Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


SIGARASIZ BIR HAYATA ADIM ATIN

Sigara, günümüzde dünyadaki en önemli saglik sorunu olarak kabul edilir. Sigara tiryakilerinin %25-30’u zamanindan önce kaybedilir. Yasadigimiz yüz yilda 1 milyar kisinin sigaraya bagli olarak beklenenden erken ölecegi öngörülür. Ülkemizde de her yil yaklasik 100 bin kisi sigaraya bagli yasamini yitirecektir.

Sigara dumani nitrozaminler, aromatik hidrokarbonlar, amonyak, hidrojen siyanid, karbon monoksit ve nikotin gibi 40.000’den fazla zararli kimyasal madde içerir. Bunlardan 50 tanesinin dogrudan kansere neden oldugu kanitlanmistir.

Ülkemizde sigaranin bu denli yogun kullaniminda insanlarin sosyal, psikolojik, farmakolojik ve genetik yatkinliklari rol oynar. Sosyal ve ailesel faktörler sigaraya baslanmasinda önemli yer tutar. Özellikle adolesan dönemde sigaranin reklamlarla da özendirilmesi gençlerin sigara kullaniminda çok etkilidir. Sigara içiminin sürdürülmesi ise nikotinin farmakolojik etkileri ve psikososyal faktörlerle iliskilidir.

Zararlari

Dünya Saglik Örgütü sigarayi psikoaktif madde olarak tanimlar. Sigaradaki bagimlilik yapici maddenin nikotin oldugu bilinmektedir. Kisilerin sigara aliskanligini sürdürmeleri ve birakmada yasanan zorluklarda nikotin eksikligine bagli olusan yoksunluk semptomlari yanisira, nikotinin merkezi sinir sistemi üzerine yaptigi uyarici etki de önemli yer tutar.

Sonuçta kisiyi sigaraya bagimli duruma getiren madde ise nikotindir. Nikotin etki mekanizmasi geregi ayrica kalp atislarini hizlandirir, tansiyonu yükseltir ve kanin pihtilasma riskini artirir. Dumanda içerilen karbon monoksit gazi da dokulara yetersiz oksijen ulasmasina neden oldugundan, sigara içenler egzersiz sirasinda çok çabuk yorulur.

Erkeklerde tüm kanser türlerine baglu ölümlerin %35’inini, kadinlarda ise %15’inin nedeni sigaradir. Sigara içenlerde akciger kanseri riski de içmeyenlere göre 20 kat daha fazladir. Dahasi sigara dumani maruziyeti olan pasif içicilerde de kanser gelisim riski 3 kat artar.

Sigara içenlerde akciger disinda agiz, dil, dudak, girtlak, yemek borusu, pankreas, böbrek, mesane, prostat, rahim agzi kanseri riski de artar.
Sigara içenlerde kalp krizi geçirme riski 3 kat fazladir.
Sigara kronik bronsit ve amfizem gibi nefes darligi ile seyreden ve yasam kalitesini belirgin düzeyde azaltan hastaliklarin da temel nedenidir.
Özellikle kadinlarda düsük yapma, erken dogum, düsük dogum tartili bebek dogumuna neden olur. Sigara içilen evlerde büyüyen çocuklarda solunum yolu hastaliklari riski de artar.
Erkeklerde görülen iktidarsizlik nedenlerinden biridir.
Mide ülser gelisim riskini artiri ve iyilesme sürecini geciktirir.

Neden sigara bagimlilik yapar?

Sigara içerigindeki nikotin güçlü bir bagimlilik yapici maddedir. Nikotin sigara içerken her soluktan sonra 7 saniyede beyne ulasir, kendinizi daha iyi hissetmenizi saglar ve ardindan daha fazla nikotin arayisi dogurur.

Sigara ayni zaman bir el–agiz aliskanligidir. Günlük sigara tüketimizin ne kadar azlaysa, sigara içme aliskanligi da o kadar güçlüdür.

Sigara bagimligi gelisimini kolaylastiran diger bir faktör de, zararlarinin uzun bir süreçte olusmasidir. Bu yüzden sigara içen kisiler tehlikenin farkina vardiklarinda çok geç olabilir.

Dahasi sigara kolay ulasilabilen bagimlilik yapici bir madde oldugundan, kullanicilarin günlük yasam parçasi olur ve pekçok duyguduruma eslik edebilir (sevinç, üzüntü, stres gibi).

Sigara içmeyi birakmak

Günümüzde yayinlanan tüm sigara birakma kilavuzlari benzerdir. Hastanin sigara açisindan sorgulanma, sigara ve birakma konularinda öneriler sunma, hasta birakma karari verdikten sonra ise tedavi seçenekleri olusturma düzeni temeldir.

Sorgulama asamasinda kisiye Fagerström bagimlilik testi uygulanir ve bagimlilik düzeyi ölçülür. Bu test kisinin içtigi sigara miktari ile belli bir süre sigara içmeden durabilme derecesini bildirir.

Fagerström Nikotin Bagimlilik Testi

Soru 1: Sabah uyandiktan sonraki ilk sigaranizi ne zaman içersiniz?

Uyandiktan sonraki ilk 5 dakika içinde ( 3 puan)
6-30 dk.içinde (2 puan)
31-60 dk.içinde (1 puan)
Bir veya daha fazla saat sonra (0 puan)

Soru 2: Sigara içme yasagi olan yerlerde bu kurala uymakta zorlaniyor musunuz?

a.Hayir (1 puan)

b.Evet (0 puan)

Soru 3: Gününn hangi saatinde içtiginiz sigaradan vazgeçemiyorsunuz?

a.Sabah içtigim ilk sigaradan ( 1 puan)

b. Diger herhangibiri (0 puan)

Soru 4: Gün içerisinde kaç adet sigara içiyorsunuz?

a.31 adet ve daha fazla (3 puan)

b.21-30 adet (2 puan)

c.11-20 adet (1 puan)

d.10 adet veya daha az ( 0 puan)

Soru 5: Sabahin ilk saatlerinde günün diger saatlerine göre daha sik mi sigara içersiniz?

a.Evet (1 puan)

b.Hayir ( 0 puan)

Soru 6: Yatakta yatarcak kadar hasta olsaniz bile sigara içer misiniz?

a.evet (1 puan)

b.hayir (0 puan)

Toplam skor 0-2 : Çok az bagimlilik

3-4: Az bagimlilik

5: orta düzeyde bagimlilik

6-7: yüksek bagimlilik

8-10:Çok yüksek bagimlilik

Öneri asamasinda sigara içen kisilere kesin olarak sigara birakilmasi önerilir. Verilen mesajlar açik ve net olmalidir çünkü kisinin istekliligi ve güveni sigara birakmada çok önemlidir.

Tedavi seçenekleri kisinin bagimlilik düzeyi, günlük aliskanliklari, eslik eden hastaliklari ve varsa kullandigi diger ilaçlara göre planlanir. Günümüzde bu alanda geçerliligi kabul edilmis nikotin bazli ürünler (bant, sakiz, inhaler), bupropion (Zyban) ve varniklin tartrat (Champix) piyasaya sunulmustur.

Izlem asamasi da en az sigara birakma baslangici kadar önemlidir çünkü bu süreçte kisilerin motive edilmesi gereklidir. Yüz yüze veya telefon görüsmeleri ile aralikli olarak kisilere ulasilmalidir. Tekrar sigara kullanimi kesinlikle basarisizlik degildir. Nedenleri arastirilip yeniden sigara biraktirma programi baslanmalidir.

Sigara birakmada ilk kosul birakmayi düsünmektir. Kararlilik basariyi da beraberinde getirecektir. En çok zorlanilan kisim nikotin yoksunluk belirtileridir ancak bu en fazla 2-3 hafta sürecek bir durumdur. Asildiktan sonra aldiginiz karari daha kolaylikla devam ettirebilirsiniz.

Birakma asamasinda genel önerilermiz:

Karamsar olmayin
Sigaraya sizi yönelten nedenleri saptayip yerine uygulanabilecek davranislar tasarlayin, çay yerine su içmek; oturarak degil de yürüyerek sohbet etmek; meyve veya çig sebze atistirmak gibi.
Bu kararinizi esiniz, yakinlariniz ve is arkadaslarinizla paylasin ve size destek ollmalarini isteyin.
Sigara birakma günü belirleyin ve kararinizin devamliligi ile ugras verin.
Ilk denemeniz basarizi olabilir. Ancak güveninizi koruyun. Her deneme sizi sonuca biraz daha yaklastiracaktir.
Ihtiyaciniz oldugu anda doktorunuzdan yardim alin.

Sigarayi biraktiktan sonra kazanimlariniz

20.dakikada nabiz, kan basinci, vücut isisi normale döner.
24. saatte kanda karbonmonoksit gazi hizla azalir.
2 hafta-3 ay sonra efor kapasiteniz artar, öksürük azalir, koku ve tat duyulariniz gelisir, bagisiklik sistemi güçlenir, dis ve parmaklardaki sari lekeler kaybolur.
1.yilda kalp krizi gelime riski %50 azalir.
5.yilda agiz, girtlak, yemek borusu , mesane kanser riski %50 azalir.
10.yilda felç olma riskiniz hiç sigara içmemis olan kisiyle es orana geriler.
15.yilda koroner damar hastaligi ve kalp krizi riski hiç içmeyeninkiyle yani olur.

Ayrica sosyal anlamda topluma ve evinize olumlu bir davranis sekli sunacak, ekonomik olarak da hem hastalik masraflariniz azalacak hem de sigara harcamanizi daha olumlu yönde kullanabileceksiniz.

Sonuç olarak sigara birakildiktan sonra bir daha kesinlikle yeniden baslanilmamalidir. Sigara kullanimi konusunda her zaman yanitiniz hayir olmali, bunu sadece kendiniz için degil, çevreniz için de yerine getirmeli ve içenlere de hayir demeyi görev bilmelisiniz.

Amerikan Hastanesi
Gögüs Hastaliklari Bölümü
Sigara Birakma Klinigi
Dr.Elif Altug Kolsuk
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası