Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


HER UNUTKANLIK BUNAMA MIDIR?

Unutkanlik, kisinin etkinliklerinde kisitliliga yol açan ve beynimizin en önemli islevlerinden biri olan bellek bozuklugu sonucu ortaya çikan bir sorundur. Özellikle yaslilarda bunama hastaliginin ilk bulgusu olabileceginden dolayi ciddiye alinmasi gerekir. Yaslanma ile kisilerde ilimli bir unutkanlik olabilir. “Yasla-ilintili unutkanlik” ismi verilen bu durum ilerlemedigi sürece herhangi bir hastaliga yol açmaz. Buna karsin bu tip hastalarin periyodik olarak takip altinda olmasi gereklidir çünkü bu unutkanlik, eger ilerleme gösteriyorsa, ciddi hastaliklarin habercisi olabilir.

Daha gençlerde görülen unutkanligin altinda ise siklikla psikiyatrik sorunlar yatar. Örnegin günümüz sehir ve çalisma hayatinin getirdigi stres, depresyon, gerginlik beyin islevlerinden dikkat toparlama ve yöneltmeyi bozarak unutkanlik yapar. Buna karsin bazi vitamin eksiklikleri, guatr hastaliklari, beyin tümörleri, beyin damarindaki tikanmalar, beyin kanamalari, MS ve daha bir çok hastalik da kendisini unutkanlikla gösterir. Sonuç olarak devam eden bir unutkanlik tibbi olarak arastirilmayi hak eden bir bulgudur.

Hafif Kognitif Bozukluk-Bunama Öncesi Durum

Yaslilardaki unutkanlik hafif olmaktan çikip daha asikar duruma geldiginde ise “hafif kognitif bozukluk-HKB” adi verilen tablo ortaya çikar. Bu durum artik bir hastalik olarak ele alinmalidir çünkü bu durum birçok bunamanin erken dönemini teskil ettiginden önem verilmesi ve arastirilmasi gereken bir durumdur. Bu durumda yillik demans dönüsüm orani %10’dur; yani 10 HKB hastasindan 1 tanesi ertesi yil bunama hastasi olur. Süre arttikça bu oran da artmaktadir. Bu durumun ortaya konmasi için ayrintili bellek ve diger beyin islevlerini degerlendiren “nöropsikolojik testler” yapilmalidir.

Yasliliktaki hangi unutkanlik durumlarinda endiselenilmelidir?

*** Yasliliktaki her türlü unutkanlik bir nörolog, psikiyatrist veya geriatristin görmesi ve takip etmesi gereken bir durumdur.

Unutkanligi giderek artan, unutkanlik disinda yol bulamama, aritmetik yapamama, içe kapanma, canli hayaller görme gibi ilave bulgulari olan, ailesinde Alzheimer hastasi olan, felç geçiren, ciddi kaza geçiren kisilerde unutkanlik daha ciddiye alinmalidir. Bilinen bir nörolojik hastaligi olan (örnegin beyin damar hastaligi, MS, epilepsi gibi) veya diger tibbi hastaliklari olan (örnegin seker hastaligi, kalp krizi, herhangi bir kanser gibi ) kisilerdeki unutkanligin altinda mevcut hastaliklar yatabildiginden daha titiz bir inceleme gerekir.

Unutkanlik nasil degerlendirilir?

Ilk olarak hekim, kisinin sikayetlerini dinler, tüm tibbi hikayesini edinir ve ardindan da hastayi iyi bilen bir yakini ile konustuktan sonra unutkanligin günlük yasamdaki etkisini saptar. Hastayi en iyi bilen yakin, her zaman aileden birisi olmak zorunda degildir. Bazi durumlarda bu kisi, bir komsu, evdeki bakici kadin, mahalledeki bakkal gibi baska birisi olabilir.

Bunun ardindan “nöropsikolojik testler” adi verilen ve kisi ile yüz yüze ona sorular sorma, çizimler yaptirma ve bazilari bilgisayar basinda tuslara basma seklinde yaptirilan bir takim testler ile unutkanligin tipi ve siddeti ölçülür. Bu testlerin ardindan hekim gerekli görürse laboratuar ve diger tetkikleri isteyebilir (Tomografi, EEG, lomber ponksiyon, SPECT,PET, kan-idrar tetkikleri vs.) Bu tetkiklerden MR incelemesi özellikle nadir rastlanan ama unutkanliga yol açabilecek diger nedenleri dislamada oldukça etkindir. Bazi durumlarda basit vitamin eksiklikleri (B12 ve folik asit) ya da guatr hastaliklari da unutkanlik yapabileceginden bunlara yönelik kan testleri de yapilmalidir. Bütün tetkikler ile birlikte hekim bir klinik yargiya vararak taniya ulasir.

MR çekimi yaklasik 20-30 dakika sürer ve hastanin çekim sirasinda hiç hareket etmemesi gerekir. Kapali yer korkusu olan kisilere siklikla MR çekilemez. Devamli hareket eden veya klostrofobisi olan hastalara MR yerine bir diger inceleme olan bilgisayarli tomografi yapilabilir. Bu daha kisa süren ve daha ferah bir sekilde yapilan bir yöntem olmasina karsin MR kadar detayli bilgi saglamaz.

Alzheimer Hastaligi ve Unutkanlik

Alzheimer hastaligi bunama yapan hastaliklar içinde en sik izlenen bozukluktur. Ilk bulgusu UNUTKANLIKTIR. Zaman içinde bu unutkanliga yön bulamama, giyinememe, idrar tutamama, muhakeme yapamama ve çesitli davranis bozukluklari eklenir.

Bu hastalik yeni bir hastalik olmasa da hastalarin sayisi giderek artmaktadir. Bu hastalik için en önemli risk faktörünün "yaslanma-ileri yas" olmasindan ileri gelmektedir. Günümüzde tüm dünyada (özellikle gelismis ülkelerde ve refah toplumlarinda) en hizli artan yas grubunu 65 yas ve üstü kisiler olusturmaktadir. Alzheimer hastaliginin görülme sikligi yas ile artmaktadir (65 yas üstü 100 kisiden 8'inde Alzheimer hastaligi görülmektedir). Yaslanma kaçinilmazdir. Günümüzde Türkiye’de 230 bin civarinda Alzheimer hastasi oldugu düsünülmektedir ve bu sayi ileride maalesef artacaktir. Çünkü Türkiye’de 2000 yilinda 65 yas üstü nüfus 5 yil içinde yaklasik ikiye katlanarak 4 milyon düzeyine yaklasmistir. Genç nüfusun giderek yaslanacagi bir ülke olarak Türkiye’de 30-40 yil sonra bu hastaligin en önemli saglik sorunu olacagini söylemek münecimlik olmayacaktir. Mevcut tedavilerin erken dönemde etkili olmasindan dolayi ve çesitli koruyucu tedbirleri almak amaciyla hastalikta ERKEN TANI hatta TANI ÖNCESI DEGERLENDIRME büyük öneme haizdir.

Hastalik Neden Olmaktadir?

Alzheimer hastaligi henüz nedeni tam aydinlatilamayan sekilde beyin hücrelerinin programlanandan daha erken ölmesi nedeniyle olmaktadir (yasla beraber her kiside beyin hücre ölümü olmaktadir ama Alzheimer hastaliginda bu süreç çok hizli ve erken olmaktadir). Hücre ölümüyle birlikte beyin yavas büzüsmeye baslar ve küçülür (bkz sekil 1) Alzheimer hastaligi bulasici bir hastalik degildir, bir kanser hastaligi degildir. Çok nadir (yaklasik 100 hastanin 5'inde) olmakla birlikte irsi formlari mevcuttu ama bunlara nadir rastlanmaktadir.

Hastalik için en önemli risk faktörleri :
1. Yas (degistirilemez faktör)
2. Geçmiste depresyon (degistirilebilir faktör)
3. Damar hastaliklari (Kalp krizi, tansiyon yüksekligi, kolestrol yüksekligi...) degistirilebilir faktörler
4. Geçmiste ciddi kafa yaralanmalari
5. Düsük egitim düzeyi

Korunmak için ne yapmaliyiz?

Genel saglimiza dikkat etmeliyiz.
Saglikli yaslanmaliyiz.
Tansiyon yüksekligi, kolestrol yüksekligi gibi kalp hastaligi riskleri bunama için de risk faktörü oldugundan kontrol altina aldirmaliyiz.
Zihinsel aktivite yapmaliyiz. Bulmaca, sudoku çözmeli, kitap okumaliyiz.
Düzenli yürüyüs yapmaliyiz ve vücudumuzu zinde tutmaliyiz.
Düzenli beslenmeliyiz. Kati yaglar yerine sivi yaglar tüketmeliyiz, daha çok yesil sebzeli yiyecekler yemeliyiz.
Özellikle depresyon gibi psikiyatrik hastaliklar varsa tedavi olmaliyiz.
Asiri alkol tüketmemeliyiz. Günde 1 kadeh kirmizi sarabin kalp ve damar hastaliklarina iyi geldigi prensibiyle bu miktarin üstünde alkol almamaliyiz ve tercihan kirmizi sarap içmeliyiz.
Sigara içmemeliyiz.
Unutkanlik oldugunda “yasliliktandir” demeyip bir hekime basvurmaliyiz.

Kaynak: www.florence.com.tr
Group Florence Nightingale
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası