Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Dogumda Epidural (Agrisiz Dogum)

Annelik duygusu gebeligin ilk aylarinda baslayip dogum aninda en yüksek düzeye ulasir. Her anne adayinin doyasiya yasamak istedigi bir süreç olan dogum, anne olanlarin tanimladigi olaganüstü bir duygudur. Bu süreci tam olarak yasamak isteyen anne adayi çekecegi dogum sancilarinin korkusunu da içinde tasir.“Dogum sancisi” dogum için vazgeçilmez olan rahim kaslarinin kasilmasi sonucu ortaya çikan çok siddetli bir agridir hatta pek çok kadin tarafindan yasamlarindaki en siddetli agri olarak tanimlanir. Hissedilebilecek agri ya da sancinin siddeti bebegin boyu, bebegin pozisyonu, pelvis (çati) genisligi, kasilmalarin gücü, geçmis deneyimler ve beklentiler, agri esigi ve henüz çözülmemis pek çok nedenler gibi çesitli faktörlere baglidir. Ne kadar agri duyacaginizi dogumu yasamadan önce tahmin etmek güçtür

Annenin yasamindaki belki de en güzel deneyim olan dogum sürecini tatsiz bir deneyime dönüstürebilen bu sancilarin dogumun seyrini olumsuz yönde etkilemeden önleyebilmek için pek çok arastirma yapilmis ve pek çok yöntem denenmistir.

Dogum sancilarinin hafifletilmesi veya giderilmesi için damar yolu ile verilen ilaçlarin bazi dezavantajlari ve yan etkileri olabilir. Bu yan etkilerin en önemlisi sersemlik ve uyku hali yaratmasidir. Ayrica bulanti, kusma, solunum güçlügü, kasinti, kabizlik ve mesanede idrar birikmesi gibi yan etkiler de görülebilir. Anne sütünün gelmesi ve emzirmenin baslamasi gecikebilir. Bu nedenle alternatif arayislar içine girilmistir.

Agrisiz dogum için rejyonel (bölgesel) anestezi ilk kez 1900 yilinda kullanilmistir. Her yeni uygulamada oldugu gibi baslangiçta bazi olumsuz etkiler görülmüs, ancak zaman içerisinde yapilan klinik çalismalar sonucu günümüze gelinmis, yeni ilaç, yöntem ve teknikler ve agrisiz dogum konusunda uzmanlasmis anestezistler sayesinde, agrisiz dogum güvenli bir seçenek olarak yayginlasmistir.

Epidural aralik, omuriligin çevresindeki zar ile omurlarin arasindaki bag dokusunun arasindaki milimetrik bosluktur. Bu araliga amaca uygun olarak omuriligin çesitli seviyelerinden ilaç uygulanarak pek çok ameliyatin yapilmasi, ameliyat sonrasi agrilarin dindirilmesi ve kronik dindirilemeyen agrilarin tedavisi mümkündür.

Resimde epidural bölgeye ilaç enjeksiyonu görülmektedir.

Burada analjezi ve anestezi kavramlarini birbirinden iyi ayirmak gerekir. Analjezi agrisizlik, anestezi ise duyusuzluk demektir. Normal dogum sirasinda bel bölgesinden epidural yolla saglanan analjezi, yani agrinin ortadan kaldirilmasi yeterli olurken, sezaryen ile dogum sirasinda epidural anestezi uygulamak gerekir. Islem yönünden her iki uygulama da aynidir, fark sadece verilen ilaç dozlarindadir.

Halk arasinda “agrisiz dogum” olarak bilinen epidural analjezi ile dogum, günümüzde oldukça yayginlasmaktadir. Bel hizasina yerlestirilen milimetrik bir tüp olan kateterden uygulanan bir ilaçla, vücudun alt yarisindan gelen agri sinyallerinin iletimi geçici olarak durur ve agrili uyarinin çiktigi bölgede agri duyulmaz. Burada seçilen doz sadece rahim kasilmalari sirasindaki agriyi ortadan kaldiracak, ancak rahim kasilmalarini azaltmayarak dogumun normal seyrini etkilemeyecek sekilde ayarlanir. Bu yöntemde sadece agri iletimi bloke olur, dokunma duyusu ve hareket kisitlanmaz. Anne adayi uygulamadan sonra dogum süreci içerisinde kalkip oda içinde yürüyebilir, her türlü ihtiyacini görebilir. Rahim kaslarinin kasilmasi ve dogum eylemine anne adayinin aktif katilimi etkilenmez, anne dogum aninda agridan arinmis olarak fizyolojik olarak bebegine kavusur.

Genelde anne adaylari bebegini normal yolla dogurmak isterler ancak bazi durumlarda sezaryen gerekebilir. Bu durumda Epidural Anestezi uygulanir. Teknik olarak yapilan islem aynidir, epidural araliga ayni kateter yerlestirilir ancak verilen ilaç dozu farklidir. Normal dogum sezaryene döndügünde de yapilan sey ayni kateterden ilave ilaç verilerek epidural anestezi olusturmaktir. Anne ameliyat masasinda belden asagisi tamamen uyusmus halde yatar, ancak yattigi yerde ayaklarini oynatabilir, yani epidural anestezi uygulamasindan sonra bacaklarda hareketin tamamen kaybolmasi söz konusu degildir. Motor blok olarak adlandirilan hareket kaybinin olmasi durumu omurilik sivisina lokal anestezik madde verilerek yapilan spinal anestezide görülür. Spinal anestezi de günümüzde sik uygulanan bir anestezi yöntemidir. Bazen de epidural anestezi ile spinal anestezi kombine edilerek birlikte uygulanir. Spinal anestezinin avantajlari teknik olarak epidural anesteziye göre daha kolay uygulanabilmesi, etki baslama süresinin çok daha kisa olmasi gibi avantajlarina karsin, bacaklarda 4-5 saat süren hareketsizlik, bazen uygulama sonrasi görülen bas agrisi, bulanti ve tansiyon düsmesi gibi bazi istenmeyen etkileri vardir. Burada anestezi uzman doktoru kendi deneyim ve becerisi dogrultusunda hasta için en uygun yöntemi belirleyip hastasina önerecektir.

Epidural ile normal dogum sürecinde sirasinda neler yasayacaksiniz?

Dogum sancilari rahatsiz etmeye basladiginda yani dogum kanali açikligi 4 cm oldugunda anne islem odasina alinir. Koldan serum takilir, tansiyon, nabiz ve parmak ucundan oksijen durumu takip edilir.

Basarili bir epidural uygulama için annenin hekimi ile iyi bir uyum içinde olmasi, uygun pozisyonu alabilmesi esastir. Genelde uygulama oturur durumda yapilir ve vücut dik durumdayken hafifçe geriye dogru yaslanirken vücut omur çikintilarini birbirinden ayiracak sekilde belden öne dogru bükülür, çene gögse dogru yaslanir ve her iki omuz asagiya dogru birakilir. Bu sekilde pozisyon olusturulduktan sonra sirta ve bel bölgesine antiseptik ilaç sürülerek bölge mikropsuz hale getirilir ve bölge steril örtülerle örtülür. Uygulamanin yapilacagi hizada cilt ve cilt altindaki dokular ince bir igne ile uyusturulur. Islem sirasinda sadece bu ince ignenin girisi hissedilir. Daha sonra baska bir özel igne ile epidural araliga girilerek buraya kateter denilen ince tüp yerlestirilir ve vücuda flasterler yardimi ile sabitlenir. Kateterden ilaçlarin verilmesinden kisa bir süre sonra sancilar sona erer ancak rahim kasilmalari engellenmez, ayni sekilde devam eder. Katetere baglanan bir agri pompasi ile hasta kontrollü analjezi yöntemi kullanilarak sancisizligin devami saglanir. Bu andan itibaren dogum gerçeklesinceye kadar her sey aynidir, ancak sanci hissedilmeyecektir.

Epidural ile agrisiz normal dogum yapan bir annenin izlenimleri:

“…Hamileligim süresince normal dogum (epiduralli) olmasini istiyor ve hakkinda pek çok sey okuyordum. Epidural opsiyon beni rahatlatsa da okuduklarim bende süphe yaratmisti. Ancak anestezi doktorum gelip bizimle sabahtan tanisip, anlatinca yapacaklarini hiç sorgulamadan güvendim kendisine. Agrilarim basladiginda ekibi ve ekipmani ile odaya geldi. Açikçasi hazirlik o kadar uzun sürmüstü ki korkmadim diyemem. Zaten kendisiyle de bu duygumu hemen paylastim. Bana dedi ki bizim hazirligimiz uzun sürer, detayciligimizdan. Hepsi sizin rahat etmeniz için. Belime bir igne yapilacagi için sirtim dönük bütün olanlari sadece duyabiliyor, hiçbir sey izleyemiyordum. Yapilan islem o kadar kisa sürdü ki ne oldugunu, ne zaman epiduralin takildigini anlayamadim bile. Ilaç sayesinde dogum stresinin yaninda bir de agrilarin zorlugunu yasamadan daha rahat, kolay dogum süreci geçirdim. Bu yöntem olmadan asla normal dogum yapamazmisim. Bebek ve anne için stressiz bir dogum yapabilmek için büyük bir nimet….”

Sezaryende Epidural Anestezi

Bir mucizeye taniklik etmek, en kisa tanim bu olsa gerek. Nasil mi? Bilinciniz tamamen yerinde, omuzlarinizdan asagiya örtüler altindasiniz, önünüzde bir perde, bedeninizin alt yarisi uyusmus, ameliyat sirasinda aci veya agri disinda her seyin farkindasiniz. Ameliyathanedeki herkes yaninizda ve size destek oluyor, size her detay hakkinda bilgi veriliyor, hatta kosullar uygunsa baba da doguma alinabiliyor. Bu vaziyette bebeginizin dogumunu hissetmek ve bir taraftan ameliyatiniz devam ederken onun kokusunu aninda duymak isin mucize boyutu. Daha sonra doktorunuz ameliyati sürdürürken bir yandan sohbet edebiliyorsunuz.

Epidural anestezi gerçekten de dogru olarak uygulandiginda sezaryen ile dogumda da oldukça uygun bir yöntemdir. Uygulanis sekli açisindan normal dogumdakinden hiçbir farki yoktur. Fark yalnizca verilen ilacin dozundadir. Ameliyat agrisinin duyulmamasi için normal agrisiz dogumda kullanilandan daha fazla ilaç vermek gerekir. Verilen ilaç da tamamen ayni yani sadece lokal anesteziktir. Epidural anestezi uygulandiktan sonra sinirlerin ilaç tarafindan bloke edilip iyice uyusmasi için bir süre beklemek gerekir. Bu süre 15 dakika kadardir. Bu süre sonunda ameliyat hemen baslamaz, önce size küçük bir uyari verilip agri duyup duymadiginiz sorulur, anestezinin tamamen yerlestiginden emin olduktan sonra ameliyata baslanir. Ameliyatin baslamasi ile bebegin rahim disina alinmasi arasinda geçen süre 5 dakika civarindadir. Bu süre operasyonun en heyecanli bölümüdür, bebegin dogumu ile birlikte heyecan mutluluga dönüsür, ameliyat salonunda bulunan Çocuk Sagligi ve Hastaliklari Uzman Doktoru ilk kontrollerini yaptiktan sonra anne bebegini ilk kez öpüp, koklama olanagini bulur. Bundan sonra yaklasik yarim saatlik bir bekleme süreci yani ameliyatin tamamlanma süreci vardir. Ameliyat tamamlanip, son cilt dikisleri konduktan sonra son kontroller yapilip anne bebegine bilinci tamamen yerinde olarak kavusacaktir. Ameliyat sonrasi normalde agrili geçen ilk 48 saatlik süre içerisinde epidural uygulama sirasinda yerlestirilmis olan kateterden (ince bir tüp) bir agri pompasi yardimi ile epidural yolla sürekli düsük dozda ilaç verilerek bu dönemin tamamen agrisiz geçmesi saglanir. Sayet ilaç dozu az gelip de agri yeniden baslarsa anne cihazin butonuna basarak önceden belirlenmis olan ek dozu kendisine uygulayabilir. Buna hasta kontrollü analjezi diyoruz. Özetle epidural anestezi ile sezaryen sonrasi anne uyumuyor, bebeginin dogdugunu görebiliyor, dogar-dogmaz bebek anne yanina verilebiliyor, hatta kosullar uygunsa baba da doguma alinabiliyor. Bu tür durum ve duygular da müsait oldugu için daha tercih edilebilir bir yöntem olarak sunulabiliyor. Böylece aileye yeni bir bireyin katilmasiyla, yeni bir dönem keyifle baslamis oluyor.

“Epiduralli sezaryen” ile bebegine kavusan gazeteci-yazar Elif Safak duygularini su sekilde ifade etmektedir.

“…düpedüz sahitlik ediyorsunuz bir mucizeye. Insan denilen mucizenin dehre gelisine. Nasil mi? Üzerinizde bir perde, bedeninizin yarisi uyusmus, kalan yarisi ise alarm halinde. Bilinciniz yerinde, ameliyat esnasinda yapilan her seyi duyumsuyorsunuz, agri veya aci hariç. Gözlerinizi çevirdiginiz noktada lambalar ve doktorlarin yüzleri. Iste öyle bir anda gördügünüz insanlarin güler yüzlü olmasi, size uzun uzun, ince ince özenle her seyi anlatmalari, bilgi vermeleri o kadar önemli ki. Bu vaziyette bebegin dogumuna sahitlik ediyor, ameliyatin hem nesnesi hem de ayni zamanda bir aktörü oluveriyorsunuz. Doktor ameliyati sürdürürken bir yandan sohbet ediyoruz. Tuhaf bir duygu bu. Kesilip biçilirken felsefeden, edebiyattan, sanattan, tarihten konusmak. ..essiz bir tecrübeymis bir kadinin dogum anina taniklik edebilmesi. Sessiz bir kamera kesilip her seyi dakika dakika izleyebilmesi. Derken, adeta kendiliginden, bir baska boyuttan gelircesine bir aglama sesi. Perdenin öteki yanindan uzativeriyorlar bebegi. Ve size düsen tek bir sey var öyle bir anda, yapabileceginiz tek bir sey: Katila katila, sükrede sükrede aglamak.”

Internetten alinti: http://www.tchaber.com/haber.php?haber_id=19301,
http://www.tumgazeteler.com/?a=4007295

Epidural anestezi-analjezi kimlere uygulanabilir:

Genelde genç ve saglikli anne adaylari içi epidural uygulamalar için kisitlayici bir neden yoktur, yani hemen her anneye epidural anestezi-analjezi uygulanabilir. Ancak nadir de olsa uygulamayi zorlastiran veya olanaksiz kilan bazi nedenler bulunabilir. Bel omurlarinda uygulamayi engelleyecek sorunlar, uygulama yapilacak bölgede enfeksiyon varligi, kanama pihtilasma bozukluklari bunlara örnektir. Yapilan kontrollerde uygulama için herhangi bir engel olmadigina karar verildikten sonra son karar anne adayina aittir. Anne epidural konusunda bilgili, bilinçli, istekli ve psikolojik olarak hazir durumda olmalidir. Anestezi uzman doktoru annenin her türlü sorusunu cevaplayarak onu en iyi sekilde aydinlatmalidir. Ancak israrci ikna çabalari olumlu sonuç vermez, anne hiçbir sekilde epidural uygulamayi kabul etmeyebilir. Bu durumda genel anestezi daha iyi bir seçenek olacaktir. Bazen anne epidural ile baslayan operasyonun bir asamasinda agri duymasa da rahatsiz olabilir, etrafinda olanlari görmek istemeyebilir, nadiren de anestezi tam tutmayabilir, bu durumda zaten daha öncesinde genel anestezi kosullari hazir oldugundan ameliyatin genel anestezi tamamlanmasi mümkündür. Ancak bu nadir görülen bir durumdur.

Olasi komplikasyonlar

Bel omurlari, omurilik bölgesi denilince dogal olarak akla `Sinirler harap olur mu, felç olur muyum?` gibi sorular gelebilir. Uygun kosullarda, konusunda uzman olan hekimler tarafindan uygulandiginda bu endiselere yer yoktur.

Yapilacak bölgesel uyusturma uygulamalari esnasinda ve sonrasinda ortaya çikabilecek düzeltilmesi mümkün olan sorunlar sunlardir:

Tansiyon ve nabiz düsmesi: Gebelik nedeni ile bebegin ana toplardamara baskisinin da katkisiyla en sik görülen yan etki ani tansiyon düsmesidir. Bas dönmesi, göz kararmasi, kendini fena hissetme gibi belirtilerle fark edilir. Önceden damar yolundan yeterli sivi (-serum) verilmesi veya bazi damar daraltici ilaçlarla kolayca önlenebilir. Ameliyat sirasinda veya sonrasinda nabiz ve tansiyonda düsme olabilir. Her an yaninizda olan anestezi uzmani doktorunuz gerektiginde müdahale edecektir. Bu nedenle asiri stres disinda pek görülmez.

Bas agrisi: Spinal anestezi uygulamalari sonrasi ortaya çikabilir. Epidural anestezinin yan etkisi degildir, genellikle islem sirasinda hareket edildiginde veya çok deneyimli olmayan ellerde uygulandiginda dura zarinin kaza ile delinmesi sonucu nadiren görülebilir. Dura zarinin delinmesine bagli dura disina sivi kaçmasiyla olustugu düsünülür. Hareket edince, ayaga kalkinca çogalan bazen oldukça siddetli olabilen karakteri vardir. Bulanti da eslik edebilir. Çok sivi ve kafein içeren içecekler alinarak, batin içi basinci artirici uygulamalarla, olabildigince yatak istirahati ile ve gerekirse çesitli ilaçlarla yok edilir.

Bel Agrisi: Bazi dogumlardan sonra epidural yapilsa da yapilmasa da bel agrisi görülür. Hamilelige bagli vücudun agirlik merkezinin zamanla öne kaymasiyla bel kaslarinin bunu karsilamasinin, dogum sonrasi aniden degismesine baglayanlar vardir.

Bulanti ve kusma: Ameliyat sirasinda veya sonrasinda nadiren ortaya çikabilir. Gerekli müdahale anestezi uzmani doktorunuz tarafindan yapilacaktir.

Enfeksiyon: Her enjeksiyonda oldugu gibi bu girisimlerde de enfeksiyon olusabilir. Olusmamasi için özen gösterilmektedir.

Kullanilan ilaçlara bagli yan etkiler ortaya çikabilir. Bazi hastalarda hafif alerjik reaksiyonlar görülebilir. Bölgesel, geçici kasinti kendiliginden veya basit bir ilaç yardimiyla geçer.

Sinirsel komplikasyonlar: Bölgesel anestezi sonrasi geçici veya kalici sinirsel hasarlar nadiren de olsa ortaya çikabilir. (10 000-100 000 de birden az)

Basarisiz blok: Epidural anestezi uygulamasi ile ameliyata baslandiktan sonra hastanin agri duymasi ya da ameliyatin süresinin sinirin uyusturulmasi için kullanilan ilacin etki süresinden uzun sürmesine bagli olarak hastanin ameliyatina devam edilebilmesi için anestezi uzmani doktorunuz uygun gördügü ek bir uygulama (sedasyon veya genel anestezi) yapmak zorunda kalabilir.

Kaynak: www.florence.com.tr
Group Florence Nightingale
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası