Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


ÇOCUKLARDA VE GENÇLERDE YEME BOZUKLUKLARI

“ANOREKSI”

Günümüzde; saglikli beslenme, besinlerdeki katki maddeleri, sismanligin saglik üzerine etkileri konusundaki toplumsal endiseler hepimizin üzerinde çok fazla baski olusturmaktadir. Anne-babalar özellikle büyüme-gelisme dönemindeki çocuklarina saglikli beslenme aliskanliklari kazandirmak için ne yapacaklarini bilemez haldedirler. Aileler, çocuklari ve gençleri, bir yandan asiri kilo alimi ve obeziteden, bir yandan da kilo ve dis görünüs konusunda asiri hassasiyetin getirebilecegi yeme bozukluklarindan korumak için ugrasmaktadirlar.

Gençlerde ve çocuklarda kilo ve beslenme ile ilgili kaygilarin takintilara dönüsüp, anoreksi gibi yeme bozukluklarina yol açmasina gittikçe daha sik rastlanmaktadir. Kizlarda daha sik görülen ve genellikle 11-13 yaslarda baslayan yeme bozukluklari, vücut fonksiyonlarini etkileyecek kadar agir kilo kayiplarina yol açabilmektedir. Erken dönemde fark edilirse dogru medikal yaklasimla, kötü sonuçlar dogurmadan tedavi edilebilen bu sorunu gençler ne yazik ki aylar, hatta yillarca ailelerinden gizleyebilmektedir.

Çocuklarin ve özellikle gençlerin görünüsleriyle ilgilenmeleri ve kilolari konusunda hassas olmalari normaldir. Ergenlik döneminde çocuklarin bedenleri hizla degisir ve karsi cinsin ilgisini çekmek gibi yeni sosyal baskilarla karsilasirlar. Bu dönemde ailelerin beslenme ve yemege yaklasim konusunda iyi örnek olusturmalari, yemek seçiminde kiloyu degil saglikli olmayi vurgulamalari, onlara olan sevgilerinin nasil göründükleriyle degil nasil biri olduklariyla ilgili oldugunu belli etmeleri çok önemlidir.

-Yeme Bozuklugu Nedir?

Yeme bozuklugu olanlarda; kendini begenmeme, kilosu ve yemeklerle ilgili negatif düsünceler içinde olma ve günlük aktivitesini ve vücut fonksiyonlarini etkileyecek yeme aliskanliklari sergileme gözlenir. Anoreksia nervozali bir kisi, tipik olarak zayif olmak için aç kalir ve asiri kilo kaybeder, doktorlarin yasa ve boya göre belirledigi ideal kilonun %15 kadar altindadir. Bazi vakalar yemek kisitlamasinin yani sira kusma ve barsak hareketlerini hizlandirici ilaçlar kullanarak kilolarini kontrol altinda tutmaya çalisirlar.

Yeme bozuklugu olan çocuklarin görüntüleri ile kendilerini nasil gördükleri arasinda büyük fark vardir. Ne kadar zayiflarsa zayiflasinlar kendilerini sisman hissetmeye devam ederler. Yeme bozuklugu çocugun kontrol edebilecegi bir davranis degildir; mutlaka tibbi destek ve tedavi gerektirir.

-Yeme Bozukluklarinin Nedenleri:

Yeme bozuklugunun nedeni tam olarak bilinmemektedir fakat psikolojik, genetik, sosyal ve ailesel faktörlerin katkisi oldugu düsünülmektedir.

Bale, jimnastik gibi ince olmanin önemli oldugu bazi sporlarin yeme bozukluguna egilimi arttirdigi düsünülmektedir. Ayrica yakin akrabalarinda yeme bozuklugu olanlarda artmis risk, genetik yatkinligi düsündürmektedir. Yeme bozuklugu olanlarda; obsesif -kompulsif kisilik bozuklugu ve ansiyete gibi bazi psikiyatrik problemler de daha sik görülür.

Bazi arastirmalara göre medya yeme problemlerinin artisinda etkin olmaktadir. Reklamlardaki, filmlerdeki, televizyondaki ve spor programlarindaki birçok kadin çok zayiftir; bu da gençlerin güzelligi zayiflikla özdeslestirmesine neden olmaktadir. Erkekler de medyada idealize ettikleri karakterlere benzemek için kilo vermeye veya asiri egzersize yönelebilmektedir.

Siklikla yeme bozuklugu olanlarda kendine güven sorunu vardir, zayiflamaya odaklanarak özgüvenlerini kazanmaya çalisirlar.

-Yeme Bozukluklarinin Belirtileri:

Çocuklardaki normalde görülen dis görünüse önem verme egilimi ile yeme bozuklugunun uyarici bulgularini ayirt etmek bazen zor olabilir.

Gençler özellikle genç kizlar, dis görünüsleriyle ilgilenmeye basladiklarinda kendilerini baskalari ile karsilastirip diyet yapmak isteyebilirler. Bu yeme bozukluklari oldugu anlamina gelmez. Yeme bozuklugu olanlarda anormal davranislar ve fiziksel bulgular dikkati çeker.

Anorekside bulgular:

Belirgin kilo kaybi( boya göre kilo normalin %15 altinda)
Sürekli zayiflama diyeti(zayif olsa bile)
Sisman oldugunu düsünme(kilo kaybettikten sonra bile)
Kilo alma korkusu
Kizlarda adet düzensizligi, adet görememe
Yemek, kalori, besin degerleriyle sürekli ilgilenme
Yalniz yemegi tercih etme
Asiri egzersiz
Yeme krizleri ve kendini kusturma
Uykusuzluk
Saçlar ve tirnaklarda kolay kirilma
Sosyal olarak içine kapanma ve depresyon

-Yeme Bozukluklarinin Etkileri:

Yeme bozuklugu ciddi bir mental ve davranissal saglik sorunu oldugu gibi birçok fiziksel saglik problemlerine de yol açmaktadir.

Anoreksik bir çocukta sivi kaybi bulgularinin yanisira ileri evrelerde beyin fonksiyonlari bile etkilenebilmekte ve bas dönmesi, bayilma, sinirlilik, suur bulanikligi, konsantrasyon yetersizligi ve hafiza kayiplarina yol açabilmektedir.

Anoreksi, çocuklarda büyümeyi etkileyerek, kemik yogunlugunda azalma, püberte gecikmesi, kalp ritm bozukluklari ve kan basincinda düsmeye neden olabilir.

-Yeme Bozukluklarinin Tedavisi:

Yeme bozuklugu tedavisinde amaç bozulmus yeme davranisini degistirerek yemek konusuna farkli bir yaklasim getirmek ve yeni bir yeme düzeni kurmaktir. Eger anoreksia tanisi beslenme bozuklugu gelismeden fark edilirse tedavi daha kolay olmaktadir. Tedavide tibbi destek, beslenme danismanligi ve psikoterapi gereklidir.

-Yeme Bozukluklarindan Korunma:

Yeme bozukluklarindan korunmak için aileler saglikli bir yasam biçimini benimsemelidir . Saglikli ve besleyici yemeklerin düzenli hazirlanmasina çocuklarin da katilimi saglanmalidir.. Acikinca yemek yemenin, tokken yemege hayir diyebilmenin normal bir davranis oldugu ögretilmelidir. Spor tüm aile için eglenceli, düzenli bir aktivite haline getirilmelidir. Eger ailede beslenmeye ve spora karsi saglikli bir yaklasim varsa çocuklar ve gençler bunu örnek alabilirler.

OBEZITE

Günümüzün modern hayat tarzi obeziteye egilimi attiriyor mu? Çocuklarimiz egzersize gittikçe daha az vakit ayirip televizyon, bilgisayar ve video oyunlarinin karsisinda daha uzun süreler mi oturuyor? Modern aileler hizli yasamlarinda saglikli besleyici yemekleri hazirlamak için yeterli zaman bulamiyorlar mi? Yeni milenyumun hizli yasam tarzi bol elektronik, az hareket, bol abur cubur üzerine kurulmus gibi... Sonuç?... Daha sik, daha erken yasta görülmeye baslayan obezite! Önlemenin tek yolu da ailece saglikli bir yasam tarzini benimseyip, saglikli beslenme ve egzersize mutlaka vakit yaratmak.

Obezite nedir?

Obezite vücut agirligindaki artis ve bunun sonucunda gelisen vücut yagi fazlaligi olarak tanimlanmaktadir. Obezitenin yarattigi problemler vücut agirligi veya kütle artisi degil vücuttaki yag dokusu artisi sonucudur. Vücuttaki ana enerji deposu olan yag dokusu sadece harcanan enerjiden fazla yiyecek (enerji ) alindigi durumda artar. Yani yag bogazdan gelir!

Çocukluk çaginda obeziteyi tanimak için yasa göre kilo veya boya göre kilo büyüme egrileri kullanilabildigi gibi Vücut Kütle Indeksi BMI( kg/boy m') de yaygin olarak kullanilmaktadir. Obezite siniri için asagidaki degerler kabul edilmektedir.

Yas(yil) BMI(kg/m')

<14 19-20

15 25

>16 28

Obezite Nedenleri:

Obezitenin nedenleri konusunda pek çok teori vardir ama kolayca açiklanamayan çok etkenli bir durum oldugu düsünülmektedir. Genetik, endokrin, çevresel, besinsel faktörler ve aktivite miktari obezite baslangici ve gelisimi ile iliskilendirilmistir. Bunlardan aktivite ve beslenme en önemli ve kesin obezite etkenleridir.

Beslenme:

Besin tüketim miktari ve seçimi obeziteyi etkileyen önemli faktörlerdendir. Kilolu kisiler genellikle yemegi fazla kaçirdiklarini itiraf etmektedirler. Ayrica yag içerigi yüksek besinlerin tercih edilmesinin de bu besinlerin enerji ihtiyaci için degil depolar için öncelikli kullanilmasi nedeniyle etken oldugu görülmüstür.

Kilolu kisilerin birçogu sürekli çok yemek yemezler; genelde saglikli ve normal miktarda beslenirler fakat zaman zaman yeme krizine girerler. Bu krizlerin duygusal nedenlerle kadinlarda daha sik görüldügü zannedilir fakat erkeklerde de görülmektedir.

Aktivite:

Çocuklarin ve gençlerin eriskinlerden daha aktif bir hayat sürdürdügünü gösteren birçok çalisma olmakla birlikte asil önemli olan hem o günkü hem de gelecekteki saglik durumlarina yararli olacak düzeyde egzersiz yapmalaridir.

Modern yasam stili hem istemli hem de istemsiz yapilan aktivitelerde azalmaya yol açmaktadir. Son yillarda kilo alma ve obezitedeki artisin önemli nedenlerinden biri budur.

Televizyon izlemenin de obeziteye iki sekilde katkisi olabilir. Birincisi TV seyretmek aktivitelerin yerini aldigindan aktivite azalmasina neden olur . Ikinci olarak da TV karsisinda uzun süre oturmak metabolizma hizinda azalmaya yol açar.

Saglik Üzerindeki Etkileri:

Eriskinlerde obezite birçok hastaliga yakalanma riskini arttirir;

- Kalp damar hastaliklari ve hipertansiyon

- Insüline bagimli olmayan Tip II Diyabet

- Safra kesesi hastaliklari

- Meme, kolon,endometrium ve kolon kanserleri

- Uyku apnesi

- Hastalik ve ölüm riskinde artis

- Osteoartrit(Eklem hastaligi)

Çocuklarda obezite çok agir olmadikça nadiren ciddi fiziksel komplikasyonlara neden olur. (Ortopedik sorunlar ve solunum problemleri gibi)

Adolesanlarda, obezite kalp-damar hastaliklari ve anormal glukoz toleransi riskini arttirir.

Obezitenin Sosyal Yasam Üzerine Etkileri:

Obezitenin çocukluk ve gençlikte ilk olarak psiko-sosyal yasam üzerine olan etkisi ortaya çikar.

Genellikle üzerinde durulmayan sosyal etkiler obeziteyle ilgili basta gelen sorunlardir. Akademik basarisizlik, daha az is imkani ve kilo kaybetmeyi basaramamanin neden oldugu azalmis özgüven obez çocuk ve gençlerin sosyal olarak izole bir hayat sürmelerine neden olur.

Obez çocuklar boy olarak da yasitlarindan iri olduklarindan genellikle daha büyük yasta olduklari zannedilir ve yaslarina uygun olmayan sosyal becerileri yerine getirmeleri beklenebilir; bu da sosyalizasyon becerilerini kötü yönde etkiler.

Obezite Tedavisi:

Çocukluk döneminde obezite tedavisinde ideal yaklasim kilo alimini düzenlerken büyüme ve gelismeyi sürdürmeye yetecek beslenmenin de saglanmasidir.

Büyümenin hizli oldugu küçük çocukluk dönemlerinde besin kisitlamasi önerilmez. Enerjisi fazla atistirmalik besinler yerine besinsel degeri yüksek kalorisi az besinler tercih edilir.

Çocukluk döneminde bazi besinleri kesin yasaklamak aksine kisitlanan yiyecege egilimi arttirabilir. Besin seçiminde asiri kisitlamaci olmak yerine saglikli besin alternatifleri sunmak seklinde bir yaklasim benimsenmelidir.

Çocukluk döneminde öncelikli olarak fiziksel aktivitenin arttirilmasina önem verilmelidir. Egzersizle kilo belirgin sekilde azalmayabilir, vücuttaki yag dokusu yerini kas dokusuna birakir ve yag-kas oraninda degisim görülür. En iyisi yürüyüs gibi uzun süreli düsük yogunlukta egzersizlerdir; fakat gençlerde hizli sonuç almak için yogun programlar da önerilebilir.

Anne babalarin çocukluk dönemindeki obeziteyi engellemede ve düzeltmedeki rolü çok önemlidir çünkü besinleri saglayan ve model olusturan onlardir. Saglikli besinler ve ara ögün seçenekleri sunmaya ve beslenme ve egzersiz konusunda iyi örnek olusturmaya özen göstermelidirler.

Eriskinlere göre pediatrik ve adolesanlarda obezite kontrolüne daha iyimser bakilabilir çünkü;

* Aile destegi vardir

* Çocukluk çaginda beslenme ve aktivite problemleri eriskinlerdeki gibi uzun süreli degildir

* Erken dönemde tedavi fazla yag dokusu olusumuna engel olur

Su anda obezitenin ancak çok faktörlü, kisiye göre düzenlenmis ve davranis kalibi düzenlemeye dayali bir programla basariyla tedavi edilecegi düsünülmektedir. Günümüzde artan yeme problemi sorunlari göz önüne alinarak bir kilo hedefi belirlemekten kaçinmalidir. Kilo fazlaligi çok degilse kilo kaybi hedeflemeyen bir program belirlemekte yarar vardir.

Beslenme aliskanliginin kisa süreli degistirilmesi yani zayiflama diyetleri tek basina obezite kontrolünde yetersiz kalmaktadir, kilo kaybinin kalici olmasi için beslenme davranisi düzenlenmesi ve takibi gerekmektedir.

Fiziksel aktiviteyi arttirmanin bir yolu ortamda yapilacak degisikliklerle sedanter etkinliklere ulasim olanagini kisitlamaktir. Fiziksel aktiviteyi arttirmak için destekleyici hatta israrci olmak gerekebilir.

Obeziteden korunmak en etkili uzun süreli obezite kontrolü yöntemidir. Bunun için toplum bilincini egitim yoluyla arttirmak gerekmektedir.

Kaynak: www.florence.com.tr
Group Florence Nightingale
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası