Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


DAMAR SERTLIGINE KARSI DIKKATLI BESLENIN

Sagliksiz ve bilinçsiz beslenme damar sertligine yol açiyor. Damar sertligi de damarlarda hassas plaklarin olusmasina neden oluyor ve bu hassas plaklar yirtilarak kalp krizine yol açiyor. Damar sertligine dolayisi ile kalp krizine karsi önlem almanin yolu da dogru beslenmekten geçiyor.

Memorial Hastanesi Dahiliye Bölüm Koordinatörü Prof Dr Yavuz Baykal, damar sertliginin önlenmesinde yardimci besinler ve dikkat edilmesi gerekenler hakkinda bilgi verdi.

Damar sertligi kalp krizine yol açiyor

Damarlarimiz elastik bir yapida oldugundan dolasan kanin degisen hacmine karsilik kan basincinin degisiklik göstermesine müsaade etmez. Zamanla ortaya çikan damar sertligi kalp krizi, beyin damar tikanmasi, beyin kanamasi ve ayak kangrenleri olgularinin en önemli nedenidir. Damar sertligi klinik tablo olarak ortaya çiktigi ana kadar, genellikle özgün bir belirti vermeyen bir hastaliktir. Normal sartlarda esnek olan atar-damar duvarlari, damardan geçen kan miktarina göre genisler ya da daralir. Atardamarlar bu özellikleriyle dolasimdaki kan miktarini düzenlerler. Damar sertliginde damar duvarindaki esnek yapilar çok sert doku ile kaplanir ve esneklik yok olur. Damar duvari sertlesmesini, duvardan damar içine dogru büyüyen yapilarin olusumlar (aterom plaklari) izler. Bu plaklarinin gelisimi sonucu damar boslugunun çapi daralir ve geçen kan miktari azalir. Damar sertligi damarlarda hassas plaklarin olusmasina neden olur ve bu hassas plaklar yirtilarak kalp krizine yol açarlar.

Beslenme sekli özellikle bazi hormonlar üzerinden etki ederek damar hücre çogalmasi, oksidan-antioksidan dengesi, kolesterol metabolizmasi ve pihtilasma sistemi üzerinden bu plaklar üzerine etkili olmaktadir.

Kolesterol seviyenizi kontrol altinda tutun

Kolesterol bu plaklarin önemli yapi taslarindan biri olup, zararli (LDL ve VLDL kolesterol, trigliserid) ve faydali (HDL) kolesterol olarak tanimlanmaktadir. Zararli kolesterol göbek çevresinin arttigi ve insülin dirençli kisilerde daha yüksektir. Ailevi hiperkolesterolemi kalp krizi vakalarinin %5’ den daha azindan sorumludur. Buna karsilik gen- çevre iliskisine bagli kolesterol yüksekligi kalp krizi için en güçlü riski olusturmaktadir. Kolesterol düzeylerinin 240’in üzerinde olmasi, kolesterol düzeyi 180 olanlara göre kalp krizi riskini 2 kat artirmaktadir. Dolayisiyla kolesterol düzeyini benzer oranlarda azaltmak kalp riskini de benzer oranlarda azaltacaktir.

Sismanlik kanda insülin düzeyini yükseltir ve insülin direncine neden olur ve bu durum kanda VLDL kolesterol düzeylerinin artmasina neden olur. Kolesterol yapimiyla kolesterol yikimi arasindaki denge; diyet, hormonlar ve egsersize bagli olarak degiskenlik göstermektedir.

Misirözü, ayçiçek ve soya yagi kullanin

Günlük besinlerimizdeki yaglar farkli yag asitlerinin bilesimlerinde olusur. Doymus yag asitlerinden olan Hindistan cevizi yagi en fazla damar sertligine yol açan yagdir. Misirözü yagi, ayçiçegi yagi ve soya yagi büyük miktarlarda linoleik asit içerir ve daha az damar sertligi yapici özellik gösterirler. Linoleik asit çöpçü hücreler (monositler) üzerindeki etkilerine bagli olarak damar sertliginde rol oynar. Linoleik asit metabolitleri CD36 adli hücre çöpçü reseptörünü uyarir ve bu durum damar sertligini uyarici etki gösterir. Sismanlik kolesterol ve trigliserid düzeyinin artmasina neden olur ve bu durum kanda VLDL kolesterol düzeyinin artmasina yol açar.

Diyet uygulamalari kolesterol düzeyinde %5-10 azalmaya neden olurken, ilaç tedavileri kolesterol düzeylerinde %50 kadar varan azalmalara neden olmaktadirlar. Yüksek yagli diyetler ve saf sekerler kandaki kolesterol ve trigliserid düzeyinin yükselmesine neden olurlar ki; bu durum genellikle artmis kan insülin düzeyine baglidir.

Folik asit, B6 ve B12 damar sertliginin önlenmesine yardimci

Diyetteki folat yetersizligi ve kalitsal folat metabolizmasindaki degisiklikler kanda homosisteinin artmasina neden olarak damar sertliginin olusmasina zemin hazirlar. Dolayisiyla folik asit, B6 ve B12 vitaminlerinin yeterli miktarlarda alinmasi damar sertliginin önlenmesi açisindan önemlidir.

Disaridan antioksidan alimi yerine antioksidan özellikteki meyve ve sebzelerin alinmasi faydalidir

Kalp damar hastaligi riskini azalttigi belirtilen ve günümüzde çok popüler olan çesitli besin maddeleri vardir. Antioksidan vitaminler ve selenyum gibi antioksidan özellikteki maddelerin kalp damar hastaligini önleme açisindan pek yarari yoktur. Gözlemler, antioksidan destegin damar sertligi riskini azalttigini gösteriyorsa da, bu durum klinik çalismalarla kanitlanmis degildir. Destek amaçli antioksidan destek ürünlerinin disaridan alinmasi önerilmese de; antioksidan özellikteki besinlerin, özellikle meyve ve sebzelerin alinmasi faydali olabilir. Hali hazirda folik asit ve diger B grubu vitaminlerin damar hastaligi riskini azalttigini kanitlayan bilgiler de yetersizdir. Folik asit, B6 ve B12 vitaminleri kan homosistein düzeyini düsürürse de, tedavide klinik olarak beklenen sonuçlar alinamamistir. Flavonoitler meyve ve sebzelerde bulunan ve damar sertligi riskini azalttigi düsünülen bir grup maddeler olup bunlarin etkileri de tam anlamiyla belirsizdir.

Kalp damar hastaliklarinin önlenmesinde öneriler

• Saglikli bir diyet sürdürmek
• Saglikli bir vücut agirligina sahip olmak
• Kanda düsük LDL-kolesterol (kötü kolesterol), yüksek HDL-kolesterol; (iyi kolesterol) ve trigliserit düzeylerini istenen düzeylere getirmek
• Normal kan basincina sahip olmak
• Normal kan sekeri düzeyine sahip olmak
• Fiziksel aktivite göstermek
• Sigara kullanmamak

Bol sebze ve meyve yenmelidir. Sebze ve meyvelerin çogunda yeterli miktarda besin maddesi vardir, ayni zamanda kalorileri düsüktür ve çok miktarda lif içerirler. Dolayisiyla, sebze ve meyveler fazla enerji vermeden yeterli besin saglarlar. Yapilan çalismalar sebze-meyve agirlikli diyetin tansiyonu düsürdügünü ve KDH riskini, özellikle de inme riskini, azalttigini gösterir.

Islenmemis taneli, bol lif içeren yiyecekler yenmelidir. Bunlar hem diyetin kalitesini artirirlar, hem de kalp damar hastaligi riskini düsürürler. Lifli diyetler mide bosalmasini geciktirerek doygunluk saglarlar ve kalori miktarini düsürürler. Ayrica vücutta sentezlenen kolesterol miktarini düsürürler.

Haftada en az iki kez balik yenmelidir. Balik eti, özellikle de yagli balik eti, omega-3 çoklu doymamis (poliansature) yag asitlerince zengindir. Haftada iki kez balik yenmesi eriskinlerde ani ölüm ve koroner kalp hastaligi nedeniyle ölüm riskini azaltmaktadir.

Az doymus yaglar tercih edilmelidir. Günlük enerjinin en fazla %7'si doymus yaglardan saglanmalidir. Kolesterol ise günde 300 miligrami geçmemelidir. Bu hedeflere ulasmak için yagsiz et ve sebze, yagsiz süt ürünleri yemek ve diyette margarinleri en aza indirmek gerekir.

Sekerli yiyecek ve içeceklerden kaçinmalidir. Diyetle alinan toplam enerjinin büyük bir kismi sekerli içeceklerden gelir. Sekerli yiyecek ve içecekler fazla kalorileri nedeniyle sismanliga yol açarlar. Sekerli içecekler doygunluk vermediklerinden, kisi daha fazla enerji alir.

Alinan tuza dikkat edilmelidir. Fazla tuz alinisi yüksek tansiyona yol açar. Tuz kisitlamasi, tansiyonu normal kisilerde yüksek tansiyon gelisimini önlerken, yüksek tansiyonlularda ise tedaviyi kolaylastirir. Tuz kisitlamasi yasa bagli tansiyon yükselmesini azaltirken diger taraftan damar sertligi ve kalp yetmezligi riskini düsürür.

Alkol alimina dikkat edilmelidir. Az miktarda alkol alimi kalp-damar hastaligi riskini azaltirsa da, sadece kalp damar hastaligi riskini azaltmasi nedeniyle alkol alinmasi dogru degildir. Alkol asiri miktarda alindiginda kanda trigliserit düzeyini artirir, tansiyonu yükseltir ve karaciger hasarina yol açar. Ayrica alkolün proteinler ve karbonhidratlara oranla kalori bakimindan daha zengin oldugu da unutulmamalidir.

Disarida yenen yemeklere dikkat edilmelidir. Gerek is yasami, gerekse bati kültürü, disarida yenen yemek oranlarini artirmaktadir. Özellikle hizli servis yapilan veya hazir halde pazarlanan yemekler doymus yag, kolesterol, seker ve sodyum açisindan zengin iken, lif ve yararli besin maddesi bakimindan yetersizdirler. Insanlar disarida ne kadar çok yemek yerlerse, sismanlik ve insülin direnci o ölçüde artmaktadir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası