Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


300 farkli basagrisi var

Basagrilarinin 300’den fazla farkli tipi var. Birçogunun kökeni halen tam anlasilmamis olmakla beraber genellikle iyi huylu özellik sergiliyor. Iste bilmeniz gerekenler

Ancak bazen ciddi ve yasami tehdit eden nedenlerle iliskili olabiliyor.

Anadolu Saglik Merkezi’nden Nöroloji Uzmani Dr.Sema Demirci basagrisi tipleri hakkinda belirtisinden tedavisine faydali bilgiler verdi.

Bas agrilari tüm dünyada hekime basvurularda en sik dile getirilen yakinmayi olusturuyor. Kadinlarin yüzde 5’i ve erkeklerin yüzde 2.8’i her yil 180 gün ve üzerinde süreyi bas agrilariyla geçiriyor. Bas agrilarinin 300’den fazla farkli tipi var. Birçogunun kökeni halen tam anlasilmamis olmakla beraber genellikle iyi huylu özellik sergiliyor. Ancak bazen ciddi ve yasami tehdit eden nedenlerle iliskili olabiliyor.

Bas agrilari hemen tüm dünyada Uluslararasi Bas agrisi Birliginin(IHS) belirledigi kriterlerle siniflandiriliyor. Oldukça genis kapsamli olan bu siniflamaya göre; primer ve sekonder olmak üzere ikiye ayriliyor.

Primer (birincil) bas agrilari:

Bas agrisini açiklayacak herhangi bir sistemik ve/veya beyin hastaligi olmuyor. Bu grupta migren, gerilim tipi bas agrilari, küme bas agrisi gibi bas agrisi tipleri yer aliyor.

Sekonder (ikincil) bas agrilari:

Bu grupta beyinde ve/veya sistemik olarak bir hastalik bulunuyor ve agrilar bu hastalikla iliskili oluyor. Bas agrisinin hangi grupta oldugunu belirlemek için, genis bir anamnez, nörolojik muayene, beyin görüntülemesinin yani sira , kan ve idrar tahlilleri, EEG (elektroensefalografi), gereken durumlarda lomber ponksiyon(belden su alma) islemleri yapilmasi gerekiyor.

MIGREN

En sik primer bas agrisi nedeni olan migren, damarsal kökenli, akut ataklarla giden kronik bir hastalik. Kadinlarin ortalama yüzde 18’i, erkeklerin yüzde 6’sinda görülüyor. Migrenli hastalarin yaklasik yüzde 70’inde ailede migren öyküsü bulunuyor. Migren ataklari sirasinda hastalarin yüzde 80’inde siddetli bas agrisi ve buna eslik eden bazi bulgular görülüyor. Bunlarin 1/3’ünde bu rahatsizlik hissi günlük islerine devam etmelerini engelliyor ve yatak istirahati bile gerektirebiliyor. Hastalik, hem günlük yasam kalitesini düsürmesi hem de is gücü kaybi ile ciddi ekonomik yük olusturuyor.

Belirtileri:

Uluslararasi Bas agrisi Birligi bazilari seyrek görülen birçok migren tipi belirlemis. Aurali (öncül belirtili) migrende bas agrisi öncesinde isiklar, zik zaklar, renkler görme seklinde çogunlukla görsel belirtiler gelisiyor. Aurasiz, yani öncül belirtileri olmayan migrende ataklar aniden ortaya çikiyor. Migren atagi sirasinda genelde sag veya sol yarim bas agrisi vardir. Bu agri zonklayici, orta veya çok siddetli bir bas agrisidir. Agriya mide bulantisi, kusma istegi veya kusma, isik ve sese karsi hassasiyet, bazen agri olan tarafta uyusmalar da eslik edebiliyor. Ataklar ortalama 4-72 saat sürebiliyor. Ataklar sirasinda birçok hasta sessiz ve karanlik bir odada yatma ihtiyaci hissediyor.

Nedenleri neler?

Migren ataklarini tetikleyen bazi durumlar olabiliyor. Bunlar adet dönemi, yumurtlama dönemi, dogum kontrol hapi kullanimi, hormon yerine koyma tedavileri gibi hormon dengesinde degisiklik yapan durumlar, alkol, konserve yiyecekler, aspartam (tatlandiricilarda bulunur) gibi maddeler, çikolata, eski peynir, ögün kaçirma gibi beslenme ile igili durumlar, stres, üzüntü, depresyon, asiri fiziksel aktivite ve yorgunluk, asiri ve parlak isikli, floresan aydinlatmani mekanlar, uykusuzluk, asiri uyku, damarlarda genisleme yapan bazi ilaçlardir.

Tani nasil konuyor?

Migren tanisi konmasi için bu özeliklerin yani sira hastanin gerekli incelemelerinin yapilip bas agrilarina neden olabilecek baska bir hastaligin olup olmadiginin kanitlanmasi gerekiyor.

Nasil tedavi ediliyor?

Migrenin iki tip tedavisi var. Biri atagi durdurmaya digeri ise ataklardan korumaya yönelik tedavidir. Atak tedavisi sadece atak sirasinda kullaniliyor. Agrilarin siddeti ile süresine ve hastanin durumuna göre basit agri kesiciler ya da özel migren ilaçlarindan yararlaniliyor. Siddetli bulanti-kusmalari ve atak sirasinda asiri huzursuzlugu olan hastalarda bu sikayetlere yönelik tedaviler gerekebiliyor. Ataklardan korumaya yönelik tedavinin birinci basamagi ise atagin siklik ile siddetini azaltmak. Ikinci olarak da ilk basamak basarili oldugu takdirde hastanin kullanmakta oldugu agri kesici miktarini azaltmak ve onun yasam kalitesini yükseltmek. Kullanilan ilaçlar çok çesitli gruplardan olusuyor. Bunlar epilepsi(sara) ilaçlari, depresyon ilaçlari, hipertansiyon ilaçlari, magnezyumlu bazi ilaçlar olarak gruplandirilabiliyor. Bu ilaçlarin hangisinin seçilecegine migrenin tipi, ataklarin sikligi, ataklar sirasinda eslik eden sikayetlerin özellikleri, hastanin yasi, baska hastaliklarinin olup olmamasi gibi durumlara göre ilgili hekim karar veriyor. Kadinlarin ortalama yüzde 18’i, erkeklerin yüzde 6’sinda görülüyor.

GERILIM TIP BAS AGRILARI

Primer basagrilari grubundaki diger bir agri tipini ise gerilim tipi bas agrisi olusturuyor. Bu bas agrilari kaslarda gerginlik ve stres sonucu ortaya çikiyor.

Tani nasil konuyor?

Gerilim agrilari olan hastalar bas agrilarini genelde basinç ya da gerilme seklinde tarif ediyorlar. Agrilar migrenin aksine hafif- orta siddette seyrediyor. Genelde iki taraflidir, asiri fiziksel aktiviteyle alevlenmeleri olmuyor. Bulanti, kusma, isik ve ses hassasiyeti olmuyor. Tani için bu özeliklerin yani sira yine bas agrisinin baska hastalikla iliskili olmadiginin kanitlanmasi gerekiyor. Eger yilda yaklasik 180 günü agriyla geçirmeye neden oluyor ve her agri atagi 30 dakika ile 7 gün arasi sürebiliyorsa tekrarlayan gerilim bas agrisindan söz ediliyor.

Nasil tedavi ediliyor?

Siddetli dönemlerde basit agri kesiciler kullanilabiliyor. Ancak sik tekrarlayan ataklar varsa koruyucu tedavi olarak, hastanin yasi ve diger hastaliklari göz önüne alinarak ilgili hekim tarafindan depresyon ilaçlarina baslanabiliyor. Koruyucu tedavinin amaci yine kullanilan agri kesici miktarini azaltmak ve yasam kalitesini arttirmak. Migren ve kronik gerilim tipi bas agrilari olan hastalarda bazi psikiyatrik bozukluklarin birlikteligine oldukça sik rastlaniyor. Psikiyatrik problemlerin de ilgili uzman tarafindan degerlendirilmesi tedavi basarisinda artis saglayabiliyor.

KÜME BAS AGRILARI

Küme bas agrilarinda, saniyeler süren siddetli agri ataklari arka arkaya kümeler halinde geliyor. Bu tip bas agrisi genelde erkeklerde görülüyor. Agri çogunlukla göz çevresi ve sakakta yogunlasiyor ve tek tarafli olusuyor. Gözde kizarma, yanma, sulanma gibi belirtiler olabilir. Agri çok hizli basliyor, 10-15 dakikada zirve yapiyor ve 30-45 dakikada sonlaniyor. Ataklar 7 gün de bir görülebilecegi gibi yilda bir sikliginda da olabiliyor. Agrisiz dönemlerin süresi 2 haftadan yillara kadar uzayabiliyor. Ataklar alkol, sigara ve damarlarda genislemeye yol açan ilaçlari kullanmakla tetiklenebiliyor.

Tani nasil konuyor?

Yukarida belirtilen özelliklerin yani sira agrilarin baska bir hastalikla iliskili olmadiginin tetkiklerle kanitlanmasi gerekiyor.

Nasil tedavi ediliyor?

Atak sirasinda hastaya yüksek miktarda O2 solutuluyor ve migren ilaçlari kullaniliyor. Atagi önlemek için hipertanisyon, epilepsi(sara) ilaçlarinin bazilari ve bazi ilaçlara, ilgili hekim kontrolünde baslanabiliyor. Genellikle migren ve gerilim bas agrilarinda tedavinin basarisiz olmasinin en önemli nedeni, hastanin tedaviye uyum göstermemesi. Özellikle koruyucu tedavilerin etkileri 3 haftadan sonra ortaya çikiyor ve ilk haftada bazi yan etkileri olabiliyor. Hastalar ilaçlari ilk hafta içinde ya da 3 haftalik periyod sonunda birakabiliyor. Bir grup hasta da tedavide basari saglandigi anda iyi oldugunu düsünerek tedavisini yarida birakiyor. Tedavi edilmemis farkli türden bas agrilari günlük kronik bas agrisi denilen ve genellikle hemen hiç geçmeyen, tedavisi oldukça güç olan bir bas agrisi tipine dönüsebiliyor. Bu nedenle tüm tedavilerin ilgili hekim tarafindan belirlenmesi ve takip edilmesi gerekiyor.

VERTIGO (BAS DÖNMESI)

Bas dönmesi, nöroloji kliniklerinde sik karsilasilan sikayetlerden birini olusturuyor. Çogu zaman altinda önemli bir hastalik bulunmayan ve kendiliginden düzelen bir belirti olarak ifade ediliyor. Ancak bazen çok ciddi nörolojik bir hastaliga da isaret edebiliyor. Vücudumuzun mekandaki pozisyonundan haberdar olmayi ve dengemizi saglayan bazi mekanizmalar var. Göz, iç kulaktaki denge organi, kas ve eklemlerden kalkan uyarilarla sürekli bas ve vücudun diger kisimlarinin birbiriyle ve mekandaki yerleri hakkinda beyne bilgi geliyor. Bu mekanizmalarda bozukluk olunca denge bozuklugu veya bas dönmesi ortaya çikiyor. Bas dönmesi sik karsilasilan bir sikayet. Ancak hastalar çok farkli seyleri bas dönmesi olarak ifade edebiliyor. Vertigo, hastanin kendi bedeni veya çevrenin etrafinda gerçekten dönmekte oldugunu zannetmesiyle gelisen bir tablo. Bu sekilde bir dönme hissi olmadan ortaya çikan vertigo ise yalanci vertigo(dizzness) olarak tanimlaniyor.

Belirtileri neler?

Vertigo çok siddetli oldugunda hastalarda gözlerde siçrayici hareket, bulanti ve kusma, ayakta duramama seklinde belirtiler de olabiliyor.

Nedenleri:

Vertigo; iç kulak, denge siniriyle ilgili hastaliklar, beyin sapi ve beyincigi tutan hastaliklarda görülebiliyor.

Meniere hastaligi: iç kulakla ilgili bir rahatsizlik. Hasta dakikalar veya saatler süren ataklar halinde tekrarlayan vertigodan yakiniyor. Bu sirada ayakta duramiyor, en ufak bas hareketiyle siddetli vertigo gelisiyor. Genelde bulanti, kusma ve kulak çinlamasi eslik ediyor. Ataklarin tekrarlamasi hasta olan iç kulak tarafinda isitme kaybina neden oluyor.

Iyi huylu tekrarlayici Pozisyona bagli vertigo: Iç kulakla ilgili bir rahatsizlik.Basin belli bir pozisyonunda ortaya çikan, vertigo ve gözde siçrayici hareketlerle karakterize iyi huylu bir hastalik olarak nitelendiriliyor. Saniyeler içinde gelip geçiyor, basin ayni pozisyona getirilmesiyle tekrar basliyor.

Diger nedenler: Beyin sapi- beyincik birlesme bölgesinden denge siniri geçiyor. Bu bölge tümörlerinde vertigo, kulak çinlamasi, giderek artan isitme kaybi olabiliyor. Beyin sapi ve beyincik damar tikanma ve kanama durumlarinda da bas dönmesi gelisebiliyor. Ancak bu durumlarda birçok bölge fonksiyonunu kaybettigi için kafa sinirlerinin çogunda tutulum, bir taraf kol-bacakta felç gibi nörolojik bozukluklar görülebiliyor.

Multiple Skleroz hastaliginda beyin sapi ve beyincik, göz tutulumlari olabiliyor ve vertigo, dengesizlik gibi sikayetler yapabiliyor. Oturma kalkma sirasinda gelisen tansiyon düsüklügü, çesitli kalp hastaliklari, agir kansizliklar ve metabolik bozukluklar vertigo yapabiliyor uzmanlara göre. Boyun kemiklerinde bozulmalar ve kireçlenmeler bu kemiklerin içinden geçen ve beyin sapi ile beyincigi besleyen damarlari sikistirarak vertigo yapabiliyor. Uzmanlara göre, bazi psikiyatrik rahatsizliklarda da tekrarlayan vertigo sikayeti olabiliyor.

Yasli ve birçok hastaligi olan (özellikle diabet gibi) kisilerde sürekli yalanci vertigo ve dengesizlik sikayetleri ortaya çikabiliyor.

Tani nasil konuyor?

Vertigo tanisi konulmasi için bir dizi tetkik gerekiyor. Hastanin vertigosunun gerçek olup olmadiginin anlasilabilmesi için ayrintili sorularla öykü aliniyor. Ardindan dikkatli bir nörolojik muayene yapilmasi gerikiyor. Beyin görüntülemesi istenecekse beyin magnetik rezonansli(MR) görüntüleme tercih ediliyor.

Çünkü MR beyin sapi ve beyin sapi-beyincik birlesim yerini, iç kulak yapilariyla ilgili iltihabi durumlari daha ayrintili gösteren bir tetkik. Gereken durumlarda kulak-burun-bogaz(KBB) muayenesi ve odiyometrik(isitme ilgili) testler yapiliyor. Rutin kan tetkiklerine bakiliyor. Baska bir çok hastalikla iliskili oldugu yönünde süphelenilen hastalarda ileri incelemelere basvuruluyor.

Nasil tedavi ediliyor?

Vertigo beyin damar hastaligi, MS, beyin tümörü, boyun kemiklerinde kireçlenme gibi hastaliklarla iliskili ise bu hastaliklara yönelik özel tedaviler uygulaniyor.

Iç kulakla ilgili vertigolarda genelde tedavi hastanin sikayetlerini hafifletmeye yönelik uygulaniyor. Kulak Burun Bogaz tarafindan uygulanan bazi özel bas manevralari da tedavide kullaniliyor. Sik tekrarlayan vertigo ataklari olan hastalar için çesitli tedavilerle atak önleyici tedaviler olusturulmaya çalisiliyor.

Kaynak: ntvmsnbc.com
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası