Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


TUZU KES, SAGLIGINI KORU

Tuz, vücut fonksiyonlari için mutlak gerekli olmasina ragmen fazlasi zararli. Fazla tuz kan basincini yükseltir. Yüksek kan basinci ise kalbi büyütür, kalp krizi, kalp yetmezligi ve felç riskini artirir, böbrek fonksiyonlarini bozar, görme kaybina neden olur. Bu zararli etkiler kan basinci arttikça artar. Dünya Saglik Örgütü verilerine göre felçlerin %62’sinden ve koroner kalp hastaliklarinin %49’undan yüksek kan basinci sorumludur. Yüksek kan basinci, en fazla ölüm nedenidir ve yüzyilin epidemisi olarak kabul edilmektedir. Fazla tuz, kan basinci normal olanlarda da kalp damar sagligina zararli. Felç riskinde ve kalp büyümesinde artisa neden olur, böbrek hastaligini kötülestirir, ölüm riskini artirir. Ayrica böbrek tasi ve osteoporoz riskini artirdigina, obeziteye yol açtigina, mide kanserinin majör nedeni olduguna ve astim ataginin siddetini artirdigina dair de giderek artan kanitlar mevcuttur.

Türkiye dünyanin en çok tuz tüketen ülkesidir. Çogu ülkede günlük tuz tüketimi günde 9-12 gram iken, bizim tuz tüketimimiz günde ortalama 18 gram.. Türkiyede eriskin nüfusun yaklasik her üçte birinde hipertansiyon mevcut. Kan basinci düzeyi ortalamamiz da Japonya, Çin, Ingiltere ve ABD den daha yüksek. Bu da acilen toplum genelinde tuz kisitlamamiz geregini ortaya koymaktadir

Diyette tuzun azaltilmasi sadece kan basincini düsürmez, ayni zamanda yeni olusabilecek koroner kalp hastaligi, myokard enfarktüsü ve felç riskini azaltir. Hipertansiyon, mide kanseri, böbrek hastaligi riski azalir, kemikler korunur. Saglik harcamalarinda milyonlarca dolar tasarruf saglanir. Su an tüm ülkeler, tuz tüketimini azaltmaya çalisiyor.

Diyette tuzu kisitlarken, tüm kaynaklardan gelen tuzun azaltilmasi gerekir. Özellikle gidalarin islenmesi sirasinda kullanilan tuzun azaltilmasi esastir. Çünkü endüstrilesmis ülkelerde tüketilen tuzun %75-80’i islem görmüs, ambalajli, hazir olarak satilan gidalardan aliniyor. Pisirirken veya yerken ilave edilen tuz sadece %10. Kalani gidalarda dogal olarak bulunandir.Asya ve Afrika ülkesinde ise tuzun asil kaynagi, pisirme sirasinda ilave edilen veya soslar ve baharatlarda bulunan tuzdur.

Dünya Saglik Örgütü, kronik hastaliklari önlemek için eriskinlerin günde 5 gramdan az tuz (2 gram sodyum /gün ) kullanmalarini önermektedir. Bazi ülkeler, diyetlerindeki tuz hedeflerini belirlemis, bu yönde belli bir yolu katetmis durumda. Ingiltere yürüttügü politika ile de hazir gidalardaki tuz oranini %9.5 azaltmayi basardi. Fransizlar da uzun zamandir olan ugraslari sonucu çogu üründeki tuz miktarini azalttilar, ve günlük tuz tüketimlerini 8 gramin altina düsürmeye çalisiyorlar. ABD’de hedef tuz miktari günde 6 gram. Ancak hipertansiyonu olanlar, 40 yas ve üstündekiler ve de siyah irk için önerilen miktar günde 3 gram. 2009’da baslattiklari ulusal plan çerçevesinde hedefleri tuz tüketimini 5 yilda % 20 azaltmak. Avrupa Birligindeki 11 ülke de, tuz tüketimini 4 yilda %16 azaltmaya karar verdi. Bu arada Avrupa Kardiyoloji ve Hipertansiyon Dernegi Ocak 2010’da Avrupa genelinde toplumlarin tuz tüketimini azaltmaya yönelik tedbirlere acilen ihtiyaç oldugunu, hazir gidalardaki tuz miktarinin azaltilmasi için kanun ve yönetmeliklerin çikarilmasi geregini ve tuz tüketimini günde 5 gram ( 1 çay kasigi) indirmenin uygun olacagini bildirdi.

Ülkemizde baslica tuz alim kaynaklari beyaz peynir, tursu, zeytin, eriste, ayçiçegi çekirdegi, salça ve yemegin tadina bakmadan tuz atmaktir. Ancak ekmegin de tuz tüketimimizde rolü büyük ve sadece ekmekle günlük ihtiyaçtan fazlasini aliyoruz .

Bu nedenle Türk Kardiyoloji Dernegi ile Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastaliklari Dernegi, ekmekteki tuz oraninin düsürülmesi için Sanayi ve Ticaret Bakanligina basvurdu. Saglik Bakanligi da yeni eylem planinda tuz kullanimini azaltmak için asiri tuzlu yiyeceklerin üzerine uyarici kirmizi etiket konulacagini açikladi. 1-7 Subat 2010 tarihlerindeki “Dünya tuza dikkat haftasi”nda bu yil , tuzun hipertansiyon disinda neden olabilecegi osteoporoz, mide kanseri, obezite, inme, kalp hastaliklari ve böbrek hastaliklarina dikkat çekilmeye çalisildi.

Toplum sagligi için tuzu azaltma girisimi, uzun soluklu bir yolculuktur. Mutlaka ulusal eylem plani hazirlanmali, kamuoyu tuz ve zararlari konusunda bilgilendirilmeli, öncelikle hazir gidalardaki tuz oraninin tedricen azaltilmasi için gida sanayii ile isbirligi yapilmali, hazir gidalarin etiketlerine günlük tuz ihtiyacinin ne kadarini içerdigi mutlaka eklenmelidir. Tuz kisitlamasina çocukluk döneminde , hatta bebeklikte baslanmasi ileriki yillarda gelisecek hastaliklari önleyecektir.

Tuzu birdenbire kesmek çok zor. Tedricen azaltilirsa birkaç hafta içinde tat duyusu buna alisir. Herkesin diyetindeki tuzu mümkün oldugunca azaltmasi hem kendisine, hem ülkesine karsi olan sorumlulugudur. Bu nedenle de :

Yemegizi pisirirken tuz eklemeyin.

Restoranda yemeginizin tuzsuz hazirlanmasini isteyin. Kahvenizi nasil sade isteyebiliyorsaniz, yemeginizi de tuzsuz isteyin.

Masadan tuzlugu kaldirin. Lezzet için nane, maydanoz, dereotu, çesitli baharatlar, kirmizi toz biber kullanin

Limon ve sirke genelde tuzu pek aratmaz.

Sucuk, pastirma, salamin tuz içerigi normal ete göre çok fazla , mümkün oldugunca yemeyin.

Ketçap, mayonez, hardal, soya sosu gibi hazir sos ve bazi baharatlarin tuzlu oldugu bilin. Hazir sos almayin, kendi sosununu kendiniz yapin.

Market alisverislerinizde alacaginiz ürünün içerigine bakmayi aliskanlik haline getirin. Çünkü tuz tadi olmayan pekçok gida aslinda tuz deposu.

Etiketteki degerin tuz mu, sodyum mu olduguna dikkat edin. Verilen sodyum degeri ise bunu 2.5 ile çarparak tuz degerini bulabilirsiniz.

Ayni üründe farkli markalarin tuz içerikleri birbirinden çok farkli olabiliyor. Hepsini kontrol edip ayni gidanin az tuzlu olan tercih edin.

Sebze ve meyvelerin tuz içerigi düsük oldugundan özellikle tercih edin.

Atistirma için cips, kuruyemis yerine meyve yiyin

Hergün biraz daha az tuz almaya özen gösterin.

REFERANSLAR
World Health Organization. Reducing salt intake in populations: Report of a WHO forum and technical meeting. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2007 [cited 24 February 2009] http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/en
Centers for Disease Control and Prevention. Application of lower sodium intake recommendations to adults—United States,1999–2006. MMWR. 2009;58(11):281–283
FJ He and GA MacGregor; A comprehensive review on salt and health and current experience of worldwide salt reduction programmes. Journal of Human Hypertension (2008), 1–22. doi:10.1038/jhh.2008,144
Strazzullo P, D’Elia L, Ngianga-Bakwin K; Cappuccio FP. Salt intake, stroke and cardiovascular disease: meta-analysis of prospective studies. BMJ 2009;339:b4567 doi:10.1136/bmj.b4567
Wang XO, Terry PD, Yan Hong. Review of salt consumption and stomach cancer risk: Epidemiological and biological evidence. World J Gastroenterol 2009 May 14;15(18):2204-2213
Bibbins-Domingo K, Chertow G M, Coxson P G, Moran A et al Projected Effect of Dietary Salt Reductions on Future Cardiovascular Disease. N Eng J Med 20 Jan 2010. (10.1056/NEJMoa0907355)
Smith-Spangler CM, Juusola JL , Enns EA, Owens DK, Garber AM. Population Strategies to Decrease Sodium Intake and the Burden of Cardiovascular Disease A Cost-Effectiveness Analysis. Ann Inter Med March 2010 http://www.annals.org/content/early/2010/02/25/0003-4819-152-8-201004200-00212.full
Akpolat T, Kadi R, Utas C. Hypertension, Salt and Bread. Am J Kidney Disease 2009;53(6):1103

Prof.Dr.Sunay Sandikçi
Amerikan Hastanesi
Iç Hastaliklari Bölümü
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: AB RH +
ANKARA TOBB ETÜ HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5432921579

15.11.2019 Cuma günü ameliyat olacak babam için iki ünite AB RH+ kana ihtiyacımız var. Gönüllü kan verebilecek kişilerin iletişime geçmelerini rica ediyorum.

Tarih: 11/12/2019 1:15:21 AM
Buket Nur Palabıyık
  Aranan Kan: 0 RH -
Antalya Medikal Park Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05333819859

Bebek hastaya acil LÜTFEN DESTEK VERELİM. 0 RH NEGATİF TROMBOSİT İHTİYACI VARDIR.

Tarih: 11/7/2019 3:47:48 PM
Dönmez Ailesi
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege Üniversitesi Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05453276137

Lütfen destek. 0 Rh- negatif Sağolun.

Tarih: 10/29/2019 7:02:15 AM
Hanım Hanım
  Aranan Kan: 0 RH +
Bahçelievler Medikalpark Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05332510231

Destek olalım. Acildir. SAĞOLUN. 0 Rh POZİTİF TROMBOSİT

Tarih: 10/22/2019 7:45:37 AM
Orhan Bafralı
  Aranan Kan: A RH +
Altunizade Acıbadem Kit Bölümü 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05326140733

Her gün kan ihtiyacı var. A RH POZİTİF TROMBOSİT Sağolun

Tarih: 10/11/2019 3:22:00 AM
Didem Hanım
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası