Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Dumansiz bir hayata adim atmak için geç kalmayin

Sigaranin insan sagligi üzerindeki zararlarini artik bilmeyenimiz yok. Vehbi Koç Vakfi Amerikan Hastanesi uzmanlari, 20 Kasim Dünya Sigarayi Birakma Günü’nde sigara içenleri temiz bir sayfa açmaya davet ediyor.

Sigarayi biraktiktan sonra meydana gelen olumlu degisiklikler nelerdir?

Sigarayi biraktiktan 20 dakika sonra kan basinci azalir ve nabiz yavaslar; kan dolasiminin iyilesmesine bagli olarak el ve ayaklarda vücut isisi artar. 8 saat içerisinde karbonmonoksit seviyesi normale iner, kandaki oksijen miktari yükselir. 48 saatte sinir uçlarinda onarim baslar; koku ve tat alma duyusu iyilesir. Sigarayi birakmanin çesitli organ ve sistemler üzerine olan olumlu etkileri su sekilde özetlenebilir:

2 yil içerisinde kalp hastaligina bagli ölüm orani %36 oraninda, tekrar kalp krizi geçirme riski ise %50 oraninda azalir. Iyi kolesterol olarak bilinen HDL miktari artar.

2 hafta ile 3 ay içerisinde sigaraya bagli öksürük ve balgam ortadan kalkar; egzersiz kapasitesinde artis gözlenir. Kaybedilen akciger fonksiyonlari geri kazanilmaz ancak, 1 yil sonra akciger fonksiyonlarindaki düsüs hizi azalir ve hiç sigara içmeyen bir kisi ile ayni seviyeye gelir. Akciger kanseri riskinde birinci yildan itibaren düsme baslar, ancak hiç sigara içmemis bir kisinin tasidigi riske yaklasmasi 20 yil alir.

10 yilda agiz, bogaz, yemek borusu kanseri riski yari yariya azalir. Benzer sekilde, mesane, böbrek, pankreas kanseri riski de azalir.

Sigara kullanimina bagli olarak görülen üst solunum yolu enfeksiyonlari, sinüzit, faranjit sikliginda azalma görülür.

Inme riskinde birinci yildan itibaren azalma baslar; 10 yil içinde bu risk, hiç sigara içmemis kisilerin seviyesine iner.

Kendi kendine sigarayi birakmak isteyen kisilere önerileriniz nelerdir?

Bazi kisiler yeteri kadar bilinçli ve motive iseler, sigarayi yardimsiz ve ilaçsiz birakabilirler.

Sigarayi birakmayi istemek ilk adimdir. Sigarayi biraktiktan sonra karsilasabileceginiz kilo alma, gerginlik, konsantrasyon güçlügü, asabiyet, çöküntü ve huzursuzluk gibi sorunlarin sizi korkutmasina izin vermeyin. Sizin için geçerli olan sebepleri bulun ve sagliginiz için çok önemli olan bu karari vermekte gecikmeyin. Sigara içenler ortalama olarak 5 ile 7 kez sigarayi birakmayi denedikten sonra basarili olur. Geçmisteki birakma denemelerinizi bir basarisizlik olarak görmektense, her denemeden ögrendiginiz, bir sonraki denemenizde size yardimci olabilecek noktalara odaklanin (örnegin, niçin tekrar basladiginizi gözden geçirip, bir dahaki denemenizde tekrar baslamamak için bu konuda önlemler alin)

Sigarayi yardimsiz birakmaya karar verdiyseniz, önünüzdeki üç hafta içinde sigarayi birakmak için bir tarihi belirleyin. Bu tarihi yakinlariniza duyurun ve bu konuda size destek vermelerini isteyin.

Sigarayi birakma tarihi geldiginde, sigara içmeyi tamamen birakin. Bol miktarda su ve düsük kalorili içecekler tüketin. Sekerli ve yagli yiyeceklerden daha az tüketmeye çalisin.

Yeterince uyumaya ve dinlenmeye dikkat edin. Düzenli olarak ve kolayca uygulayabileceginiz bir egzersiz programina baslayin (düzenli yürüyüs yapmak ya da yüzmek gibi).

Bos kalmaktan kaçinin. Caniniz asiri derecede sigara içmek istediginde, baska bir aktivite ile mesgul olun. Derin ve yavas nefes alarak rahatlamaya çalisin.

Günlük hayatin getirdigi stresi azaltmak için yeni bir hobi edinmek gibi yeni alternatifler yaratin. (Egzersiz, yoga vb.) Sigarayi basarili bir sekilde birakan kisilerin ortak özelligi, sigara içmenin yerine keyif aldiklari baska bir aktivite koyabilmeleridir.

Eger, sigarayi birakmak için yardima ihtiyaciniz oldugunu düsünüyorsaniz, örnegin nikotin yoksunluk belirtileri dedigimiz gerginlik, konsantrasyon güçlügü, sinirlilik, çökkünlük ve huzursuzluk gibi sorunlari yogun yasiyorsaniz mutlaka bu konuda bilgili bir uzmanla görüsün.

Sigarayi birakmak için en uygun zaman nedir?

Sigarayi birakmaya istekli oldugunuz her zaman birakabilirsiniz. Özellikle yakin zamanda degisecegini düsünmediginiz is ve günlük hayatin stresi gibi olumsuzluklar yüzünden sigarayi birakmayi ertelemeyin.

Sigara birakmak için mevsim, kilo, is yogunlugu vb. faktörlerin etkisi nelerdir?

Mevsimsel degisikliklerden etkilenen insanlara, kendilerini daha pozitif bulduklari mevsimde sigarayi birakmalari önerilir. Sigarayi biraktiklarinda kilo alan insanlarin kilo alimini sinirlamalari için bazi basit kurallara uymalari gerekir; aksi taktirde kilo alma endisesiyle tekrar sigaraya baslayabilirler. Is yogunlugu geçici ise, en iyisi bu dönemi atlattiktan sonra sigarayi birakmayi planlamaktir. Ancak, yogunluk çogumuzun isi için devamli bir özellik oldugundan, is yogunlugunu bahane ederek birakma tarihini ertelemek dogru degildir.

Sigarayi birakma sürecinde çevredeki insanlarin katkisi nedir?

Sigarayi esi ya da yakin bir arkadasi ile birakan insanlarin sigarayi birakma basarisi digerlerine kiyasla daha fazladir. Eger esiniz ya da yakin arkadasiniz sigarayi birakmak istemiyorsa, en azindan bir süre yaninizda sigara içmeyerek ve sizin ulasabileceginiz yerlerde sigara bulundurmayarak size destek olmalidir.

Sigarayi birakma sürecinde kaçinilmasi gerekenler nelerdir?

Sigarayi tamamen birakin. Azaltarak birakmak birakma süresini uzatir ve çogunlukla tam olarak birakmayla sonuçlanmaz. Sigarayi biraktiginizda, “bir nefesten bir sey olmaz” düsüncesine direnin. Bir tek nefes çekmek bile sizi sigara tiryakiligine geri götürür ve her seye yeniden baslamak zorunda kalirsiniz. Yagli ve sekerli kalorisi yüksek olan besinlerden uzak durun. Mutlaka düzenli bir fiziksel aktivite ile mesgul olun.

Ilk gün yapilmasi gerekenler:

Evinizdeki ve is yerinizdeki bütün sigaralardan kurtulun. Çakmak, küllük, kibrit, vb. gibi sigara içmeyi hatirlatan nesneleri göz önünden uzak yerlere kaldirin.

Sigarayi birakmak için geçerli olan sebepleri tekrar hatirlayin.

Kendinize iyi davranin. O gün en sevdiginiz yemegi siparis edin, sinemaya gidin, size rahatlatan aktiviteler planlayin. Bu günü dolu yasamaya dikkat edin, bos kalmaktan kaçinin.

Davranis önerileri:

Bol su ve düsük kalorili diger içecekler tüketmek hem agzinizi mesgul eder hem de midenizi dolu tutarak kilo almanizi engeller.

Ellerinizi ve aklinizi mesgul edin, yeni hobiler edinin.

Düzenli bir fiziksel aktivite ile mesgul olun. En kolay uygulanabileni yürüyüs yapmaktir.

Bir süre sigara içmeyen arkadaslarinizla vakit geçirin.

Sigara içmediginiz için kendinizi ödüllendirin. Sigara içmeyerek biriktirdiginiz parayla sizi mutlu edecek seyler yapin: seyahate çikmak, bir restorana gitmek, yeni bir elbise ya da ceket almak gibi.

Kriz aninda yapilmasi gerekenler nelerdir?

Akliniz sigaraya takildiginda, o anda yapmakta oldugunuz isi birakip ortamdan kisa bir süre uzaklasin, örnegin kisa bir yürüyüs yapmak ve yapmaniz gereken baska bir ise yönelmek gibi... Bu tür yogun istegin kisa sürdügünü ve araya baska bir aktivite koydugunuzda sigara içme isteginin azaldigini göreceksiniz. Sigara içme dürtüsünü kontrol altinda tutmaniz zaman içinde kolaylasacaktir. Düsük kalorili yiyecek ve içeceklerle agzinizi mesgul edin.

Çocuklariniz ve sigara

Içilen ilk sigara çogunlukla bas dönmesi, mide bulantisi ve öksürme gibi hos olmayan etkiler yaratir. Ancak bu tür kötü etkilere karsi kisa sürede tolerans gelisir. Sigaranin bagimlilik yaratma özelliklerinden sorumlu olan nikotin, sigara yakildiktan 10 saniye gibi kisa bir süre içinde beyine ulasir. Nikotinin beyinde yarattigi etkiler arasinda zevk alma, rahatlama, istah azalmasi ve performans düzeyinde artis yer alir. Zaman içinde beyinde nikotine karsi gelisen tolerans sonucunda, kisi bu tür iyi etkilerin ortaya çikmasi için giderek daha fazla sigara içmeye baslar. Sigara içilmedigi zamanlarda çökkünlük, anksiyete, ellerde titreme, yorgunluk, ve konstantrasyon bozuklugu gibi nikotin yoksunluk belirtileri ortaya çikabiilir. Bu asamada sigarayi birakmak, daha erken evrelerde sigarayi birakmaktan daha zordur.

Toplumumuzun yarisindan fazlasi, sigara ve diger tütün ürünlerini düzenli olarak tüketmektedir. En hizli büyüyen sigara içici kitlesi ise 12 ile 18 yas arasinda olan genç insanlardir. Genç yaslarda sigara içmeye baslayan insanlarin yarisindan fazlasi, ileriki yillarda bu aliskanligi sonlandirmakta zorluk çekecektir. Sigaranin sebep oldugu saglik problemlerini toplum bazinda azaltmanin en etkin ve ucuz yolu, genç insanlarin sigaraya baslamalarini engellemektir.

Sigara içen insanlar arasinda, 20 yasindan önce sigaraya baslayanlarin ileride koroner arter ve yüksek tansiyon hastasi olma riski, daha geç baslayanlara kiyasla çok daha yüksektir.

Genç insanlarda aktif ya da pasif sigara içiciliginin sebep oldugu saglik problemleri arasinda, sik üst solunum yolu enfeksiyonlari (nezle, grip), bronsit, sinüzit, faranjit, ses kisikligi, öksürük ve hirlama yer alir. Bu saglik problemlerine ek olarak, etrafinda sigara içilen bebeklerin ileride astim olma ve ani ölüm riski diger bebeklere oranla daha fazladir.

Ergenlik çagindaki insanlar çogunlukla kendilerini ölümsüz olarak düsünürler. Sigaranin sebep oldugu kalp krizi, amfizem, akciger kanseri gibi hastaliklar konusunda bilgileri vardir. Ancak, kendilerinin bu hastaliklara yakalanma risklerinin oldukça düsük olduguna inanirlar. 10 ila 20 yil sonra ortaya çikabilecek bir saglik probleminin kaynaginin bugün içilen sigara oldugunun bilincinde degillerdir. Ayrica, genç içiciler istedikleri zaman sigarayi çok kolay bir sekilde birakabileceklerine inanirlar. Bu tür gerçekçi olmayan düsünce biçimlerine ragmen, sigara içen genç insanlar sigarayi birakma konusunda motive edilebilir.

Çocugunuzun sigaraya baslamasini engellemek mümkündür ancak, erken baslamasi gereken bir projedir. Eger sigara içen bir ebeveyn iseniz, sizin çocugunuzun ileride sigara içme olasiligi, hiç içmeyen anne babanin çocuguna kiyasla daha fazladir. Bu durumda yapabileceginiz en iyi sey sigarayi birakarak çocugunuza iyi bir rol modeli olmaktir. Eger sigarayi birakmakta zorlaniyorsaniz, bu konuda bir uzmandan yardim isteyebilirsiniz. Sigara birakmayi planlamayan ebeveynler, özellikle kapali ev ortamlarinda sigara içmekten kaçinarak, pasif içicilik yoluyla çocuklarinin sagligi üzerine olan olumsuz etkileri önlemelidirler.

Anne babalarinin sigara içme konusunda kendilerine kizmayacaklarini düsünen çocuklarin, sigaraya baslama riski bu konuda aksini düsünen çocuklara kiyasla daha fazladir. Bu sebeple, çocugunuza anlayabilecekleri bir dilde sigaranin saglik üzerindeki

olumsuz etkileri konusunda bilgi verin ve bu konudaki tavrinizi açik bir sekilde ortaya koyun. Onlari, fiziksel olarak aktif olma ve düzenli olarak egzersiz yapma konusunda tesvik edin. Aktif ve üretken bir hayata sahip olma ile sigara içmenin birlikte yürümeyecegini hatirlatin. Arkadas ve diger tanidik çevresinden gelebilecek baskilara karsi onlari uyarin. Sigara içmeyen arkadas ortamlarini tercih etmeleri konusunda onlara destek verin.

ABD gibi gelismis bir ülkede sigara içme oraninin %30 civarinda olmasina ragmen, ikinci el sigara dumanina maruz kalan 2-11 yas arasi çocuklarin orani, yapilan bir çalismada % 43 olarak tespit edilmistir. Sigara içme oraninin %50’nin üzerinde oldugu ve kapali yerlerde sigara içme yasaginin çok ciddi bir sekilde uygulanmadigi ülkemizde, çocuklarimizin büyük bir oraninin hayatlarina anne karnindan itibaren sigara içerek basladiklari bir gerçektir.

Ailelerin rolü

Gün geçtikçe ülkemizde sigaraya baslama yasi küçülüyor. Bu bilgi göz önüne alinacak olursa sigaranin zararlari çocuklara çok daha kücük yaslardayken anlatilmaya baslanilmali. Gerekirse sigara konusunda okullarda, ilkokuldan baslamak üzere, dersler konulmaya baslanilmali. Çocuklara öncelikle saglikli birey ve saglikli vücut kavrami tanitildiktan sonra sigaranin bu bireyi nasil sagliksiz etkiledigi üzerinde bilgiler verilmeli. Bu egitimler sirasinda yas gruplari göz önünde bulundurulmali. Daha küçük çocuklarin görsel algilarinin ön planda oldugu gerçegi göz önüne alinarak yaklasilmali. Örnegin sigara dumaninin akcigerlerine ve vücutlarina yayildigi sirada verdigi zarar bir çizgi film olarak sunulmali. Daha ileri yastaki çocuklara ise bilgilendirmelerin yani sira sigaranin bir popülerlik göstergesi olarak algilanmasinin engellenmesi saglanmali. Sigara içmenin cezalandirilmasi yerine sigarayi birakmanin ya da içmiyor olmanin ödüllendirilmesi yönündeki sistemler desteklenmeli.

Bu aliskanligin zararlari yalnizca okulda anlatilarak birakilmamali aileler de bu programlarla tutarli davranislar göstermeli.

Ailelerin çocuklarinin sigara kullanmamasina tesvik için kullanabilecekleri en etkin motivasyon yöntemi onlarin kendilerinin sigara içmemeleridir. Özellikle küçük yas çocuklari için en önemli ve etkin modelin kendi ebeveynleri oldugu düsünülecek olursa ebeveynlerin bir çeliski yaratmiyor olmasi tercih edilir. Ancak ebeveynler buna ragmen içiyorlar ise en azindan sigara kullanma aliskanliklarinin kötü ve zararli oldugunu sik sik çocuklarina itiraf etmek durumundadirlar. Sigaraya hiç baslamamis olmanin tercih edildiginin belirtilmesi ve sigarayi aslinda bir gün birakmak isteginde oldugunun açiklanmasi da yardimci olacak etmenlerden biridir. Ayrica bagimliligin nasil gelistigini, ilk sigaranin bile bu bagimliliga katkisini ifade etmeleri yararli olacaktir. Bunun disinda da yine okullarda olmasi gerektigi gibi cezalandirma sistemi üzerinden degil ödüllendirme sistemi üzerinden çocuklara yaklasilmali. Pozitif, istenilen davranis-bu durumda sigara kullanmama- ödüllendirilmeli. Cezanin etkin bir egitim yöntemi olmadigi günümüzde artik kanitlanmis durumdadir.

VKV Amerikan Hastanesi
Gögüs Hastaliklari, Psikiyatri,
Beslenme ve Diyet Uzmanlari
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası