Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Yesilay Haftasi’nda sigarasiz yeni bir hayata baslayin

Mart ayinin ilk haftasi düzenlenen Yesilay Haftasi yaklasirken, uzmanlar sigaranin saglik üzerindeki olumsuz etkilerine karsi uyariyor. Peki ya siz mücadelenin hangi tarafindasiniz? Sigara içmeyip sigaraya karsi olanlardan mi, sigara içen ama bir günlügüne dahi olsa dünyaya sigara dumani üflememeye karar verenlerden mi? Yoksa artik sigarasiz bir hayat hayali kuranlardan mi?

Sigaranin insan sagligi üzerindeki zararlarini artik bilmeyenimiz yok. Vehbi Koç Vakfi Amerikan Hastanesi Sigara Birakma Klinigi uzmanlari, tiryakileri 1-7 Mart Yesilay Haftasi’nda hayatlarinda temiz bir sayfa açarak sigarayi birakmaya davet ediyor. Sigara tiryakiliginin gelisim sürecini ve birakma asamasinda karsilasilan güçlükleri açiklayan uzmanlar bu zorlu süreçte yapilmasi gerekenlere dikkat çekiyor.

Sigara içme: Aliskanlik ve bagimlilik

Içilen ilk sigara çogunlukla bas dönmesi, mide bulantisi ve öksürme gibi hos olmayan etkiler yaratir. Ancak bu tür kötü etkilere karsi kisa sürede tolerans gelisir. Sigaranin bagimlilik yaratma özelliklerinden sorumlu olan nikotin, sigara yakildiktan sonra 10 saniye gibi kisa bir süre içinde beyine ulasir. Nikotinin beyinde yarattigi etkiler arasinda zevk alma, rahatlama, istah azalmasi ve performans düzeyinde artis yer alir. Zaman içinde beyinde nikotine karsi gelisen tolerans sonucunda, kisi bu tür etkilerin ortaya çikmasi için giderek daha fazla sigara içmeye baslar. Sigara içilmedigi zamanlarda çöküntü, anksiyete, ellerde titreme, yorgunluk ve konsantrasyon bozuklugu gibi nikotin yoksunluk belirtileri ortaya çikabilir. Bu asamada sigarayi birakmak, daha erken evrelerde sigarayi birakmaktan daha zordur.

Nikotin bagimliligi

Nikotin, tipki kokain ve amfetamin gibi beyinde uyarici etki göstererek, kiside çok çabuk bagimlilik gelistirir. Nikotin bagimliligi, Dünya Saglik Teskilati (WHO) tarafindan madde bagimliligi kapsaminda ele alinmaktadir. Ruhsal ve davranissal sorunlara neden oldugu bilinen sigaraya alismak diger maddelerden daha kolay ve ucuzdur. Sosyal, psikolojik ve genetik faktörlere bagli olan nikotin bagimliligi aslinda bir çocukluk ve gençlik çagi sorunudur.

Sigaranin sebep oldugu saglik problemleri

Akciger kanseri ve amfizeme bagli ölümlerin %90’i sigaraya baglidir. Agiz, girtlak, yemek borusu, mide, pankreas, mesane, prostat ve rahim agzi kanserleri sigara içenlerde daha fazla görülür. Sigara içenlerde kalp krizi, inme ve bacak kangreni riski daha fazladir. Sigara içen erkeklerde iktidarsizlik; kadinlarda ise düsük yapma, erken dogum ve düsük agirlikli bebek dogurma riski artar. Sigara içmedigi halde sigara dumanina maruz kalmak da benzer saglik problemlerine yol açar. Özellikle küçük çocuklarda akciger gelisimine zarar verir, astim olma riskini artirir. Sik sik üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarina sebep olur. Sigaranin verdigi zararlari azaltmanin ya da ortadan kaldirmanin tek yolu sigarayi tamamen birakmaktir.

Sigarayi birakmanin yollari

Sigara birakmanin birçok yolu var gibi görünse de klinik çalismalarda basarili yöntemlerin sayisi sinirlidir. Hiçbir yardim almadan kendi kendine sigarayi birakma basarisi %5’in altindadir. Etki ve yan etki riski oldukça düsük oldugu kanitlanmis yöntemler arasinda; nikotin replasman tedavileri ve bir antidepresan olan bupropion (Zyban) tedavisi yer alir.

Nikotin replasman tedavileri, ülkemizde bant ve sakiz seklinde bulunmaktadir. Kullanilmasi gereken nikotin tedavisinin sekli, dozu, sikligi ve süresi kisinin günde ne kadar sigara içtigi ve herhangi bir kalp hastaligi olup olmadigina göre bir doktor yardimiyla belirlenmelidir. 6 hafta içerisinde kalp krizi geçirmis hastalar disinda kalp rahatsizligi olan kisiler nikotin replasman tedavisi alabilir. Ancak, bu tedavinin niteliginin bir doktor tarafindan belirlenmesi ve hastanin bu tedavi süresince kesinlikle sigara içmemesi gerekir.

Benzer sekilde, Zyban tedavisi uygulanmadan önce kisinin önceden geçirdigi rahatsizliklar, kullandigi diger ilaçlar ve alkol alimi gözden geçirilmelidir. Zyban alimini engelleyecek herhangi bir durum tespit edilirse (örnegin ilaç etkilesimi ve düzenli alkol kullanimi) Zyban kullanilmamalidir.

Zyban ve nikotin replasman tedavileri, nikotin bagimliligi kuvvetli olan hastalarda birlikte kullanilirsa tedavi etkinligi tek basina ilaç kullanimina kiyasla daha fazladir. Her iki tedaviyi, motivasyon artirici ve davranis degistirmeye yönelik bir psikolojik destek programi ile birlestirmek, uzun dönemli basari sansini sadece ilaç kullanimina kiyasla en az iki kat artirir. Hipnoz, akupunktur vb. gibi sigara birakma tedavilerinin uzun dönemde basarili oldugunu destekleyen veri bulunmamaktadir.

Birakmak için en uygun zaman

Sigarayi birakmaya istekli oldugunuz her zaman birakabilirsiniz. Özellikle yakin zamanda degisecegini düsünmediginiz is ve günlük hayatin stresi gibi olumsuzluklar yüzünden sigarayi birakmayi ertelemeyin.

Sigaranin zararlarinin bilincine varmak

Sigaranin zararli oldugunu bilmek sigarayi birakmak için yeterli degildir. Pek çok içici sigaranin tedavisi mümkün olmayan önemli hastaliklara sebep oldugunu ve insan ömrünü kisalttigini bildigi halde sigara içmeye devam etmektedir.

Çevredeki insanlarin katkisi

Sigarayi esi ya da yakin bir arkadasi ile birakan insanlarin sigarayi birakma basarisi digerlerine kiyasla daha fazladir. Eger esiniz ya da yakin arkadasiniz sigarayi birakmak istemiyorsa, en azindan bir süre yaninizda sigara içmeyerek ve sizin ulasabileceginiz yerlerde sigara bulundurmayarak size destek olmalidir.

Birakma sürecinde kaçinilmasi gerekenler

Sigarayi tamamen birakin. Azaltarak birakmak birakma süresini uzatir ve çogunlukla tam olarak birakmayla sonuçlanmaz. Sigarayi biraktiginizda, “bir nefesten bir sey olmaz” düsüncesine direnin. Bir tek nefes çekmek bile sizi sigara tiryakiligine geri götürür ve her seye yeniden baslamak zorunda kalirsiniz. Yagli ve sekerli kalorisi yüksek olan besinlerden uzak durun. Mutlaka düzenli bir fiziksel aktivite ile mesgul olun.

Ilk gün yapilmasi gerekenler

Evinizdeki ve is yerinizdeki bütün sigaralardan kurtulun. Çakmak, küllük, kibrit, vb. gibi sigara içmeyi hatirlatan nesneleri göz önünden uzak yerlere kaldirin.

Sigarayi birakmak için geçerli olan sebepleri tekrar hatirlayin.

Kendinize iyi davranin. O gün en sevdiginiz yemegi siparis edin, sinemaya gidin, size rahatlatan aktiviteler planlayin. Bu günü dolu yasamaya dikkat edin, bos kalmaktan kaçinin.

Davranis önerileri

Bol su ve düsük kalorili diger içecekler tüketmek hem agzinizi mesgul eder hem de midenizi dolu tutarak kilo almanizi engeller.

Ellerinizi ve aklinizi mesgul edin, yeni hobiler edinin.

Düzenli bir fiziksel aktivite ile mesgul olun. En kolay uygulanabileni yürüyüs yapmaktir.

Bir süre sigara içmeyen arkadaslarinizla vakit geçirin.

Sigara içmediginiz için kendinizi ödüllendirin. Sigara içmeyerek biriktirdiginiz parayla sizi mutlu edecek seyler yapin: seyahate çikmak, bir restorana gitmek, yeni bir elbise ya da ceket almak gibi.

Tatile çikmanin etkisi

Sigara birakma döneminde yorgunluk ve konsantrasyon güçlügü gibi belirtiler is verimini azaltacagi için mümkünse is temposunu bir süreligine yavaslatmak faydali olabilir. Ancak, tatillerde ve diger özel günlerde keyif alinan seylerin kisitlanmasi daha zor olacagindan bu dönemlerde sigarayi birakmak tavsiye edilmez.

Kriz aninda yapilmasi gerekenler

Akliniz sigaraya takildiginda, o anda yapmakta oldugunuz isi birakip ortamdan kisa bir süre uzaklasin, örnegin kisa bir yürüyüs yapmak ve yapmaniz gereken baska bir ise yönelmek gibi... Bu tür yogun istegin kisa sürdügünü ve araya baska bir aktivite koydugunuzda sigara içme isteginin azaldigini göreceksiniz. Sigara içme dürtüsünü kontrol altinda tutmaniz zaman içinde kolaylasacaktir. Düsük kalorili yiyecek ve içeceklerle agzinizi mesgul edin.

Kilo almaktan korkmadan sigarayi birak!

Sigarayi birakmayla birlikte nikotin aliminin azalmasina bagli olarak vücudun çalisma hizi azalabilir. Bu durum kilo alimiyla sonuçlanabilir. Sigarayi birakmayla birlikte istah artar, tat duygusu gelisir. Bu durum daha fazla miktarda yemek yemeye ya da atistirmaya neden olabilir.

Tüm bunlara ragmen sigara içmeye devam ettikçe karsilasacaginiz saglik sorunlari, 2-3 kilo almaniz sonrasinda olusabilecek degisikliklerden çok daha ciddi ve tehlikeli olacaktir. Oysa ki sigarayi birakmanizla birlikte kilonuzu korumaya yönelik püf noktalari gelistirmek, düsük kalorili gidalar atistirmak kilo almaktan korkmadan sigarayi birakmaniza yardimci olacaktir.

Sigaranin vücut agirligina etkileri ile ilgili bu sorunlari ortadan kaldirabilmek için bir zayiflama programi uygulamak yerine sadece aliskanliklariniza ve içinde bulundugunuz kosullara göre beslenme davranisinizi gelistirmek ve/veya degistirmek sigarayi birakirken size çok daha fazla yardimci olacaktir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası