Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Beslenmenin grafikleri

Ülkemiz için bir besin semasi var mi bilmiyoruz. Ama bu sema Çin’de bir tapinak seklinde, Kanada’da bir gökkusagi, Amerika’da ve bati ülkelerinde ise pirami

Nasil bir beslenme? Her ülkenin bir beslenme biçimi, beslenmede vazgeçemedikleri var. Peki insanin saglikli beslenmesi ve hastaliklara karsi kendisini koruyabilmesi için, bütün ülkelerin beslenme biçimlerinde ortakliklar var mi ve bunlar alinip uygulanabilir mi? Iste size bilimin bu konudaki temel sorulari ve buldugu yanitar...

Ülkemiz için bir besin semasi var mi bilmiyoruz. Ama bu sema Çin’de bir tapinak seklinde, Kanada’da bir gökkusagi, Amerika’da ve bati ülkelerinde ise piramit. Besinler ile ilgili her ulusun bilgi semasi ve beslenme önerileri görüntü olarak birbirinden ne kadar farkli olsa da, içerik ve verilen ana ögüt her yerde ayni: Bezelye ve yulaf yiyin, yumurta ve eti azaltin.

Kanada’nin gökkusaginda örnegin, ekmek ve tahil en distaki, dolayisiyla en uzun olan kusagin içinde yer alir. Kusagin rengi bugdayi temsil ettigi için sari. Sebze ve meyveler yesil renkli ikinci kusakta, süt ürünleri ise mavi renkli üçüncüde. En içteki ve en küçük olan kirmizi renkli son kusakta ise et ve balik ürünleri bulunuyor.

Ancak Birlesmis Milletler Gida ve Tarim Örgütü (FAO) verilerine göre bütün Kuzey Amerikalilar et ve baligi, sebze ve meyveden 2 misli daha fazla tüketiyor. Et ve et ürünleri konusunda hassas olan Çinlilerin de kendi besin rehberlerine tam olarak uyduklari söylenemez.

Türkiye’de çesitli kesimlere göre beslenme farklilik gösteriyor. Burada zenginlik ve yoksulluk rol oynuyor. Ancak ülkemizde çok yaygin olarak ‘kötü beslenme’ en önemli sorun ve bu beslenme de çesitli hastaliklarin kaynagi.

HER ÜLKENIN BESLENME KÜLTÜRÜ AYRI

Hemen hemen her ülkenin kendi beslenme rehberi bugday, yulaf gibi tahil ürünlerinin saglikli bir gida programinin temeline yerlesiyor. ABD’de ve Avrupa’da bu ürünler ortalama bir beslenme rejiminin üçte birini olusturuyor. Pirincin çok önemli oldugu Asya’da bu tür ürünler günlük kalorinin yüzde 50-60’ina ulasiyor.

Yine temel öneriler ayni kalsa da her piramit, gökkusagi ya da daire, ait oldugu ulusun kendine özgü beslenme kültürünü de yansitiyor.

Örnegin Meksikalilarda fasulye ön plana çikarken, Çinliler pirinçten, Almanlar da ekmek ve benzeri unlu ürünlerden vazgeçmek istemiyor.

Isin ilginci, hiçbir beslenme rehberinin insanin asla vazgeçmek istemedigi damak zevki olan sekeri ve tatliyi listesine yerlestirmemesi.

Kimileri, örnegin Çinliler, Isveçliler, Almanlar ve Portekizliler listelerinde tatliya hiç yer vermiyor. Bizde ise tatli önemli bir tutuyor. Buna karsin Kuzey Afrikalilar kalorilerinin yüzde 9’unu sekerli gidalardan alirken Avrupa’da bu rakam yüzde 11, ABD’de ise yüzde 18 oraninda.

Ister tatli gibi güzel ancak kalorili seyler yüzünden, ister ekonomik imkansizliklardan olsun, insanlar için saglikli bir beslenme programi uygulamak hiç de kolay degil. Özellikle de çocukluktan beri farkli beslenme aliskanliklari kazanilmissa. Öyle olunca bugün dünyanin en çok rastlanan sorunlarinin basinda obezite geliyor. Zengini, yoksulu hiç fark etmeden tüm ülkeler farkli bir sebepten obeziteyle bogusuyor. Obezite, zengin ülkelerde yoksullarin, yoksul ülkelerde ise zenginlerin hastaligi oluyor.

Obezite, dünyada o kadar yayginlasti ki, simdi ortalarda yüzlerce saglikli beslenme programi, diyet ve rejim reçetesi dolasmaya basladi. Hatta bazen birbirlerinin tam ziddi öneriler içeren bilgilerle. Dolayisiyla beslenme rejimleri konusunda insanin aklina bir dolu soru takiliyor. Ünlü bilim dergisi Nature iste bu sorularin bazilarina yanit aradi.

SORU 1

Bilim yeni beslenme önerilerini, diyet rehberlerini nasil gelistirdi?

YANIT: Öncelikle her geleneksel gida grubundaki ürünler, meyveler, sebzeler etler, yaglar ve tatlilar birbirleri ile karistirildi ve biraraya getirildi. Tip dünyasinin beslenme referanslarina uygun olarak, bu ürünlerden kombinasyonlar yapildi. Insanlarin cinsiyeti, yaslari ve harcadiklari günlük enerji miktarina göre almalari gereken kalori oranlari dogrultusunda bir dizi beslenme semasi ortaya çikartildi. Ancak uzmanlara göre bu beslenme programlari uluslarin gida aliskanliklari da göz önünde tutularak gelistirilmeli. Örnegin ABD’de E vitamini, kalsiyum, magnezyum, potasyum, lifli yiyecekler ve A vitamini içeren ürünlerin yeterli tüketilmedigi gerçegi göz önünde tutularak buna göre düzenlemeler yapildi.

SORU 2

Hangi ülkelerin ya da hangi kültürlerin beslenme aliskanliklari en iyi?

YANIT: Bu konuda farkli gruplar karsi karsiya gelmis durumda. Birçok insana göre geleneksel Akdeniz beslenme rejimi en saglikli olani. Ancak gida piyasasinin da küresellesmis olmasi sonucunda hazir gidalar ve fast food tarzi geleneksel beslenme aliskanliklarinin içine girdi, bunun yani sira dünyanin her yerinde teknolojinin getirdigi rahatlikla insanlarin fiziksel aktiviteleri de azaldi. Içinde bulundugumuz dönemde en saglikli beslenenleri uyumlu ve dengeli beslenme için bilinçli gayret sarf edenler olarak tanimlamak en dogrusu. Örnegin Hollanda’da Wageningen Gida Bilimleri Merkezi’nden Martijn Katan, ABD ile ilgili yaptigi arastirmasinda Kaliforniya’da orta yaslarina gelmis egitimli kadinlarin bilinçli beslenme konusuna özel önem verdiklerini söylüyor. Tabii bu arada Finlandiya gibi beslenme aliskanliklarinin degismesi için ulusal baglamda ciddi çaba gösteren ülkeler de var. 1970’li yillarin basinda Finli erkekler tüm dünya ile kiyaslandiginda en fazla kalp krizi geçiren grupta yer aliyorlardi. Beslenme aliskanliklarinda süt, peynir ve tuz ön plana çikarken meyve ve sebze tüketimi azdi. Bilinçli bir ulusal egitim programi uygulanmasi sonucu bu ülkede beslenme tarzi son 30 yil içinde önemli degisiklige ugradi. Bugün Finli erkeklerin kalp krizi geçirme orani 1970’lerle kiyaslandiginda üçte 1 oraninda azalmis durumda.

HÜRRIYET
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası