Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Uyku kimliginizi biliyor musunuz?

Yasamin üçte biri uykuda geçiyor. Uyku, yorulan ve yipranan sinir sisteminin bakima alindigi bir dinlenme dönemi. Bu süreç boyunca, gün içinde ögrenilenler ayiklanip depolaniyor ve beyin bir sonraki güne hazirlaniyor. Hisar Intercontinental Hospital Nöroloji Uzmani Dr. Nilay Degirmenci, kisiden kisiye uyku süresinin farklilik gösterdigini vurguluyor ve uyku ile ilgili su bilgileri veriyor:

Uyku, vücudun çevreyle iletisiminin geri döndürebilir bir sekilde, geçici ve periyodik olarak kaybolmasi durumu olarak tanimlanabilir. Uyku monoton bir süreç degildir. Yapilan çalismalarda uykunun degisik evrelerinin oldugu saptanmistir. Kisacasi uyku, pasif ve monoton bir süreç olmaktan çok, kendi içinde belli bir düzeni olan etkin ve degisken bir süreçtir.

Zinde olmak, saglikli olmak, yeni bir güne gülerek baslamak için deliksiz uyku uyumak büyük önem tasimaktadir. Ama uykunun vücudun dinlenmesinin disinda inanilmayacak kadar çok fonksiyonu bulunmaktadir. Örnek vermek gerekirse; vücut isisi uykuda düsüyor, kalp hizi ve solunum sayisinda azalma olurken büyüme hormonu salinimi artiyor. Kisacasi uyku, insan vücudunun restorasyonu için çok önemli bir dönemdir.

Hisar Intercontinental Hospital Nöroloji Uzmani Dr. Nilay Degirmenci, “ne kadar uyumaliyiz?” sorusunun cevabinin görceli oldugunu belirtiyor ve su bilgileri ekliyor: Uyku süresinin genetik etkenlerin etkisiyle kisiden kisiye 4 saat – 11 saat arasinda degistigi bilinmektedir. Ancak, bu süre genetik geçise göre bazi kisilerde dogustan daha kisa, bazi kisilerde ise daha uzun olabilmektedir. Ayrica insanlarin yatma zamani ve sabah uyanma zamani da degiskenlik gösterir. Bazi kisilerin erken yatip erken kalkma özelliginde olmasi, bazi kisilerin ise geç yatip, geç kalkma özelliginde olmasi dikkati çeker. Bütün bu özellikler bir patolojiyi göstermez. Önemli olan kisinin uykudan uyandiktan sonra dinç uyanmasi ve günlük aktivitesi sirasinda aktif olabilmesidir.

Uykuda en çok merak edilen konulardan biri de rüya kavramidir. Uykunun evreleri dedigimiz evrelerden REM dönemi, rüya görme dedigimiz bir dönemdir. Bu dönemde beyin elektriksel aktivitesi tamamen degismekte, göz küresi hareketleri disinda tüm vücut kaslarinda mutlak gevseme söz konusu olmaktadir. Rüya görme ve rüyalarin hatirlanmasi için kisinin REM döneminden uyanmasi özellikle gerekmektedir. Gece içinde defalarca REM dönemine girildigi halde sabah kalkildiginda rüya görülmemis olmasi, sagliksiz bir uykunun belirtisi olmaktan ziyade tam tersine REM döneminden sik sik uyanmaya neden olan kötü kalitede bir uykunun belirtisidir.

Insan organizmasinin sagligindaki rolü tartisilmaz olan uykuyla ilgili yasanan en ufak bir sorun yasami alt üst etmeye yetmektedir. Bu nedenle uyku bozuklugu yapan nedenleri tespit etmek ve çözüm bulmak insan sagligi için çok büyük bir önem teskil etmektedir. Uyku ile bozukluklar üç gruba ayrilmaktadir. Uykusuzluk (Insomnia), asiri uyku hali ve parasomni olarak siniflanmaktadir.

Uyku gereksinimi kisiden kisiye degisiklik gösterir. Sürekli olarak kisi için gerekli olan süre ve kalitede uyku uyuyamama durumunu uykusuzluk olarak tarif edebiliriz. Uykusuzluk, kadinlarda erkeklere göre daha siktir ve yasla artis gösterir. Uykusuzluk kendisini uykuya geçmede zorluk, uyuduktan sonra uyanma, sabah gereginden erken uyanma seklinde gösterebilir. Uykusuzluk durumu bazen geçicidir ve birkaç hafta devam edip sonra düzelebilir. Bazen ise kronik bir hal alabilir. Uzun süreli uykusuzlugun en sik nedeni psikiyatrik nedenler olmakla birlikte, ilaç, alkol kullanimi, uyku ritminin bozulmasi gibi nedenler sayilabilir.

Asiri uyku halinin olmasinda özelikle uykuda solunum problemi, narkolepsi düsünülmedir. Narkolepsi, çevresel ve gençlik faktörlerinin rol oynadigi bir uyku bozuklugudur. Her yasta ortaya çikabilirse de genellikle 20-30 yaslarinda ilk belirtileri verir. Bu hastalarda gün içerisinde, 10-30 dakika süren, önlenemeyen uyku ataklari vardir. Ayrica katapleksi denilen düsme seklinde ataklar, uyku baslangicinda ve uyanirken ortaya çikan kisa süreli felçler, uykuya geçerken olusan halüsinasyonlar klinik tabloya eslik eder. Tedavisi mümkün bir hastaliktir. Uykuda solunum problemleri ise üst solunum yolu direnci ve uyku-apne sendromu olarak ikiye ayrilir. Uyku apne sendromu; uyku sirasinda çok sayida genellikle 30’dan fazla kisa süreli (10 saniyeden az) solunum durmasi (apne) ile seyreden uyku bozuklugudur. Üst solunum yolu direnci ise apnelerden çok sik aralikli solunum eforu denilen ve uyaniklik reaksiyonuna neden olan uyku bozuklugudur. En sik nedeni büyük bademcikler, burundaki deviasyon, çene anormallikleri ve üst solunum yolu infeksiyonlari gibi sebeplerdir. Sisman hastalar, zayiflatici diyet programina alinmali, varsa uyku apnesinin diger nedenleri ortadan kaldirilmalidir. Bunlarla sonuç alinamayan hastalarda, solunum yollarina devamli pozitif basinç veren aygitlarla tedavi gibi diger yöntemler kullanilmaktadir.

Parasomniler basligi altinda çesitli uyku bozukluklari tanimlanmistir. Bunlari söyle siralanabilir:

• Tedavisi mümkün huzursuz bacak hastaligi: Huzursuz bacak hastaligi genellikle 11 ile 50 yas üzerindeki kisilerde görülür. Olgulari üçte biri ailevi özellik gösterir. Hastalar, genellikle yattiklarinda ayaklarinda huzursuzluk hissederler. Ayaklarini hareket ettirerek, bazen kalkip dolasarak bu huzursuzlugu gidermeye çalisirlar. Bunlar hastada kisa bir süre rahatlik saglar. Ancak, hastada uykuya geçmede zorluk, kesintili uyku gibi uyku bozukluklarina yol açar. Bu nedenle tedavisi gerekir.

• Dis gicirdatmasi: Sik görülen bir uyku bozuklugudur. Devamli olgularda dis, dis eti, ve çene problemlerine yol açabilir. Stres durumlarindan sonra artar.

• Uyurgezerlik: Genellikle uykunun ilk saatlerinde görülür. Ailevi özellik gösterebilir. Özellikle 5-12 yas arasindaki çocuklarda daha sik görülür. Bu yastaki çocuklarin yüzde 15'inde en az bir kez görülebilir. Bazen çocuk yürümez, kalkar, yatakta oturur, tekrarlayici hareketler yapabilir. Psikiyatrik bozukluklarla birlikte seyretmez. Daha seyrek olarak eriskinlerde de görülebilir. Uykuda konusma, bazen uyurgezerlige eslik eder. Uyurgezerlik, genellikle atak sirasinda hastanin kendisini yaralamasina neden olmaz, fakat koruyucu tedbirlerin alinmasi gerekir.

• Uykuda yatagini islatma: Çocuklarda sik görülen bir problemdir. Bes yasina kadar bir bozukluk olarak degerlendirilmemelidir. 5 yasinda erkek çocuklarin yüzde 15'inde, kiz çocuklarin yüzde 10'unda görülür. Ailevi özellik gösterebilir. Psikolojik ve davranissal problemler, bu hastaligin ortaya çikmasinda rol oynar.

• Gece korkulari: Çocukluktaki gece korkulari genellikle uykunun ilk 1-2 saatinde görülür. Bazen uyurgezerlik ile birlikte olabilir. Çocuk aglama ile uyanir. Yüzünde saskinlik ve korku ifadesi vardir. Bu dönemde çocukla sözlü iliski kurulamayabilir. 15-30 dakika içinde tekrar uykuya geçer. Sik tekrarlayan gece korkulari tedavi gerektirir.

Kisinin uyku bozuklugunun oldugunu anlamak için, birkaç belirtiye dikkat etmek yeterli olacaktir. Sabah yorgun uyaniyor, unutkanlik, yorgunluk, konsantrasyon bozuklugundan yakiniyorsaniz, son zamanlarda daha çabuk sinirleniyorsaniz, kolay kilo veremiyorsaniz, tansiyonunuz kolaylikla düzenlenemiyorsa, altinda yatan neden bir uyku bozuklugu olabilir.

Yukaridakilere benzer sikâyetleriniz varsa bir nöroloji uzmanina basvurmaniz gerekmektedir. Teshiste, görüntüleme yöntemleri, beyin dalgalarini kaydedip incelenmesini saglayan EEG yöntemi ve uyku laboratuvarinda hastanin uykusunun izlenmesini saglayan polisomnografi gibi tetkikler kullanilarak uyku bozuklugunuzun nedeni tespit edilmelidir.

Uzm. Dr. Nilay Degirmenci
Nöroloji
Hisar Intercontinental Hospital
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası