Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


TÜP BEBEKTE 10 YIL SONRA NELER OLACAK?

Hedef daha basarili, daha güvenli ve daha ucuz IVF

Hasta dostu diye adlandirilan ve daha az ilaç kullanimi ile daha az sayida yumurta olusturulmasi hedeflenerek yapilan tüp bebek uygulamalari giderek daha fazla uygulanir olacak. Yumurtalik uyarilmasi için agizdan kullanilan ilaçlar ve bugün kullanilan ilaçlarin uzun etkili formalari ile daha az siklikta uygulanmasi yayginlik kazanacak. Özellikle çogul gebeliklerin risklerinin daha fazla anlasildigi ve kabul edildigi bir ortamda tek embriyo transferi tüm dünyada standart norm olacak. Tüp bebek uygulamalarinda basarinin göstergesi artik gebelik testinin pozitifi çikmasi degil saglikli bir bebegin dogumu olarak kabul edilmektedir. Bu amaca yönelik olarak yumurtaliklarin daha az uyarilmasini takiben daha az sayida embriyo olusturulacak ve tek embriyo transferi hedeflenecektir.

Tüp bebek uygulamalarinin gelecek 10 yil içinde kitlelerin daha kolay ulasabilecegi ve daha ucuz olacagini öngörmekteyiz. Özellikle etkinligi kanitlanmamis ancak klasik kisirlik tedavisi olarak kabul edilen bazi uygulamalarin da tüp bebegin daha ulasilabilir hale gelmesi ile tarihe karisacagi kaçinilmazdir. Bunlarin arasinda zaten popülaritesini yitirmis olan tüp cerrahisi ve hafif erkek kisirligi ve nedeni açiklanamamis kisirlikta uygulanan asilama tedavileri sayilabilir.

Gebelik olusturacak embryolar daha iyi bir sekilde seçilecek?

Tüp bebek tedavisinde yumurtalar döllendikten sonra elde edilen embriyolardan en kaliteleri rahime nakledilmektedir. Hangi embryonun nakledileceginin belirlenmesinde bugün itibari ile morfolojik yani yapisal kistaslar esas alinmaktadir. Ancak bu sekilde yapilan degerlendirme her zaman hassas olamayabilmekte ve çok kaliteli olarak nitelendirilen embriyolar nakledildikten sonra gebelik gerçeklesemeyebilmektedir. Yakin zamanlarda gelistirilen bir yöntemle laboratuar kültür ortamindaki embriyolarin metabolik aktiviteleri (metabolomics) izlenerek kaliteleri hakkinda daha fazla fikir sahibi olunmasi mümkün hale gelmistir. Rahim iç çeperindeki degisimler ise proteomics adi verilen bir islemle incelenerek proteinlerin ifadesindeki degisimler ortaya konulup saglikli rahim içi çeperi örnekleri ile kiyaslanarak döllenmis yumurtanin yerlesip gebeligi gerçeklesmesi için ne kadar uygun oldugu arastirilmaktadir. Her iki uygulama da henüz deneysel asamada olsa da umut verici görünmektedir. Eger gebelik olusturacak embryoyu daha iyi seçebilirsek sadece gebelik oranlari artmakla kalmayacak tek embryo transferi de daha fazla yayginlik kazanacaktir.

Kök hücreler teknolojisi günlük pratigimize girecek

Kök hücre (stem cell) çalismalari hem tip dünyasi hemde halk kitlelerinde derin bir merak uyandirmaya devam etmektedir. Kök hücreler farklilasmamis ve teorik olarak vücudda herhangi bir hücre tipine dönüsebilme yetenegi olan hücrelerdir. Üreme sagligi açisindan kök hücreleri büyük önem tasimaktadir. Bugüne kadar ve halen de yaygin kabul gören görüs kadinlarda bütün bir yasam boyu kullanilacak olan yumurtalarin dogumdan önce yumurtaliklara depolandigi ve eriskin hayatta yeni yumurta yapilmadigi ve dolyaisiyla yeni yumurta olusturacak kök hücrelerin yumurtaliklarda olmadigi seklinde idi. Ilk defa 2004 yilinda Harvard Üniversitesinde bir ekip eriskin fare yumurtalik dokusunda kök hücreler bulundugunu ve yeniden yumurta gelisiminin (postnatal oogenez) olabilecegini gösterdi. Takip eden yillarda ayni ekip bu kök hücrelerin kemik iliginden kaynaklandigini ve insan kemik iliginden elde edilen kök hücrelerde germ kök hücrelere ait moleküler belirteçler buldular. Bu çalisma yukarida belirtilen dogmaya tamamen ters düsmüs ve bilim dünyasi ikiye bölünmüs ve büyük bir tartisma baslamistir. Bazilari bunu destekler bulgular elde etmis bazilari ise ayni deneysel metodlari kullanarak ayni sonuçlara ulasamamislardir.

Takip eden yillarda embriyoya ait kök hücrelerden ve somatik hücre denilen vücudun üreme disi fonksiyonlarini yapmak için özellesmis hücrelerden germ hücreleri elde edilmistir. Hâlihazirda bu deneysel çalismalarin dogrudan bir klinik yansimasi yoktur ancak elde edilen sonuçlarin büyüklügü düsünülünce kök hücreler kullanilarak belkide ilerde germ hücreleri elde edilip bunlar laboratuar ortaminda döllenerek mutlak kisir denilen ve hiç yumurta veya sperm bulunamayan çiftlerin çocuk sahibi olmasi söz konusu olabilir.

Kanser tedavisi gören hastalarda üreme potansiyeli korunabilecek

Kanser günümüz dünyasinin en önemli halk sagligi sorunlarindan biridir. Her yil binlerce çocuk ve dogurganlik çagini henüz tamamlamamis genç kadin kanser tanisi almaktadir.

Modern tani ve tedavi metodlarinin kullanilmaya baslamasi ile son 30 yilda kansere bagli ölümler azalmistir. Örnegin 1970 lerde çocukluk çagi tümörlerinde 5 yillik sag kalim orani %58 iken 2000 li yillarda % 80 e çikmistir. Eriskin kanser türlerinde de benzer sekilde sag kalim oranlari artmis 1970 lerde %50 den 2000 lere gelindiginde %66 ya çikmistir. Artan yasam süresi ile birlikte hastalarin yasam kalitesi ile konular ön plana çikmaya baslamistir. Kanser hastlarinin dogurganlik yeteneklerinin korunmasi bunlardan biridir. Malesef kanser tedavisinde kullanilan kemoterapi ilaçlari yumurtalik dokusu üzerinde toksik etkiler göstererek erken yumurtalik yetmezligine (prematür menopoz) yol açmaktadirlar. Üstelik kendileri kanser hastasi olmadiklari halde kemoterapi ilaçlari ile tedavi gerektirebilen bazi hastaliklar vardir. Örnegin sistemik lupus eritematozus gibi bir bag dokusu hastaligi, Behçet hastaligi, Wegener vasküliti (damar iltihabi) bu hastaliklardan bazilaridir. Bu kategorideki hastalarin üreme yeteneginin (fertilite) korunmasi son zamanlarda büyük önem kazanmis ve üreme tibbinin bir alt kolu haline gelmistir. Kanserli hastalarda bugün kemoterapi ve radyoterapi öncesinde embryo dondurulmasi, yumurta dondurulmasi ve yumurtalik dokusu dondurulmasi uygulanmaktadir. Bunlardan halen embryo dondurulmasi en basarili olanidir ancak evli olmayan kadinlar ve adolesan çagi öncesindeki kizlarda kullanilmasi olanak dahilinde degildir. Bu durumlarda yumurta veya yumurtalik dokusu dondurulmasi gerekecektir ancak bu da embryo dondurulmasi kadar basarili sonuçlar vermemektedir. Ancak gelisen kriyobiyoloji ile bugün var olan pek çok sorunun asilacagi ve bu uygulamalarin da günlük pratigimize girecegini öngörmek yanlis olmayacaktir.

Sosyal nedenlerle yumurta dondurulmasi

Kanser disi daha çok sosyal nedenlerle de bu islemlerin yapilmasini talep edilmeye baslanmistir. Günümüzde dogurganlik çagindaki her iki kadindan birisi çocuk sahibi olmayi 30 yasindan sonraya ertelemektedir. Ilerleyen yasla beraber özellikle 35 yasindan sonra yumurtalik dokusunda bulunan yumurta sayi ve kalitesi azalir. Buna bagli olarak kendiliginden hamile kalma sansi düser. Bu hastalarin bir kismi çocuk sahibi olabilmek için yardimci üreme tekniklerine basvurmak zorunda kalmaktadir. Bir kismi ise henüz hamilelik istememekte ancak yaslanmanin üreme yetenegi üzerine olan olumsuzluklarindan etkilenmemek için yumurta (oosit) dondurma isleminin yapilmasini istemektedir. Ilk defa 2004 yilinda Amerika Birlesik Devletlerinde bir sirket kadinlarda herhangi bir tibbi neden olmaksizin yumurta dondurma hizmeti vermeye basladi. Amerikan ve Ingiliz üreme tibbi cemiyetleri ve benzer diger topluluklar saglikli kadinlarda sirf sosyal sebeplere bagli olarak oosit dondurmanin dogru olmadigi yönünde görüs bildirmislerdir. Bu konuda tartismalar devam etmektedir. Bunun yapilmasini savunanlar yumurta dondurma islemini ile kadinlarin yaslanma ve/veya evlenemedigi için olusacak gecikmeye bagli üreme yetenegindeki azalmanin neden olacagi stresten kurtulacagini, erken yasta dondurulan oositlerde kromozomal problemlerin daha az görülecegini, çocuk dogurma stresini üstünden atan bayanin toplumda daha aktif roller üstlenecegini, kadin haklari açisindan bunun çok önemli oldugunu dayanak göstermektedirler.

Diger taraftan aksini savunanlar ise oosit dondurmanin hala deneysel ve basari orani düsük bir metod oldugunu; zorunlu olmadikça kanser gibi tibbi bir sebep yoksa kendiliginden ve genç yasta hamile kalmanin anne ve çocuk sagligi açisindan önemli oldugunu; menopozun kaçinilmaz oldugunu; evrimsel süreçte kadinlarin ileri yasla beraber ellerinden alinan üreme yeteneginin yeni çocuk sahibi olmak degil mevcut yasayan çocuklara bakmak amaçli oldugunu zira ileri yasta hamileliklerde annelerin daha erken ölerek çocuklarin öksüz kaldigini kanit olarak göstermektedirler. Sosyal nedenlerle yumurta dondrulmasi konusunda henüz son söz söylenmis degildir. Ancak gelecekte yumurta dondurulmasi olgularinin çok büyük bir kisminin bu endikasyonla yapilacagini öngörmek yanlis olmayacaktir. Önemli olan kadinlara bu konuda yanlis ve bos ümitler vaat etmemektir.

Sonuç olarak YÜT’leri gelecek 10 yil içinde çok önemli yenilik ve degisikliklere gebedir. Bunlarin hangilerin realite hangilerinin ise bos oldugunu zaman gösterecektir.

Amerikan Hastanesi
Doç. Dr. Bülent Urman
Kadin Hastaliklari ve Dogum Bölüm Baskani
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası