Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


MS SOGUK SEVER

Nörolojik birçok hastalikta görülebilen belirtilerle kendini gösteren Multipl Skleroz (MS) ancak belirtilerin siklasmasiyla nörologlarin yapacagi muayeneler sonunda ortaya çikiyor. VKV Amerikan Hastanesi Nöroloji Klinigi doktorlari Türkiye’de yaklasik 30.000 MS hastasi oldugunu söylüyor.

Multipl Skleroz ve Ataklar

Merkezi sinir sistemini olusturan beyin, beyincik ve omurilik gibi yapilari etkileyen ve genç eriskinlerde görülen Multipl Skleroz (MS); aslinda, ‘bir hastalik’ degil, ‘hastaliklar grubu’dur. MS’in, gelisim süreci içerisinde çok farkli seyreden ya da hastadan hastaya büyük farklarin görülebilecegi degisik tipleri bulunmaktadir.

MS, hastalarin bir bölümünde kismi de olsa özüre neden oldugu için özellikle gençler arasinda kazalar disinda nörolojik özüre en fazla sebep olan sinir sistemi hastaligi olarak kabul edilmektedir. Öldürücü bir hastalik olmayan MS, bulasici da degildir. MS için kalitsal bir hastalik demek dogru degildir.

MS’in nedeni veya seyrini etkileyen faktörler kesin olarak belli olmayip; bugüne kadar virüsler, bakteriler ve toksik gibi bazi etkenler öne sürülmüs, ancak bu etkenlerin hiçbiri kanitlanmamistir.

Nörolojik belirtiler ile gelisen ve daha sonra duraklayip; düzelme sürecine giren hastalik dönemlerine atak denilmektedir. MS’li hastalarin çogunda – yüzde 85, hatta yüzde 90’inda - hastalik; bu ataklar ile baslamaktadir. Hastalarin yüzde 10-15 kadarinda ise MS, baslangiçtan itibaren, uzun yillar boyunca ilerleyerek seyretmektedir. MS’in ataklar ile seyrettigi durumlarda da hastalik ayni sekilde ilerleyici hale dönüsebilmektedir.

Hastaligin görülme sikligi

Sicak bölgelerde çok daha az rastlanilan MS, ekvator kusaginda neredeyse hiç görülmez. Buna karsilik hem kuzey, hem de güney yarim kürede; kutuplara yaklastikça hastalik oraninin giderek arttigi görülmektedir. Örnegin Akdeniz Bölgesi’nde Italya’da ve Ispanya’da 100.000 kisi içerisinde 50 ilâ 60 kiside MS görünürken; bu oran Almanya’da 100.000’de 80’e, Ingiltere ya da Iskandinav ülkelerinde ise 100.000’de 100-120 gibi rakamlara yükselmektedir. ABD’nin kuzey kesimleri ile Kanada’nin bazi yerlerinde MS hastaliginin görülme sikligi 100.000’de 200’e kadar ulasabilmektedir.

Cografi yerlesimden bagimsiz olarak, bazi irklarda -özellikle sari irktan olanlarda-, daha az MS’li vaka görülmektedir.

MS,

Kadinlarda
20-40 yaslari arasindaki genç eriskinlerde
Beyaz irktan olanlarda
Iliman ve soguk iklim kusaginda yasayanlarda (Kuzey ülkelerinde daha sik görülür ve ekvator kusagina yaklastikça azalir.)
Ailesinde MS olanlarda
Sosyo-kültürel ve ekonomik düzeyi yüksek olanlarda
daha sik görülmektedir.

“Genç yaslarda MS ile tanismak psikolojik destegi gerekli kilabilir!”

TESHIS

MS nasil ortaya çikar?

Bagisiklik sisteminin bir saskinligi sonucu olusan ve merkezi sinir sistemini etkileyen MS hastaliginda; beyin, beyincik ve omurilikte seyreden sinir lifleri ve onlarin etrafindaki kiliflar etkilenmektedir. Vücut kendinden olan dokuyu yabanci gibi algilayip, ona karsi bir reaksiyon olusturmakta ve söz konusu dokuda hasar ortaya çikarmaktadir. Bu dokular sinir lifleri ve kiliflari olusturdugu için kola, göze, bacaga giden iletilerde aksama meydana gelmektedir. Bu aksama sonucunda ise görme kaybi veya bulaniklik; kol, el ve bazen hem kol hem de bacakta güçsüzlük; yürüyüste bozulmalar ve dengesizlik ile konusmada agirlasma ve pelteklesme ortaya çikabilmektedir. Bagisiklik sistemindeki saskinlik sonucu vücut kendi dokusuna bir zarar verdigi için MS’e ait belirtiler genellikle geçicidir. Çünkü vücut bir süre sonra bu yanlisligi fark ederek, kendini düzeltilmeye çalismakta ve sonuçta iyilesme sürecine girilmektedir.

Hastaligin belirtileri

Hastaligin ilk belirtileri; gözde görme kaybi veya bulanikligi, çift görme, konusmada zorluk, kol ve/veya bacakta güçsüzlük ve uyusukluk, ellerde titreme, yürüme güçlügü veya dengesizlik, ince hareketlerde beceri kaybi seklinde olabilmektedir. Ancak bu belirtilerin, tek baslarina MS hastaligina özgü olmayip; nörolojik kökenli veya diger birçok hastalikta da görülebilecegi unutulmamalidir.

Sözü edilen belirtilerin hiçbiri aslinda MS hastaligina özgü degildir. Bu belirtiler sik görülebilen ve farkli nedenlerle ortaya çikabilen belirtilerdir. Görme bozuklugunun ortaya çikmasi göze ait bir neden yüzünden de, baska nörolojik bir neden yüzünden de olabilir. Ayni sekilde kol ve bacakta güçsüzlük, yürümede dengesizlik gibi belirtilerin hepsi çok çesitli nörolojik hastaliklarda görülebilmektedir. Bu nedenle özellikle kisinin günlük yasamini etkileyecek boyutta nörolojik belirtiler ile karsilasildigi zaman, bu durum bir nörolog tarafindan degerlendirilmelidir.

Bir nörolog MS’ten süphelendiginde genellikle ilk basvurdugu inceleme yöntemi Magnetik Rezonans Görüntüleme’dir (MRG). MRG incelemesi sonucunda; beyin veya omurilikteki degisikliklerin yüzde 95-100 oraninda hastalikla uyumlu olmasi durumunda, MS tanisi konulabilmektedir. Taniyi dogrulamak, güçlendirmek ve hastalik ile ilgili bazi ayrintili bilgileri almak söz konusu oldugunda; belden su alma yoluna da gidilebilmektedir. ‘Uyarilmis potansiyeller’ denen elektrofizyolojik yöntemler ise hastaligin, sinir sistemindeki bazi yapilari ne denli etkiledigini göstermektedir.

“MS’in tedavisi bir ekip isi olarak algilanmalidir!”

TEDAVI

Atak tedavisi

Tedavi yöntemlerinden biri olan ataklarin tedavisinde; yüksek doz kortizon (günde 1.000 mg methylprednisolone, 100 cc serum içinde) kullanilmaktadir. Ancak uygulama süresi ve doz miktari saglik merkezine göre 3-10 gün arasinda degisiklik gösterebilmektedir. Serum tedavisinden sonra agizdan kortizon uygulamasi sart degildir. Serum ile verilen yüksek doz kortizon, sanilanin aksine genellikle ciddi bir yan etkiye yol açmaz. Ancak tedavi sirasinda hastanin tuzsuz yemesine ve tatli yememesine dikkat edilmesi gerekmektedir. Bunun yaninda bazen ‘ACTH’ içeren ve gene vücudun kortizon salgilamasini düzenleyen bir diger tedavi seçenegi de uygulanabilmektedir.

Atak tedavisinde tüm MS ataklarinin tedavi edilmesine gerek duyulmayabilir. Hafif geçirilen ataklar ya da baska bir deyisle kisinin günlük yasam aktivitelerini engellemeyen, çok rahatsizlik vermeyen ataklarin tedavi edilmesi her zaman gerekmeyebilir. Bazi ataklar tedavi edilmeden kendiliginden düzelme gösterebilir. Bununla birlikte kortizon tedavisi, ataklarin daha çabuk sürede düzelmesini saglamaktadir. Çok agir ve baska hiçbir tedaviye yanit vermeyen nadir ataklarda ise plazmaferez denilen özel bir tedavi sekli uygulanabilmektedir.

Semptomatik tedavi yöntemleri

Hastaliga bagli olarak gelisen bazi belirtilere ve sekellere yönelik atak tedavisi disinda ‘semptomatik tedavi’ denilen yöntemler kullanilmaktadir. Örnegin, zaman zaman bacaklarda görülen kasilmalar ve sertlikler, ilaçlar ve özellikle fizyoterapi tedavi yöntemleri ile tedavi edilebilmektedir. ‘Fatigue’ olarak adlandirilan ve kolay yorulabilme veya halsizlik halleri belirtisi veren MS’li hastalarinin bir kisminda yine birtakim ilaçlar kullanilabilmektedir. Rehabilitasyon uygulamalari MS ile ilgili bazi hareket kisitliliklarinda çok yararli sonuçlar verebilmektedir. Mesane fonksiyon bozukluklari ile diger belirtilere yönelik baska ilaçlar ve yaklasimlar da bulunmaktadir.

Koruyucu tedaviler

Koruyucu (immunmodulatör-bagisiklik sistemini düzenleyen) ilaçlarin kullanimi, MS tedavisindeki en önemli gelismelerden biridir. Günümüzde MS’in ilerlemesini yavaslatmak ya da ataklarin sikligini ve siddetini azaltmak için dört ilaç kullanilmaktadir. Bu ilaçlarin üçü ‘interferon beta’ grubu ilaçlar olup, bunlar ilacin özelligine göre gün asiri (cilt-alti) veya haftada bir (kas-içi) uygulama yapilmaktadir. Glatiremar asetat adini verilen diger bir grup ilaç ise her gün (cilt-alti) uygulanmaktadir. Bu ilaçlarin her MS’lide ayni etkiyi gösterecegi ya da her MS’liye verilmesi gerektigi söylenememekle birlikte; MS’li kisilerin bir kisminda hastaligi bu tedavilerle kontrol altina almak mümkün olmaktadir. Bu ilaçlarin yaninda hastaligin yavaslatilmasina veya durdurulmasina yönelik yeni ilaçlarla ilgili çalismalar da sürdürülmektedir. Koruyucu ilaçlarin son derece pahali olduklari ve kullanimina baslama karari verildikten sonra kullanimin yillarca sürdürülmesi gerekecegi unutulmamalidir.

Diger tedaviler

Hastaligin sik atakli ve ilerleyici sekillerinde ‘immunsupressif’ denilen bagisiklik sistemini baskilayarak etki gösteren ilaçlar kullanilabilmektedir. Bu grup ilaçlarin bagisiklik sistemini düzenleyici etkileri de oldugu varsayilmaktadir.

VKV Amerikan Hastanesi
Nöroloji Klinigi Doktorlari
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası