adult patient with fatigue. UpToDate Ocak 2010
Gluckman SJ, Weller PF, Thorner AR. Clinical features and diagnosis of chronic fatigue syndrome. UpToDate Ocak 2010
Fernandez AA, MartinAP, Martinez MI, Bustillo MA et al. Chronic fatigue syndrome: aetiology, diagnosis and treatment. BMC Psychiatry 2009;9(Suppl 1):S1 doi:10,1186/1471-244X-9-S1-S1
Dinos S, Khoshaba B, Ashby D, White PD, Nazroo J et al. A systematic review of chronic fatigue, its syndromes and ethnicity: prevalence, severity, co-morbidity and coping. Int J Epidemiol. 2009 Dec;38(6):1554-70. Epub 2009 Apr 6.
Gluckman SJ, Weller PF, Thorner AR. Treatment of chronic fatigue syndrome. UpToDate Ocal 2010
Luyten P, Houdenhove BV, Pae CU, Wambeke PV. Treatment of Chronic Fatigue Syndrome: Findings, Principles and Strategies. Psychiatry Invest 2008;5:209-212
Larun L, McGuire H, Edmonds M, Odgaard-Jensen J, Price JR . Exercise therapy for chronic fatigue syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2004;(3):CD003200

Prof.Dr.Sunay Sandikçi
Amerikan Hastanesi
Iç Hastaliklari Uzmani
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası