Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


EVHAM BIR HASTALIK MIDIR?

Yaygin Anksiyete Bozuklugunun (YAB), birinci derece akrabalarda görülme oraninin normallere kiyasla 5 kat daha yüksek oldugu bulgusuna dayandirilarak, kalitsal oldugu düsünülmektedir. Bunun disinda ailenin çocuga yaklasiminin da hastaliga neden oldugu iddia edilir. Bu hastaligin ortaya çikmasinda ana-babanin çocugu asiri derecede koruyup, kollamasi seklinde bir ortamin rolü olabildigi gibi, bunun tam tersi çocugun bakiminin ihmal edilmesi ve ilgi gösterilmemesi de etken olabilmektedir. Son olarak yapilan bir çalismaya göre hastalarin % 30’unda, hastaligin stresli bir olayla basladigi ve stresli olaylarla alevlenebilecegi de hatirlanmalidir.

Halk arasinda sik sik vesveseli veya evhamli olarak adlandirilan insanlar vardir. Bunlarin bir çogu, sanilanin aksine sadece evhamli kisiler olmayip ayni zamanda Yaygin Anksiyete Bozuklugu(YAB) diye de bilinen bir psikolojik rahatsizliga sahiptirler. YAB tanisi konulabilmesi için kisinin en az 6 ay süreyle, hemen her gün ortaya çikabilen olay ya da durumlar hakkinda asiri kaygi, endise, “evham” ya da huzursuzca bir beklenti içinde olmasi gerekir. Kisi gerginligini ve endisesini kontrol etmekte zorlanir. Bu kaygi durumuna huzursuzluk, kolay yorulma, düsüncelerini yogunlastirmada güçlük çekme, iskelet kas sisteminde gerginlik hissi ve uyku bozuklugu belirtilerinden en az 3’ü de eslik etmelidir ki tani konabilsin.

Hastaliktan söz edilebilmesi için bu kaygi durumunun asiri derecede olmasi, eslik eden semptomlarin bulunmasi ve bu durumun kisinin hayatini önemli bir oranda etkilemesi gerekir. Bu hastalik, kadinlarda erkeklere oranla 2 kat fazla görülmektedir. Genellikle çocukluk ve ergenlikte basladigi bilinse de, 20 yas sonrasinda da ortaya çikma olasiligi vardir. Stresli durumlarda alevlendigi, kronik, dalgali bir seyir gösterdigi bilinmektedir.

YAB hastaligina sahip kisiler huzursuz, genellikle sabirsiz, çabuk heyecanlanan ve ürkek kisilerdir. Pek çok kisiye önemli gelmeyen konularda bile endiselendikleri ya da bu konularin olumsuz olabilecek sonuçlari hakkinda düsünmeden edemedikleri görülür. Korku duyulan olayin gerçek olabilme olasiligina ya da ortaya çikabilecek etkileriyle kiyaslandiginda, kisinin hissettigi endise ve üzüntüsünün yogunlugu, süresi ve miktari, bu kötü durumun yaratacagi etkiden çok daha fazladir. Herhangi bir olayda, olasi en kötü olayin basina gelebilecegini düsünüp, kendilerini devamli olarak diken üzerinde ve aglamaya hazir hissederler. Bu yüzdendir ki bu kisiler sürekli olarak “aman sen de amma evhamlisin. Yeter artik biraz endise etmeyi birak, abartiyorsun” gibi tepkilerle karsilasirlar. Her türlü tepkiye ragmen anksiyeteleri devam etmekte hatta endise ettikleri konular zaman içinde degisebilmekte, biri bitip öbürü baslayabilmektedir.

Bu kisilerde siklikla görülen somatik sikayetlere örnek olarak, kas gerginligine bagli olarak titreme, segirme, kendini sarsak hissetme ve kaslarda agri verilebilir. Ayrica, soguk, nemli eller, terleme, mide-bagirsak yakinmalari solunuma ait yakinmalar, idrar yollari ve cinsel sistem ile ilgili sikayetler, kardiovasküler yakinmalar, sese karsi irkilme(kolay irritabilite), bulanik görme, el ve ayakta uyusma, kulak çinlamalari siklikla görülen diger somatik yakinmalardir.

YAB tek basina bir hastalik olarak kendini gösterebilirse de, siklikla panik bozuklugu, sosyal fobi, obsesif kompulsif bozukluk, hipokondriazis(hastalik hastaligi), anoreksiya nervoza gibi diger hastaliklara ek olarak bulunur. Günlük olaylar karsisinda yasanan normal anksiyeteden ayirt etmek güç olabilir.

Normal anksiyete kontrol altinda tutulup, ertelenebilirken, YAB da kisi endiselerini kontrol edemediginden yakinir ve islevselligi bozulmustur. Hastalik durumunda kisinin endise duydugu olaylarin ve alanlarin birden fazla olmasiyla da normal anksiyeteden ayrilabilir.

Bu hastaliga çekingen, bagimli kisilik yapili ve kendilerine güvenleri az olan kisilerin daha fazla yatkinligi vardir. Yapilan arastirmalarda YAB tanisi konulan kisilerin büyük çogunlugunun toplumsal iliskilerinde arka planda durmayi yegledigi, asiri kirilgan, utangaç, elestiriye çok duyarli ve çabuk pes eden kisiler olduklari görülmüstür. Hastaligin birinci derece akrabalarda görülme oraninin normallere kiyasla 5 kat daha yüksek oldugu bulgusuna dayandirilarak, kalitsal oldugu da düsünülmektedir. Bunlar disinda bazi arastirmalarda ailenin çocuga yaklasimin etkili oldugu da iddia edilmektedir. Bu kaynaklara göre, ana-babanin çocugu asiri derecede koruyup, kollamasi seklinde bir ortamin rolü olabildigi gibi, bunun tam tersi çocugun bakiminin ihmal edilmesi ve ilgi gösterilmemesi de etken olabilmektedir. Son olarak yapilan bir çalismaya göre hastalarin % 30’unda, hastaligin stresli bir olayla basladigi belirlenmistir. Hastaligin stresli olaylarla alevlenebilecegi de hatirlanmalidir.

YAB, geçici bir evhamdan ayirt edilmeli, tanisi koyulup tedavi süreci hemen baslatilmalidir.

Çünkü:

a) Bu hastalarin intihar riski her zaman manidardir. Bu depresyon gelisimi ile ilgili olabilecegi gibi, çikabilecek ailesel sorunlar nedeniyle ve kisinin kendini güçsüz ve çaresiz hissetmesi ile ilgili olabilmektedir.

b) YAB hastalari ayni zamanda yüksek oranda alkol ve uyusturucu madde kullanimina sahiptirler. Kisiler baslangiçta kaygilarini azaltmak için bu maddeleri kullanmakta ancak sonra bunlar hastaligin gidisini daha kötü bir sekilde etkilemektedir.

c) Bu hastaliga bagli olarak baska stresle baglantili hastaliklar(gastrit, irritable kolon, gerilim tipi bas agrilari gibi) de ortaya çikabilir.

d) Kisinin endiseleri nedeniyle çevresindekileri kisitlamasi sonrasinda da ailesel ve mesleki sorunlar yasamaya baslamasi bunun sonucunda da kisinin sosyal ortamlardan uzaklasmasi, ayriliklar, bosanmalar ve eriskin-çocuk uyusmazliklari olusabilmektedir.

YAB’in en etkili tedavisi terapötik ve farmakolojik tedavinin birlikte uygulanmasiyla gerçeklestirilebilir. En az 1 yil süre ile ilaç tedavisi yani sira, kisinin beklentilerini, düsünüs biçimini degistirme üzerinde duruldugu psikoterapi uygulanmalidir. Psikoterapi sürecinde düsünce biçimlerini ve düsünce sistemindeki yapisal bozukluklari hastalara göstermek hedeflenir. Düsünce sistemini yeniden yapilandirma, gerçek yasam sartlarinda üzerine gitme denemeleri, derecelendirilmis ev ödevleri yaninda solunum egitimi, kas gevsetme teknikleri de kullanilir.

VKV Amerikan Hastanesi
Psikoloji Bölümü
Uzman Psikolog Asli Akkan
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası