Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


ASK BIR HASTALIK MI?

Bayramlar, dogum günleri ve yildönümlerinden sonra modern pazarlama tekniklerinin yasamimiza kattigi vazgeçilmez kutlamalardan en sevimlisi “Asiklar Günü”, diger adiyla St.Valentine Günü’dür. Amerikan Hastanesi Uyku Bozukluklari Klinigi Sefi Dr. Sabri Derman, romantik askin bir hastalik olmadigini; yakin çevremizle ilgili farkindaliklarimizin keskinlesmesinde, sosyal farkindaligimizin artmasinda, varligi ve yoklugu ruhumuzun balansini en derinden bozan öge olan ask hayatimizi yeniden irdelememizde çok yararli bir rol oynadigini belirtiyor.

Nasil evlilik yildönümleri beraber geçmis ve geçmemis zamanlarin yeniden degerlendirilmesine, yilbaslari daha çok is ve sosyal yasamimizin gözden geçirilmesine, dogum günleri yaptiklarimizla yapacaklarimiz hakkindaki perspektif ayarlamalarina vesile oluyorlarsa asiklar günü de, sevdiklerimizi ve sevemediklerimizi düsünmemize yol açiyor. Psikolojik anlamda bu özellestirilmis günler, bizim kendimiz ve yakin çevremizle ilgili farkindaliklarimizin keskinlesmesinde, sosyal farkindaligimizin artmasinda, çiçek, çikolata, yemek, tiyatro, mum, hafif müzik, tütsü, kirmizi iç çamasiri gibi rutinlere ilaveten, varligi ve yoklugu ruhumuzun balansini en derinden bozan öge olan ask hayatimizi yeniden irdelememizde çok yararli bir rol oynuyor.

Son yillarda dinamik görüntüleme tekniklerinin yardimiyla sadece beyin yapilarinin degil, islevlerinin de renkli resimler ve kliplerle belirlenebilmesi, iki kulagimizin arasindaki 1.350 gramlik et parçasinin fiziksel oldugu kadar duygusal alanda da ne denli olaganüstü karmasik bir yapida oldugunu bir kere daha ortaya koyuyor.

“Aska dair” konularda sürpriz sayilacak gelismelerden bazilari, kadin beyninin gerçekten daha küçük olmakla beraber en az erkek beyni kadar mükemmel oldugunun bunu da gramajdan kaybettigini “verimli çalismayla” dengelediginin gösterilmesi, anatomik yapi olarak, sinir hücresi yogunluklari, sinirlerarasi kimyasal ileticilerin cins ve miktarlarindaki dagilim farkliliklari ve nihayet bilgiyi alma, isleme, depolama ve geri-çagirma konularindaki islevsel farkliliklar gösterilebilir. Kadinlarla erkeklerin beyni hem yapisal hem islevsel olarak farkliliklar gösteriyorlar çünkü bazi farklar onlarin biyolojik olarak üstlendikleri görevleri daha iyi yerine getirmelerini sagliyor.

Insanlarin asik olacaklari ve/veya es seçecekleri insan hakkinda beyinlerinde tasidiklari sablonlarin 2 ile 8 yaslar arasinda olustugu düsünülüyor. Bu özellikler sadece yakinlarinda olan anne, baba, kardes, bakici, akraba, ögretmen, arkadaslar tarafindan degil, sinema, TV, dergi vb kaynaklarda rastladiklari ve etkilendikleri sanal kisilerle de belirleniyor. Beynin derinliklerinde birçok farkli alanda depolanan bu sevgili/es resmine uygun bir kisiye rastlayinca, simdi beyinde romantik ask dedigimiz bir “kimyasal heyelan” ortaya çikiyor. Basit bir tetiklenme degil bu! Ilk etkileri saniyeler, dakikalar içinde (yildirim aski), daha karmasik etkileri günler, haftalar içinde beliriyor ve beynimizde – zorlama bir ayirim yaparsak bir çok farkli duygusal ve bedensel olayi harekete geçiriyor. Bunlarin en önemlileri, otonomik sistemimizi canlandiran dopamin ve noradrenalin salgilarinin artmasi. Testosteron hormonunun artmasiyla artan sex dürtüsünün aksine bunlar, bedensel ve duygusal bir ödüle ulasma konusunda beynin ve vücudun hedefe kilitlenmesini ve ona ulasmak için biyolojik anlamda “gaza basmasini” sagliyor. Kalp atislari hizlaniyor, ates basmalari, terlemeler oluyor, istah azaliyor, sevgili disinda hersey ve herkes giderek önem ve açiklik kazaniyor. Konsantrasyon saplantiya varacak düzeylere çikiyor, uyku kaçiyor, asik olunan dünyanin en akilli, güzel, sevimli, iyi huylu bulunmaz hazinesi haline getirilirken bütün olumsuz özellikler beyin tarafindan filtreleniyor, çarpitiliyor ve bastiriliyor. Bu süreç içinde asik olunana ulasamama, sadece ulasma dürtülerini daha da arttirmaya, yanmaya tutusmaya sebep oluyor. Tahmin edilecegi gibi, biyolojik bir sistemin yemeden içmeden uyumadan kisip metabolizmasini ve beyin faaliyetlerini tek bir kiside yogunlastirmasi uzun süreli olamaz. Bu noktada iki olasilik var: Birincisi sevgiliye ulasmak, birlikte olmak, birlikteligi sürdürmek ve bunun sonucu “motorun turunu düsürmek” ikincisi, ilgiyi hastalikli bir saplanti haline getirmek, yikici ve zarar verici fikirleri giderek arttirmak ve sonunda sevgiliye ve kisiye zarar verecek akil hastaligi düzeyine vardirmak. Cinayetler, intaharlar, yakmalar, yikmalar bu asama ortaya çikan çaresizliklerin olumlu yoldan çözümlenememsi halidir. Eger sevgiliye ulasilirsa beyinde farkli hormonlar, oksitosin ve vazopressin gibi kimyasallar, çiftin “askin atesinden” çikip, zamanla “oda isisinda” bir sevgiye, güvene ulasmalarina , karsilikli saygi ve bagliliga ulasmis bir çift olarak çok uzun yillar beraber olmalarini sagliyor. Bütün bu anlattiklarim hem insanlardaki laboratuvar testleriyle, hem de hayvanlar aleminde yasayan bazi tek esli hayvanlarda yapilan deneysel yöntemlerle ortaya konmus bulunuyor.

Ask konusundaki anlasilmazligin temelinde, sanirim, kavram kargasasi yatiyor. Seks, sehvet, arzulama, üreme dürtüsü, sosyal statü araci olarak seks alma ve verme, toplumsal baskinlik için elde etme, elde tutma ve elden çikartma gibi çok farkli duygusal durumlar için “ask” kelimesi kullaniliyor. Cuma aksamindan Pazartesi sabahina “asklar” yasaniyor, yenisi bulunana kadar seviyeli beraberliklere giriliyor, ve bunlarin hiçbirisi “romantik aski” tarif etmiyor.

Askin biyolojik önemi ve temel islevi, evrim süreci içinde ortaya çikan ve bizi akilli maymunlarin çok ötesinde yaratiklar haline dönüstüren beyin gelismesi ile ilgili. Bence romantik ask olmasaydi insan neslinin sürmesi mümkün olmazdi. Bizi nesli tükenmis maymunsu/insansi diger primatlarda ayiran en kritik evrimsel siçrama, üreme yasina gelmis insanlar arasinda ortaya çikan “mucizevi” ask duygusu ve bagliligidir. Atalarimizin dört ayaktan vazgeçip ayaga kalkmasinin bedeli olarak dogum kanalinin küçülüp uzamasina yol açan sürecin, bir yandan beynin büyüyüp özellesmesine olanak saglarken, tam gelismis büyüklükte bir beyni olan çocugun normal yoldan dogumunun olanaksiz hale gelmesi, nesil tüketecek bir sorun yaratti: Yüzbinlerce yil öncesinin magra kosullarinda aylarca gebe, sonra aylarca-yillarca aciz bir bebek bakmakla yükümlü olan bir annenin, kendisini ve yavrusunu koruyup besleyecek bir “partner” bulmaya ve elde tutmaya ihtiyaci var! Bu ikilinin, bizim simdiki babalik kavrami ve bilgilerinin olmadigi bir çagda, seks, sehvet, sosyal üstünlük kanitlama gibi katma getirileri olmadan birbirine ve yeni dogan bebege yillarca (yaklasik 3 yil kadar) “karsiliksiz” bakmalari ancak son derece güçlü ve özverili bir duygusal iliskiyle olur. Bu iliskiyi yönlendiren duygular ve bunlari yöneten fizyolojik sistemler, tipki gebelik, dogum, erkenlik, menapoz gibi dogal yasamin dogal süreçlerinden biri olan ASK’tir. Ne hastaliktir, ne anormallik. Her insanda biraz farkli ortaya çikan ve gelisen bir insanlik halidir. Son 8-10 senede evrimsel gerekliliginden uzaklasip daha çok duygu zenginlikleriyle bezenmis olsa da, ask yasanabilecek en karmasik ve iz birakan duygu durumlarundan birisidir. Üstelik bu haliyle ask, üreme fizyolojisinin ve neslin sürdürülme dürtülerinin çok üstünde farkli bir düzeye çikmistir önbeynimizin gelismesi sayesinde. Üstelik duygu agirligi üstün bu tutkular, sevenler arasindaki cinsiyet, yas, sosyal statü, irk, din gibi farkliliklarin da üstesinden gelebilecek bir güce ulasmistir. Montaigne’nin dedigi gibi “Her insanda insanligin her hali vardir”, bu nedenle de insan sayisi kadar çesitli ask vardir, her ask essizdir, kendi içinde herbirisi güzel ve saygidegerdir. Marifet yargici olmadan bu duyguyu dürüstce ve alabildigine yasamak, degerini bilmek ve anisina saygi gösterebilmektir.

Amerikan Hastanesi
Uyku Bozukluklari Klinigi Sefi
Dr. Sabri Derman
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası