Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Diyet yapanlar dikkat! FAZLADAN HER 7 BIN KALORI BIR KILO ALDIRIYOR

Fazla kilolarinizdan kurtulmak için kalorisi düsük besinleri mi tercih ediyorsunuz? Dogru yoldasiniz. Çünkü ihtiyacinizdan fazla aldiginiz her 7 bin kalori 1 kilo daha yag depoladiginiz anlamina geliyor. Tam tersi durumda ise günlük ihtiyaciniz olan kaloriyi yariya düsürürseniz, 1 hafta sonra kendinizi 1 kilo zayiflamis bulabilirsiniz! Acibadem Kozyatagi Hastanesi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Uzmani Dr. Özlem Sezgin Meriçliler, diyet yapanlarin mutlaka kalori hesabi yapmasi gerektigini belirtiyor.

Fazla kilolariniz var ve yaz gelmeden kurtulmak istiyorsunuz. Diyete basladiniz, daha az kalori alarak zayiflamaya çalisiyorsunuz. Dogru yoldasiniz çünkü kilo alip vermek aslinda matematiksel dengeler ve hesaplamalar üzerine kurulu. Yani kilo vermenin de bir matematik denklemi var! Bu denklemi söyle düsünebilirsiniz; bir kalori kumbaramiz var. Günlük almamiz gereken zorunlu kalorinin üzerinde aldiklarimiz arti kalori hanesine yaziliyor ve bunlar toplanarak fazla yaglara dönüsüyor. Tam tersi durumda da yani günlük harcadigimiz kalorinin altinda kalori alirsak aradaki açik eksi kalori hanesine yaziliyor ve dolayisiyla vücudun enerji ihtiyaci için daha önce depolanmis yaglar yakilmaya baslaniyor.

Acibadem Kozyatagi Hastanesi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Uzmani Dr. Özlem Sezgin Meriçliler, diyet yapanlarin mutlaka kalori hesabi yapmasi gerektigini belirterek metabolizmamizin çalismasi, kilo alip vermedeki matematiksel dengeler hakkinda merak edilen sorulari yanitladi:

Diyet yaparken kalori hesabi yapmak dogru mu, yanlis mi?

Her 7 bin kalori bir kilo demektir. Yani yaktigimizdan her 7 bin kalori fazla aldigimizda bir kilo aliriz. Ayni hesaba göre yaktigimiz kaloriden her 7 bin kalori az aldigimizda da bir kilo veririz. Vücutta kumbara sistemi vardir, arti ve eksi kalori kayitlarinin oldugu bir kumbaradir bu.

Diyelim ki bazal metabolizmamiz 1500 kalori olsun. Günlük hareketle de 500 kalori harcamis olalim. Böylece günde 2 bin kalori yakmis olalim. Eger günde 2 bin kalori yakan bir kisi olarak, bin kalorilik bir diyet yaparsak, bir haftada 7000 kaloriyi eksi kalori hanesinde toplayarak 1 kilo veririz. Tersine, her gün yaktigimiz kaloriden 1000 kalori fazla alirsak bir haftada arti kalori hanesine 7000 kalori toplayarak 1 kilo aliriz.

Peki kalori yakmamizda etkili olan bazal metabolizma nedir, nasil çalisir?

Metabolizma iki ayri bölümden olusuyor. Birincisi bazal metabolizma dedigimiz 24 saat hiç hareketsiz dursak bile böbrek, karaciger, kalp gibi iç organlarimizin çalismasi için vücudun harcadigi enerjidir. Ikincisi de hareketle harcadigimiz enerjidir, hareketimiz degisken oldugu için hareketle harcadigimiz enerji de degiskendir. Bazal metabolizma beyinde bir merkez tarafindan kontrol edilir, günlük hareket düzeyimiz, beslenme düzenimiz, günlük kalori alimi gibi faktörlerin etkisi ile bazal metabolizma artabilir ya da yavaslayabilir.

Bazal metabolizmayi hangi faktörler etkiler?

Bazal metabolizma pek çok faktör tarafindan etkilenir. Halk arasinda en çok bilinen ve üzerinde durulan tiroid fonksiyonlarindaki degiskenliktir. Oysa düzenli beslenip beslenmedigimiz, gün içinde aç kalip kalmadigimiz, yedigimiz gidalarin içerigi, günlük hareket düzeyimiz, kullandigimiz ilaçlarin özellikleri, uyku düzenimiz basta olmak üzere bazal metabolizmanin düzenlenmesinde etkili olan çok sayida faktör vardir.

Kimin metabolizmasi en hizlidir?

En hizli metabolizma sanilanin aksine kilolu olan ve hiç diyet yapmayanlardir. Ne kadar çok yiyorsak aslinda metabolizma o kadar hizlidir, kilomuz ne kadar fazlaysa, hareket ederken tasidigimiz kütle fazla olacagindan harcayacagimiz enerji de o kadar fazladir.

Metabolizmasi en yavas kisiler kimlerdir?

Sürekli diyet yapanlarin metabolizmasi çok yavastir. Bize birçok kisi diyetimi bozmuyorum, ama hiç doymuyorum, kilo veremedigim gibi kilo aliyorum diye gelir. Bunun nedeni sürekli düsük kalorili diyete vücudu alistirmalaridir.

Metabolizmanin yeterli ve saglikli çalisip çalismadiginin diger belirteci aç kalarak beslenip beslenmedigimizdir. Eger günde 1-2 ögün yiyorsak, kahvaltiyi atliyorsak, bütün gün aç gezip sadece aksam yemegi yiyorsak vücut enerji girdisini az olarak algilar ve her seyi depolamaya baslar. Enerji harcamayi mümkün oldugu kadar azaltir. Açlik metabolizmayi yavaslatan önemli bir faktördür.

Birtakim hastaliklar metabolizmayi degistirir. Bazi hipofiz bezi hastaliklari (agromegali, cushing sendromu vb.), hipotiroidi, insülin direnci gibi. Tiroid hastaliklari ve insülin direnci sik görülmekle birlikte diger hastaliklar daha nadir karsimiza çikar. O nedenle 'benim metabolizmam hiç çalismiyor, su içsem yariyor' cümlesini kuran kisilerin çogunda esas problem düzensiz beslenme, sürekli ayni kalori ile beslenme, diyet yaptigini zannederek sürekli diyeti bozma gibi beslenme hatalari ön planda akla gelmelidir.

Diyet yaparken kilo takilmalari neden oluyor?

Sürekli ayni diyetle ayni kaloriyle beslenince bazal metabolizma yavaslar. Bazal metabolizmayi beyinde hipotalamus adi verilen bölüm düzenlemektedir. Hipotalamus bu düzenlemeyi öncelikle günlük aldigimiz kaloriye göre yapar. Hep ayni kaloriyi aliyorsak, yaktigimiz kaloriyi buna esitlemek için ugrasir. Diyet yapmaya baslayinca daha önce bahsettigimiz gibi bir kalori açigi yakalariz, eksi kalori hanesinde biriken kaloriler 7000 kalori olunca 1 kilo veririz. Ancak ayni diyete devam ederken hipotalamus harcanan kaloriyi aldigimiz ile esitler ve bir süre sonra yaktigimiz-aldigimiz kaloriler esit hale gelince eksi kalori hanesinde puan toplayamaz hale geliriz. Bu süreçte ara ara diyeti bozdukça arti kalori hanesine puan atmaya baslariz ve burada toplanan kaloriler 7000 kalori olunca bir kilo aliriz. Yani diyet yaparken kilo almaya baslariz. 'Su içsem yariyor' asamasi genellikle bu asamadir. Tabii yarayan su degil ara ara bozmalarin getirdigi kalori birikimidir.

Takildigimiz kilolardan kurtulmanin yolu nedir?

Bu süreci geciktirmenin ya da düzeltmenin birinci yolu düzenli spor yapmaktir. Spor yapmak metabolizmanin yavaslamasini önler. Ayrica diyet mutlaka diyet uzmani esliginde profesyonel bir düzenleme ile yapilmalidir. Diyet uzmani diyet sirasinda kisinin metabolik cevabina göre diyeti degistirir, kalorinin vücuda giris seklini degistirir ve hipotalamusun diyete uyum saglayacak sekilde metabolizmayi yavaslatmasini önler ya da geciktirir. Ayrica kontrollü diyet yapmanin, diyeti bozma sikligini azalttigi da gösterilmistir.

Sporun diyete yardimci olmasi için ideal süre ne olmalidir?

Herkesin spor ihtiyaci farklidir. Hiç spor yapmayan bir kisi yürüyüs yaparak spora baslayabilir. Gün asiri 30-60 dakikalik yürüyüs son derece faydali olabilir. Zaten düzenli spor yapmakta olan bir kisi metabolizmayi daha da hizlandirma ihtiyaci duyarsa yag yakici egzersiz yapmasi gerekir (step, aerobic, kosu vb..)

Sporun yasam biçimi haline gelmesini öneriyoruz, eger yasam biçimi haline gelmeyecekse kilo vermek istediginiz dönemde faydasi olur, ancak sporu birakinca metabolizma üzerindeki etkisi kaybolur. Diyelim 10 kilo vermeniz gerekiyor, 3 aylik süre içinde her gün iki saat spor yaptiniz ve günlük enerjinizi artirdiniz. Istediginiz kiloya indikten sonra sporu tamamen birakirsaniz, harcanan kalori azaldigi için metabolizmada hemen kalori fazlasi meydana gelir ve kilolarin en azindan bir kismini geri alirsiniz.

Yag yakici egzersiz için gün asiri yine haftada üç gün yaklasik 40-50 dakika spor yapmali. Ancak yag yakabilmek için bu sürenin en az 20 dakikasinda kalp hizinin 120’ye çikmasi gerekiyor. Step, kosu, aerobik, düzenli yürüyüs yapan kiside metabolizmayi hizlandirip kilo vermeyi kolaylastirmak mümkün olabiliyor.

Insülin direnci metabolizmayi nasil etkiliyor?

Kan sekerini kontrol edip seker hastasi olmamizi engellemek için vücudun salgiladigi hormon insülindir. Bazi kisilerde insülin normal miktarlarda seker kontrolü saglayamaz, bu kisilerde seker hastasi olmayi engellemek için vücut normalden fazla insülin salgilamak zorunda kalir. Artan insülin kan sekeri kontrolünü saglar ama birtakim yan etkilere de yol açar. Kan sekeri kontrolünün normalden fazla miktarda insülin ile saglanmasina 'Insülin Direnci' diyoruz. Artan insülin sik acikmaya, sofradan yeni kalkildiginda dahi açlik hissine, gece yeme aliskanligina ve tatli krizlerine yol açabilir. Bu nedenle ortaya çikan beslenme düzensizligi kilo almaya yol açar. Kilo almak, yani yag dokusunun artmasi insülin direncini artirarak insülin salgisinin daha da artmasina yol açar, bu sekilde metabolik bir kisir döngü ortaya çikar.

Fazla yag dokusu insülin direncini tetikler mi?

Kilo almak, yani vücut yag dokusunun artmasi insülin direncini ortaya çikaran en önemli faktördür. Her kilolu kiside insülin direnci yoktur, ancak insülin direnci olan hastalarin hemen tümü kiloludur. Insülin ayni zamanda yag dokusunu besleme özelligi olan bir hormondur, o nedenle insülin ne kadar fazla ise kilo alma riski o kadar fazladir. Diyet yapilsa dahi insülin direnci olan bir kiside insülin sürekli yag dokusunu besledigi için kilo vermek zorlasir. Spor insülin direncinin azaltilmasinda çok önemli bir rol oynar. Diyetin düzenli uygulanmasi, saglikli beslenme yine insülin direncini en aza indirir.

Insülin direnci ile ilgili en önemli konu, bu durumun seker hastaligina zemin hazirlayan metabolik bir durum olmasidir. Özellikle genetik yatkinlik varsa, yani ailede diyabet öyküsü varsa, insülin direnci varliginda sürekli fazla insülin salgilayan pankreas yorularak insülin salgisini azaltirsa diyabet ortaya çikar. Bu sürecin insülin direnci asamasinda fark edilerek tedavisi ise diyabet gelisme riskini azaltir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası