Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


MASUM SANDIGINIZ KARIN AGRISI VE SISKINLIK SIKAYETLERINIZ ÇÖLYAK’A ISARET EDIYOR OLABILIR

Ekmek, makarna, bisküvi ve diger unlu mamüller…En sevdiginiz yiyeceklerden uzak durmak zorunda kalmaniza neden olabilecek bu hastaligin adi çölyak. “Yasam boyu devam eden tek gida alerjisi” olan çölyak, genellikle kalitsal olarak ortaya çikiyor; tedavi edilmedigi ve özenli davranilmadigi takdirde de hayati çekilmez hale getirebiliyor. Memorial Hastanesi Iç Hastaliklari Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal, “Çölyak hastaligi” hakkinda bilgi verdi.

Ailenizde çölyak hastasi varsa siz de dikkat etmelisiniz

Çölyak hastaligi bagirsaklarda besin maddelerinin sindiriminin ve emiliminin bozulmasina yol açan bir hastaliktir. Çölyak hastaligi olan insanlar; bugday, arpa, çavdar ve bir dereceye kadar da yulafta da bulunan bir protein olan ‘gluten’ e karsi hassasiyet gösterirler. Bu kisiler gluten içeren gidalarla beslendiklerinde ince bagirsaklarinda olusan immunolojik reaksiyonlar sonucu hücrelerde iltihap ve hasar olusturur. Olusan bu hasar sonrasinda besin maddelerinin sindirimi ve emilimi bozulacagindan, ishal ve zamanla vücutta bazi maddelerin eksikligi ortaya çikar.

Çölyak hastaligi genetik bir hastaliktir ve hastalarin yüzde10 kadarinda ailede çölyak hastaligi olan baska bireyler vardir. Çift yumurta ikizlerinde yüzde30 oraninda görülürken, tek yumurta ikizlerinde görülme orani yüzde70’tir.

Stres de çölyaka zamin hazirliyor

Bazi viral enfeksiyonlar ve stres durumlari hastaligin ortaya çikmasina sebep olabilir. Her yasta ortaya çikarsa da 8-12 aylik çocuklarda ve 30-40 yas araliginda daha siktir. Ileri yaslarda da ortaya çikabilmektedir. “Latent” veya “sessiz çölyak” hastaligi ise, bu hastaliga ait tipik bulgularin olmadigi fakat kalitsal yatkinligi olan hastalar için kullanilan bir terimdir. Bu hastalarda zamanla çölyak hastaligi yerlesir.

Çölyak hastaliginin gerçek sikligi bilinmemektedir. Kan bankasindaki kanlar üzerinde yapilan serolojik çalismalar her 300 kisiden birinde bu hastaligin bulunabilecegini düsündürmektedir.

Çölyak; ishal, siskinlik ve karin agrisi ile kendini belli ediyor

Emilim ve sindirim bozuklugunun derecesine bagli olarak Çölyak hastaligi çocuklarda ve eriskinlerde farkli belirtilerle kendini gösterir. Çocuklarda gelisme ve büyüme geriligi çölyak hastaliginin erken bulgusu olabilir. Karin agrisi, bulanti, kusma, ishal, huysuzluk, uyuklama, davranis bozukluklari ve okulda basarisizlik görülebilecek diger belirtilerdir. Bulgularin ortaya çikmasi ve siddetlenmesi yillar sürebilir. Çölyak hastaligi eriskinlerde genellikle 30-40 yas civarinda ortaya çikarsa da daha ileri yaslarda da görülebilir. Hastalikli kisilerde belirtiler iki sekilde kendini gösterir:

1. Emilim bozukluguna bagli olanlar

2. Besin, mineral ve vitamin eksikligine bagli olanlardir.

Hastalarda temel besin kaynaklari olan; protein, karbonhidrat ve yag emilimi bozulmustur ve en ciddi emilimi bozulan ise yaglardir. Yag emiliminin bozulmasi sonucu hastalarda ishal ve siskinlik sikayetleri ortaya çikabilir. Karbon hidrat emilim bozuklugu sonucu ise hastalarda laktoz intoleransi ortaya çikar, bu durum sütlü yiyecekler sonrasi hastalarda karin agrisi ve siskinlik gibi sikayetlere neden olabilir.

Hastalarda beslenme bozuklugu, vitamin ve mineral yetersizligine bagli olarak;

 Zayiflama ve ödem
 Kansizlik (demir ve B12 vitamin eksikligi)
 Kemik erimesi (osteoporoz)
 Kolay çürüme (K vitamin eksikligi)
 Sinir hasari =periferik nöropati (B12 ve B1 vitamin eksikligi)
 Kisirlik (adet bozuklugu, düsükler)
 Kas güçsüzlügü (potasyum, magnezyum yetersizligi)
 Saç dökülmesi
 Istahsizliktir.

Nasil teshis edilir?

Çölyak hastaligindan süphelenildiginde, ayrintili bir muayeneden sonra bazi kan ve diski testleri istenir. Kalsiyum, magnezyum, potasyum, protein, kolesterol, B12 vitamini, A vitamini, folik asit ve demir gibi bu hastalikta vücutta eksilebilecek bazi maddelerin kandaki seviyelerinin ölçülmesi, tam kan sayiminin yapilmasi ve iltihap belirteçlerinin kontrol edilmesi yaninda; çölyak hastaliginin teshisinde kullanilan bazi testlerin de yapilmasi gerekir.

Çölyak hastaliginin tanisinda mutlaka yapilmasi gereken bir diger inceleme, ince bagirsak mukoza biyopsisidir. Özellikle belirgin kilo kaybi, karin agrisi, kansizlik, gece terlemeleri ve kanama gibi bulgulari olan hastalarda bu incelemelerin yapilmasi ve gerektiginde bilgisayarli batin tomografisi gibi baska görüntüleme yöntemlerine basvurulmasi gerekebilir.

Tedavi:

Erken dönemde teshis edilmediginde çölyak hastaligi ciddi problemlere yol açabilir. Yukarida tarif edilen bulgulara benzer sikayetleri veya ailesinde çölyak hastaligi öyküsü olanlarin bir iç hastaliklari uzmani veya gastroenteroloji uzmanina basvurmalari gerekir. Çölyak hastaligi olanlarin yüzde10 kadarinda; anne, baba, kardes veya çocuklarinda da ayni hastalik görülebilir. Gebelik döneminde kansizligi belirgin ölçüde siddetlenen kadinlarin çölyak hastaligi yönünden arastirilmasi gerekir.

Çölyak hastaliginda tedavinin temelini siki bir glutensiz diyet uygulanmasi olusturur

Bu amaçla gluten içeren tahil ürünleri (bugday, arpa ve çavdar) kullanilarak yapilan gida maddelerinin kesinlikle yenmemesi gerekir. Pirinç, misir, patates ve soya unundan yapilmis ürünler yenilebilir. Meyve, sebze, yumurta ve et ürünlerinin yenmesinde sakinca yoktur.

Gluten içermeyen bir diyetin uygulanmasi normal beslenmeye göre daha pahali, güç ve sikici olabilir. Bu nedenle kesin tani konulmadan bu tür bir diyetin uygulanmasi tavsiye edilmez. Bu hastalarda laktoz eksikligi (laktoz intoleransi) de olabildiginden baslangiçta süt ve sütlü gidalarin alinmamasi önerilir.

Glutensiz diyete baslanmasindan günler sonra sikayetlerde azalma görülmeye baslar. Sikayetlerin tamamiyla ortadan kalkmasina ragmen bagirsak mukozasinin tamam olarak iyilesmesi bazen 2 yil kadar sürebilirse de bagirsak mukozasindaki iyilesme genellikle 3-6 ay içinde gerçeklesir.

Çölyak hastaliginda ilaç tedavisi yoktur

Siki bir glutensiz diyet uygulayan hastalarda hastalik genelde iyi bir gidis gösterir.

Tedavi edilmeyen vakalarda uzun dönemde (20-30 yil) ortaya çikabilecek ciddi bir hastaliklar arasinda; ince bagirsak lenfomasi, ince bagirsak ülserleri ve kollajenöz çölyak hastaligi sayilabilir. Siki diyet ile kansere dönüsüm engellenebilir.
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Altunizade Acıbadem Kit Bölümü 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05326140733

Her gün kan ihtiyacı var. A RH POZİTİF TROMBOSİT Sağolun

Tarih: 10/11/2019 3:22:00 AM
Didem Hanım
  Aranan Kan: B RH +
Adana Yüreğir Başkent Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05412217231

Çok acil. B B Rh + Pozitif TROMBOSİT ihtiyacı var. Lütfen destek olalım. Gelmeden önce lütfen arayınız. SAĞOLUN.

Tarih: 10/9/2019 6:01:07 AM
Dürdane Yıldız
  Aranan Kan: A RH +
Hacettepe hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05447320306

Hacettepe hastanesinde yatmakta olan yakınım için Ab rh(+) kana ihtiyacımız vardi

Tarih: 10/7/2019 11:20:09 AM
Betül eryılmaz
  Aranan Kan: AB RH +
Gebze Anadolu Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05551572642

Acil. Her gruptan uyar TROMBOSİT kan ihtiyacı var. Yardımcı olalım. Rica ediyoruz.

Tarih: 10/4/2019 9:14:14 AM
Ahmet Tokgöz
  Aranan Kan: A RH -
Kartal Koşuyolu İhtisas'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05321714515

yarın saat 8 de beyin ameliyatına girecek hastz için acil A RH (-) kana ihtiyaç vardır.

Tarih: 10/3/2019 11:56:16 AM
Murat Şişmanoğlu
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası