Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


SIGARA BAGIMLILIGININ PSIKOLOJIK YÖNLERI

Zararlarini bile bile tiryakilerin bir türlü tüttürmekten vazgeçemedigi sigarada en büyük tuzak, baslamak! Sigaraya baslama nedenleri ise ne yazik ki hayli cezbedici: ‘Artik büyüdüm’ demek isteyen ergenler için en etkili imajlardan biri; bir gözün hafifçe kisilmasi, sigaranin iki parmak arasindaki durusu, sigaranin çekilis, dumanin üflenme ve külün dökülüs sekli... Tipki Casablanca filmindeki Humphrey Bogart gibi!..

Kapali alanlarda içme yasaginin tavizsiz bir sekilde uygulanmasiyla birlikte sigara artik yalnizca tiryakilerin degil herkesin gündemine oturdu! Barindigi binlerce zehre ragmen yüzlerce yildir tüttürülen sigaraya neden basliyoruz ve neden bir türlü birakamiyoruz? Medical Park Fatih Hastanesi’nden Klinik Psikolog Sinem Demir’e göre; sigara, insanlarin ergenlikteki zaaflari ve sosyal ortamlardaki kaygilari fark edilerek uzun yillardir endüstri haline getirilmis ve ‘normallestirilmeye’ çalisilmis bir bagimlilik kaynagi. Peki, sigara bagimliliginin (nikotin bagimliligi disinda) psikolojik yönleri neler? Klinik Psikolog Sinem Demir, sigara bagimliligin baslamasindaki asamalari ve birakilmasindaki direnci, psikolojik açidan ele aldi:

KARSI KONULMAZ HUMPHREY BOGART IMAJI!

‘Büyümek’ isteyen bir çocuk/ergen, sigaraya baslar. Büyümek ile ilgili imajlardan biri, sigara içen insan modelidir; bir gözün hafifçe kisilmasi, sigaranin iki parmak arasindaki durusu, sigaranin çekilis, dumanin üflenme ve külün dökülüs sekli gibi... (Tipki unutulmaz Casablanca filminde elinden sigarayi düsürmeyen basrol oyuncusu Humphrey Bogart veya Asi Gençlik filmindeki efsane aktör James Dean gibi). Bu imaj, filmlerdeki ve gerçek hayattaki rol modellerimizde gördügümüz, ‘yetiskin’ olmak ile iliskilendirdigimiz, ‘sigara içme imaji’dir. Dumani rahatsiz olmadan içine çekme asamasina geçene kadar, bu imaji olusturan her bir jest/mimige ulasmaya çalisilir. Yani sigara içme davranisi, bir imaj olusturma çabasi ile baslar.

DUMANI TÜTEN ‘BEN BÜYÜDÜM’ MESAJI

Sigara içmek, bir yönüyle ‘ergenlik’ ile iliskilidir. Kisi bir yandan ‘digerlerinden farkli olmak’ isterken, bir yandan da ‘digerlerinin arasina kabul edilmek’ ister. Bu ikilem, ‘kendine göre bir imaj yaratma’ çabasinda oldugu gibi, ergenlige özgüdür. ‘Yasaklari delmek’ de özellikte ergenlikteki temel egilimlerden biridir. Sigara ise, ‘ebeveynlerin bile deldigi’, toplum tarafindan ‘paylasilmis bir yasak’tir. Ergenligin ilk yillarinda gizlice içilen sigaraya, ebeveynler önce ‘uyari’ yapar. Ilerleyen zamanlarda, içtigi bilinse de ufak imalar disinda ses çikarilmaz. Son noktada ise, ebeveyn bir gün suçüstü yapar ve ‘bir tane ver de birlikte içelim’ der. Bu; ebeveyn ve çocugunun, ‘yetiskin gibi gözüken ama ergenlige yakin’ bir noktada bulusmasi gibidir.

SOHBET EDEMIYORSAN TÜTTÜR BARI!

Yukaridaki her iki durumda da ortak bir nokta vardir; sosyal bir birime ait olma istegi. Bizimki gibi ‘iliskisel’ toplumlarda, bir gruba ait olmak, sosyal ortamlarda varligini göstermek önemlidir. Disarida bulustugumuzda bile, birbirimizi nasil agirladigimizi önemseriz. Böyle bir ortamda, sadece yiyeceklerin lezzetinin nasil oldugu degil, sohbet konulari bulmak da kaygi konusudur. Bu kaygiyi hafifletme yollarindan ikisi; çay ve sigaradir. Arkadas veya aile toplantilarinda sigara içenler, konusmalara katilmasalar da, konusurken destek almak için de sigaraya yaslanabilirler. Disadönük veya öyle görünmek isteyen bir kisi, arada birkaç saniyelik molalar vermek için sigaradan destek alabilir. Ayni ortamdaki daha az konusan biri ise, sigara/çay içiyorsa, otomatikman o ortama ‘dâhil’ oldugunu hissedebilir.

YASAGA TEPKILERIN NORMALLESMESI IÇIN YAPILABILECEKLER

MEDYAYA BÜYÜK GÖREV DÜSÜYOR: Digerlerinin sagligi’nin sigaradan neden-nasil-ne kadar etkilendigi, birbirimiz üzerindeki sorumluluklarimizin neler oldugu, çogunluk tarafindan içiliyor diye ‘azinligin’ saglik haklarinin azimsanamayacagi (yani yasagin nedenleri) medya yoluyla ve yüz yüze, tekrar tekrar anlatilir ise bu tepkiler hafifleyebilir.

ELINIZ BOS KALMASIN ‘SU’ IÇIN: Istenmeyen bir davranisi ortadan kaldirmak için, onun yerine yeni/saglikli bir davranis/aliskanlik koymamiz gerekir. Sigara içme davranislarini (birakmak için veya yasak sebebiyle) kontrol altina almak isteyen kisiler, üzüntü/sevinç gibi duygu patlamalarinda; verdikleri molalarda, sosyal ortamlarda, sigara yerine koyabilecekleri ve zarar vermeyen bir ‘ugras’ bulabilirler. Bu, örnegin, su içmek olabilir. Çay bile fazla alindiginda zararli olabilmektedir. Normalde sigara içmeye yöneleceginiz zamanlarda, sicak veya soguk su içebilirsiniz.

KRIZ GELINCE SOGUKKANLI OLUN: Istenmeyen bir davranis, tam sönmek üzereyken, aniden bir artis gösterebilir. Örnegin haftalarca veya aylarca sigara içmezsiniz, aniden asiri/dayanilmaz biçimde sigara istegi ortaya çikar. Bu dayanilmaz hissin normal oldugunu ancak o anda tatmin edilmemesi gereken bir istek oldugunu bilirseniz, sogukkanliliginizi koruyabilirsiniz.

BIRAKMAK IÇIN DOGRU ZAMANI SEÇIN: Sigarayi birakmak için, yasaminizda çok zorlu, travmatik bir dönemi seçmeyin. Hayatin her döneminde belli zorlayici durumlar olabilir. Ancak bu zorlayicilik, çok siddetli ise, sigaranin yerine yeni bir ‘destek’ bulmaniz zor olabilir.

ESKI DOSTA ‘DÜSMAN’ DEMEYIN: Sigarayi veya herhangi bir bagimliligi, ‘savasarak’ degil; saglikli olan hayata ‘uyum saglamaya/yönelmeye çalisarak’ söndürebilirsiniz. Sosyal ortamlardaki kaygiyi suni bir sekilde azalttigi, geçmisteki bazi özel anilarda sanki bir aktörmüs gibi algilandigi için, sigaraya ‘bir dost/yoldas’ yüklemesi yapilabilir. Bu yüklemelerden sonra birden bire sigarayi ‘düsman’ olarak görme çabasi, ‘arkadasima ihanet ettim’ gibi bir duyguya yol açabilir.

SUNI HAZZA VEDA EDIN: Hiç bagimlisi olmasaydik yoksunlugunu hissetmeyecektik! Yoksunluk ardindan içilen sigara, bu yüzden ‘suni bir haz’dir; sigarayi hiç içmeyen biri sigara yoksunlugu çekmedigine göre… Bu mantik, haz-keyif duygusu ile yüceltilebilen sigara içme davranisini daha iyi açiklamaktadir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası