Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Koku Körlügüne Dikkat!

Insan yasaminda kokunun önemi sanildigindan daha fazladir. Koku alabilmek kisiye kendini iyi hissettirmenin yani sira zehirli gazlardan uzak durarak hayat kurtarabildigi gibi bozulmus gidalardan zehirlenmeyi de önlemektedir. Çiçeklerin, sabun, deterjan, çamasir, tiras losyonu, sampuan gibi ürünlerin hatta ev, ofis gibi mekanlarin güzel, ferah kokmasi aranan bir özelliktir. Bu sayede parfüm endüstrisi dünya çapinda çok büyük rakamlarin döndügü dev bir sektördür. Peki güzel kokmayi, koklamayi yani koku alma duyumuzu bu kadar özel ve önemli kilan nedir?

Etiler Memorial Tip Merkezi Kulak Burun Bogaz Bölümü’nden Op. Dr. Atilla Sengör, “Koku almanin önemi ve koku kayiplarinin kayiplari” hakkinda bilgi verdi.

Insanlarin koku alma duyusu düsünüldügünden daha islevsel özelliktedir. Hos bir koku aldigimizda farkli bir hazla kokunun kaynagina yönelebiliriz. Bazen aldigimiz koku bizi çocuklugumuza götürür ve bir an için zamanda yolculuk yapmis gibi hissederiz. Bu durum koku duyumuzun, duygularimiz ve de özellikle hafizamiz ile bir sekilde iliskili olmasi ile açiklanabilir. Ayrica yemeklerden aldigimiz tadin pekismesini saglamasi da, kokunun önemli bir özelligidir. Bunlarin disinda, koku alabilmenin kisiyi koruyucu etkileri de vardir. Koku almak, sürekli olarak soludugumuz havanin kalitesine göre duman ve zehirli gazlardan uzak durmamizi sagladigi gibi; örnegin yanik kokusunu alarak bir yangindan veya eksi kokusuyla bozuk bir gidadan sakinmamizi da saglar. Sosyal yasantimizda ise banyo yapip yapmamamiz gerekliligini bize bildirir. Görme, isitme, duyma, tat alma gibi koku duyumuz da çevrede olan olaylari algilamamizi ve iliski kurmamizi saglar.

Her on insandan birinde herhangi bir nedene bagli olan koku alma bozuklugu vardir

Koku alma sirasinda koku molekülleri her iki burun boslugunun yukari bölümünde bulunan o tarafa ait koku sinirlerini uyarirlar. Ancak buralardan gönderilen koku sinyalleri beyinde bulunan her iki koku merkezine de iletilirler. Bu nedenle tek tarafli koku bozuklugunu fark edemeyebiliriz.

Koku kayiplarinin nedenleri nedir?

Tibbi adiyla “anosmi” dedigimiz koku kaybi veya halk arasinda bilinen adiyla “koku körlügü”, nedenine bagli olarak geçici veya kalici olabilir. Geçici koku kayiplari siklikla nezle, grip, sinüzit ve alerji gibi nedenlere baglidir. Diger olasi koku kaybi nedenleri arasinda burun-sinüs problemlerine de neden olabilen; büyümüs geniz etleri, burun etleri (nazal polipler), burun egrilikleri, konka sismeleri ve sigara kullanimi bulunur. Burun içerisindeki ufak anatomik bozukluklar, bulunduklari yere göre önemli ölçüde hava akimini etkileyebilirler ve alinan havanin koku bölgesine ulasmasini engelleyebilirler. Bazi ilaçlarin yan etkileri, kemoterapi, toksinler ve kimyasal maddeler de koku alma bozukluklarina neden olabilirler. Ayrica yüz ve burun yapilarina olan travmalar, bazi tümörler (burun, ön beyin, hipofiz bezi), geçirilmis ameliyatlar ve virüs infeksiyonlari ile epilepsi (sara), alzheimer ve parkinson gibi nörolojik hastaliklar; sitemik hastaliklar ve psikiyatrik hastaliklar yine koku kayiplarina neden olabilirler. Bebekler nadiren koku bozuklugu ile dogarlar (konjenital anosmi). Bazi kalitimsal hastaliklar buna neden olurlar. Koku kaybinin nedeni bazen de belirlenemeyebilir.

Yaslilik da koku kaybina neden olabilir

Bu durum koku almayi kontrol eden sinirlerin de yaslanmasi ve bozulmasi nedeniyle olur. Beraberinde tat duyusu da bozulabilir. Üstelik tat kaybi da varsa istahin azalmasina ve beslenmenin de bozulmasina yol açar. Ayrica tadi artirmak amaciyla fazla tuz ve seker kullanimi nedeniyle tansiyon veya diyabet gibi hastaliklar açisindan özellikle tehlikelidir.

Ortada bir sey yokken kokular almak mümkün müdür?

Bazi sinüzit hastalari yanik kokusu veya kötü bir koku aldiklarini belirtirler. Ancak bu kokuyu kendilerinden baskasi algilayamaz. Bu duruma “Fantosmi” veya “koku halüsinasyonu” adini veriyoruz. Yapilacak endoskopik degerlendirme ve yardimci olabilecek bazi filmler ile bu durum tespit edilebilir. Ayrica beynin koku algilayan bölümlerinde olusabilecek bölgesel sara nöbetleri ile de olmayan kokulari duyan hastalar mevcuttur. Bu durum bazi tümörler veya nörolojik bozukluklara bagli olabilmektedir. Bundan baska “Parosmi” diye adlandirilan, bir seyin kokusunun baska bir seymis gibi algilanmasi durumu da vardir. Örnegin muz kokusu, çürümüs et kokusu gibi algilanabilir.

Kalici koku kaybina dikkat!

Detayli bir sorgulamayi takiben yapilacak endoskopik muayene ile koku alma bölgesine havanin ulasmasini engelleyebilecek bozukluklar tespit edilebilir. Ayrica bunun yaninda, bazi görüntüleme yöntemleri ve tetkikler yardimci olarak kullanilabilir. Çesitli koku testleri ile koku kaybinin düzeyi belirlenebilmekle birlikte henüz her yerde bulunabilen bir yöntem degildir. Alerji, sinüzit, burun egrilikleri ve polipler gibi burun-sinüs problemleri tibbi yöntemlerle veya ameliyatla tedavi edilebilmektedirler. Ancak son çalismalar, çok agir ve uzun süreli sinüziti olan hastalarin koku bozuklugunun tam olarak düzelemeyebilecegini isaret etmektedirler. Bu nedenle sinüs hastaliklarinin tedavisi geciktirilmemelidir. Bazi sistemik veya nörolojik kökenli hastaliklarin ise diger brans hekimleriyle birlikte izlenmesi gereklidir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası