Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Yanan bölgeyi soguk su ya da buzla sogutmayin

Yanik, dokunun kendi isisindan daha sicak veya daha sogukla, yakici kimyasal maddelerle veya elektrik akimiyla ya da radyoaktif isinlarla temasi sonucu ortaya çikan ve oldukça sik görülen bir yaralanmadir. Yaniklarin çogu genellikle çocuklarda görülmektedir. Sekiz yas alti çocuklarda haslanma yaniklarina sik rastlanirken, daha büyük çocuklarda ve eriskinlerde alev yaniklarinin sikligi artmaktadir. Yaniklarin %90’indan fazlasinin dikkatli ve tedbirli davranmakla önlenebilecegi tahmin edilmektedir.

YANIK TIPLERI

Haslanma yaniklari; en sik karsilasilan yaniklardandir. 44ºC gibi düsük bir isi bile, eger temas süresi uzunsa, doku ölümüne yol açabilir. 60ºC isidaki su, üç saniye içinde derin yaniga yol açar. 69ºC isidaki su ise ayni derecede yanigi bir saniye içinde olusturur. 70ºC üzeri isilarda doku hasari çok hizli olusur. Ocaktan yeni indirilmis çayin/kahvenin isisi yaklasik 80ºC’dir. Çocuk ve yaslilarda deri daha ince oldugu için yanik derinligi de fazla olur.

Alev yaniklari; ikinci en sik rastlanan yanik tipidir. Giysileri tutusanlarda yaniklar daha derin olur.

Parlama yaniklari; daha az siklikta görülür. Yanici sivilarin alev almasi veya bomba patlamasi gibi durumlarda olusur. Isi kisa bir süre içinde asiri derecede yükselir. Tutusmamis ise giysiler bu isi artisina karsi deriyi korur. Bu nedenle derinin çiplak kisimlari daha çok etkilenir. Genellikle kendiliginden iyilesen yüzeyel tipte yaniklardir.

Temas yaniklari; sicak cisimlere dokunma sonucu olusur. Genellikle sinirli bir alan etkilenmistir ama yanik derindir.

YANIGIN DERINLIGI

Birinci Derece Yaniklar: Sadece derinin yüzeyel tabakasi hasarlanir. Yanik alani baslangiçta kirmizi görünür. Kurudur, agrili olabilir, bül denilen içi sivi dolu kabarciklar yoktur, çok az ödem görülebilir. 7 gün içinde iz birakmadan tam iyilesme olur.

Yüzeyel Ikinci Derece Yaniklar: Derideki canli sinir uçlarinin açiga çikmasina bagli olarak çok agrilidir. Rengi pembedir, bül siklikla vardir. 2-3 haftada iyilesir, hafif iz kalabilir.

Derin Ikinci Derece Yaniklar: Rengi kirli beyazdir. Benekli görünümdedir. Sinir uçlari yandigi için, agri yoktur. Bül olabilir. Iyilesme 4-6 hafta sürebilir. Belirgin yara izi birakir.

Üçüncü Derece Yaniklar: Kahverengi, beyaz veya siyah görünümdedir. Yüzey kuru ve serttir. Sinir uçlari da yandigindan agri yoktur. Kendiliginden iyilesme olmaz.

YANIKTA YAPILMASI GEREKENLER

Yanik tedavisi yanigin genisligi, derinligi, yanan vücut bölümünün özelligi ile yanan kisinin yasi ve genel beden sagligina göre, olay yerinde (ev, isyeri), acil serviste, polikliniklerde ya da hastanede yatarak yapilir.

Hasta önce yanan ortamdan uzaklastirilmalidir. Yanan kisi kosuyorsa hemen durdurulmali, yere yatirilmali, üstü örtülerek hava ile temasi kesilmeli, eger su varsa üzerine dökülmelidir. Üzerinde yanan elbiseleri varsa bunlar çikarilmalidir. Sonra, hemen yanik yarasi sogutulmalidir. Erken sogutma ile o bölgedeki sicaklik düsürülerek yanik derinligi ve agri azaltilir, ödem olusumu en aza indirilir. Yanan bölge soguk su ya da buz ile sogutulmamalidir. Soguk travmasi, ödemin artmasina, yara iyilesmesinin gecikmesine ve yanigin daha derinlesmesine neden olur. Bundan dolayi sogutma, ilik su ile ve yanmayi takiben 15-20 dakika süreyle yapilmalidir. Ilik su ile islatilmis bezlerin yara üzerine konulmasiyla yapilan sogutma sekli, etkili bir yöntemdir. Sonra yanan bölge üzerine temiz bir bez ya da havlu sarilir ve hava ile temasi kesilerek agrisi azaltilir. Hastanin üzerinde bulunan yüzük, saat, bilezik çikarilmalidir. Bunlar parmaklarda ve bilekte hem kan akimini azaltir, hem de isinmis metal olarak yanigin derinlesmesine neden olurlar.

Elektrik yaniklarinda hasta ilk önce elektrik akimindan kurtarilmalidir. Kimyasal yaniklarda ise hastanin kimyasal madde bulasmis elbiseleri hemen çikarilmali ve hastanin yanan kismi bol su ile yikanmalidir. Kimyasal yaniklar 20 dakika süreyle bol su ile yikanmalidir. Nötrolize edici ajanlar kesinlikle kullanilmamalidir. Çünkü bu nötralize edici ajanlar reaksiyona girerek isi olusturur ve yanik alani ve derinliginin artmasina neden olurlar.

Birinci derece yanik alanlarina herhangi bir pansuman yapilmaz. Sadece deriyi nemli tutan kremler sürülebilir. Ikinci derece yaniklar kapali pansuman ile tedavi edilirler.

Hastanin agrisi için paracetamol veya benzeri agri kesiciler verilebilir. Tetanoz asisi yoksa asi (veya serum) yaptirilmalidir. Ödemi azaltmak için yanan kol ve bacak kalp seviyesinin üzerinde tutulmalidir. Yanik yarasi kapansa bile yara iyilesmesi 1 yil kadar devam eder. Bu süre içinde yara yerleri günes isinlarindan korunmalidir yoksa kalici lekeler olusabilir. Bunun için en az 30 faktörlü günes kremleri kullanilmalidir.

Hastanede tedavisi gereken yaniklar

%15 veya daha fazla 2. derece yanigi olan eriskin hastalar
%10 veya daha fazla 2. derece yanigi olan 10 yas altinda ve 50 yas üzerindeki hastalar
Herhangi bir yasta, %2 oranindan daha fazla 3. derece yanigi olan hastalar
Yüz, el, ayak, genital bölge ve büyük eklemleri içine alan 2. ve 3. derece yaniklar
Kimyasal yaniklar
Elektrik yaniklari
Yanikla birlikte hastada baska bir yaralanma olmasi
Duman zehirlenmesi/solunmasi
Daha önceden mevcut baska bir hastaligi (kalp, seker, astim gibi) olan yanik hastalari

VKV Amerikan Hastanesi
Acil Servis Bölüm Sefi
Prof. Dr. Rifat Tokyay
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası