Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Sorularla romatizmayi ögrenin

Romatizma ileri yaslarda görülen bir hastalik olarak bilinip, yaslilik hastaligi olarak görülmesine ragmen, sadece yaslilarda degil küçük yaslarda da görülebilir.

Memorial Hastanesi Romatoloji Uzmani Dr. Selda Öktem, romatizma hastaligi ile ilgili sorulari yanitladi.

Romatizma ne demektir, nasil bir hastaliktir?

Romatizma kelime olarak eski Yunan kökenli olup eklemlerde kötü özellikli iltihapli sivi birikmesi için kullanilir. Romatizmal hastaliklar MÖ 8000 yilindan beri bilinir ama aydinliga kavusmasi son 20-25 yili buldu.

Romatizmal hastaliklar genel olarak kronik (süreklilik gösteren) hastaliklardir. Yani bir kisiye romatizmal hastalik tanisi kondugunda, kisi bu hastalikla yasamayi ögrenmesi gerekir. Ama bu ifade sizi korkutmasin, demek istenen sürekli ve düzenli olarak hekim takibinde olmak ve ilaç kullanmaktir. Seker hastaligi ve hipertansiyon gibi...

Romatizmal hastaliklar kaç çesittir?

Romatizmal hastaliklar deyince genis bir hastalik grubunun akla gelmesi gerekir. Iltihapli eklem romatizmalari, omurga romatizmalari, gut, Behçet Hastaligi, Ailesel Akdeniz atesi, kireçlenme (osteoartrit), damar romatizmalari (vaskülit), fibromiyalji sendromu (yumusak doku romatizmasi) gibi birçok hastalik romatizmal hastaliklar sinifina girer ve Romatoloji uzmanlari tarafindan takip edilir. Romatolojik hastaliklar ayri bir uzmanlik alanidir.

Bu yazida daha çok iltihapli eklem ve omurga romatizmasi hakkinda bilgi verecegiz...

Her eklem agrisi romatizma midir?

Elbette degil. Çogu romatolojik hastalikta agriya ek olarak eklemde sislik, hareketlerinde kisitlilik ve özellikle güne baslarken eklemlerinde sertlik hali söz konusu olur. Toplumumuzda çogunlukla romatizma kelimesi agriyla esdeger sekilde kullanilir ama bu dogru degildir. Agrinin romatizmal hastaligin göstergesi olup olmadigi hekim tarafindan ayirt edilmelidir.

Iltihapli eklem romatizmasi disinda da baska romatizma çesitleri var mi? Iç organlari da etkileyen romatizmalar var mi?

Evet. Çogunlukla romatizmal hastaliklar eklemlerden baslar, hastaligin tipine göre eklemlerde sekil bozukluklarina ve kalici degisikliklere neden olurken, bir kismi da iç organlarda da (akciger, böbrek, karaciger vb.) harabiyet yapabilir. Vaskülitler (damar romatizmalarinda) dedigimiz grupta ise öncelikli hedef damarlardir. Eger iç organlari besleyen damarlar etkilenmisse solunum yetmezligi, böbrek yetmezligi, sindirim sistemi yakinmalarina neden olabilir.

Romatizmal hastaliklarda görülen yakinmalari özetler misiniz? Yani ne tür yakinmalar oldugunda kisi Romatoloji Uzmanina basvurmalidir?

Eklem ve omurga romatizmalarinda görülen sikayetleri söyle siralayabiliriz:

Eklemlerde agri, sislik, hareket kisitliligi
Sabahlari eklemlerinde sertlik olmasi, daha sonra yavas yavas gevsemesi
El parmaklarinda sogukta beyazlasma, sararip solma
Cilt altinda bezeler
Güneste ciltte asiri duyarlilik ve yaralar gelismesi
Ellerde veya vücudun herhangi bir yerinde deride sertlik
Güçsüzlük, merdiven inip çikamama, oturup kalkamama ve kaslarinda agri
Özellikle sabahlari daha belirgin bel agrisi ve tutukluk hali
Gözlerinde sik sik iltihaplanma (üveit)

Romatizmanin nedeni nedir? Romatizmadan korunmak için ne yapilabilir?

Çogu romatizmal hastalikta genetik yapi önem tasir. Yani bazi genlerin varligi romatizmaya yatkinlik yaratir. Çevresel kosullar, enfeksiyon etkenleri ve bilemedigimiz bazi durumlarda, genetik olarak romatizmaya yatkin kisilerde hastalik ortaya çikabilir. Yani romatizmal hastaliklarin nedeni hala tam bilinmiyor ve önlem alabilmek gibi bir durum da söz konusu degil.

Soguk hava ve nem romatizmal hastaliga neden olur mu?

Soguk havalarda ve nem oraninin yüksek oldugu hallerde eklem içinde bulunan az miktardaki kayganlastirici sivinin akiskanligi ve dagilimi degistigi için agri ve sizi olmasi dogaldir. Bu durum saglikli bireylerde de görülür, kisisel duyarliliklar önemlidir. Ancak romatizmaya neden olmaz ve tek basina romatizma düsündürmez.

Sanildigi gibi romatizma ileri yaslarda mi görülür?

Gerçekten öyle saniliyor. Yas ilerleyip eklem agrilari baslayinca herkes romatizma oldugunu düsünüyor veya gençlerde eklem agrilari önemsenmiyor. Çogu romatizmal hastalik genç yaslarda basliyor. Özellikle omurga romatizmalari genç erkekleri etkilerken, eklem romatizmalari dogurganlik çagindaki kadinlarda daha sik görülüyor. Genç erkeklerde görülen bel ve kalça agrilari maalesef mekanik sebeplere ve bel fitigina yorulup, romatizma düsünülmüyor. Bu da çok erken yaslarda omurga hareketlerinin kisitlanmasina kalmasina neden oluyor. Özellikle bel agrisindan yakinan genç yas erkeklerin mutlaka omurga romatizmasi yönünden degerlendirilmesi gerekir.

Ileri yaslarda özellikle yük tasiyan eklemlerde (diz, kalça, ayak bilegi) baslayan agrilarin ve sekil bozukluklarinin çogunlukla nedeni kireçlenmedir.

Çocuklarda romatizma görülür mü?

Evet. Çocukluk yas grubuna özgü romatizma tipleri var. Çok küçük yaslarda bile baslayabilir. Eger erken teshis edilip tedavi edilmezse kalici sakatliklara ve gelisme geriligine neden olabilir.

Ailede romatizmal hastalik olmasi diger kisilerde risk yaratir mi?

Evet. Romatizmal hastaliklarin nedenleri arasinda genetik yapinin çok önemli oldugunu söylemistik. Bu durumda ailede romatizmal hastalik olmasi ayni veya farkli bir romatizmal hastalik için yatkinlik oldugunu düsündürür. Ama bu hiçbir zaman kesinlik tasimaz, daha önce de söyledigimiz gibi bilemedigimiz çevresel kosullara maruz kalinmazsa hiçbir sey de olmayabilir. Daha özetle; romatizmal hastaliktan kuskulandiginiz kisinin ailesinde de romatizma olmasi taninizi kuvvetlendirir ama ailesinde romatizma oldugu bilinen saglikli bir kiside romatizma geliseceginin göstergesi degildir.

Romatizmal hastaligi olan kisi bebek dogurabilir mi? Bebegine romatizmal hastalik geçer mi?

Romatizmanin tipine göre, iç organlarda harabiyet olup olmamasina göre degisir. Hastaliginin o dönemde aktivitesi azalmis ve kontrol altina alinmissa, uzun süredir hastalik siddetinde alevlenme olmamissa ve bazi incelemelerden sonra gebelige izin verilebilir. Bu süreçte çok siki takip gerekir. Bazi romatizmal hastaliklar gebelik esnasinda alevlenip artis gösterirken, bazilari tamamen sessizlesir. Hekim onayi alinmadan gebe kalinmamasi gerekir. Tedavide kullandigimiz bazi ilaçlarin uzun süren etkilerinin olmasi nedeni ile, ilaç kesildikten sonra da bir süre beklemek gerekir.

Bulasicilik gibi bir durum söz konusu olmadigi için geçmez. Ama anne kanindan bebege geçebilen bazi maddeler nedeni ile bazi romatizmal hastaliklarda bebegin ilk günlerinde olumsuzluklar olabilir ama bu geçicidir.

Örnegin lupuslu gebeden dogan bebek lupuslu dogmaz. Genetik yapiyi tasiyabilir ama ilerleyen yillarda lupus hastasi olup olmayacagi söylenemez.

Romatizma tedavisi ne kadar sürer? Tamamen geçer mi?

Romatizma seker hastaligi ve hipertansiyon gibi kronik bir hastaliktir. Bu nedenle tedavi belli bir süre degil, ömür boyudur. Hastaligin siddetine göre zaman zaman az, zaman zaman çok ilaç kullanmak gerekebilir. Tamamen hastaligi ortadan kaldirmak mümkün olmaz ama kontrol altina alinabilir. Kontrol altindaki hastalik birden alevlenebilir, bu nedenle hiçbir yakinma olmasa dahi sürekli hekim takibi gerekir.

Tedavide ne tür ilaçlar kullanilir, egzersizin yarari var mi?

Tedavide romatizmanin temel etkili ilaçlari ve yardimci ilaçlar kullanilir. Temel etkili ilaçlar bagisiklik sistemi üzerine etkilidir. Düzenli hekim takibi, kan testleri takibi gerektirir. Kortizon çok sik kullandigimiz, kimi zaman hayat kurtarici bir ilaçtir. Bu önemli ilaçlarin mutlaka doktor kontrolünde kullanilip, doktor kontrolünde birakilmasi gerekir. Hem hap olarak hem de igne seklinde ilaçlar mevcut. Son yillarda gelistirilen ilaçlarla romatizma tedavisinde çigir açilmistir diyebiliriz.

Egzersiz mutlaka gerekir. Hareketleri sinirlanmis eklem ve omurganin esnekligine kavusmasi için, kas agrilarinda spazmin çözülmesi için büyük önem tasir.

Kaplica tedavisi romatizmaya iyi gelir mi?

Genel olarak iltihapli eklem romatizmalarina kaplica ve sicak uygulamalar iyi gelmez. Hatta aktif hastalik esnasinda yakinmalari daha da artirabilir. Kireçlenmede faydasi vardir. Kaplicaya gitmeye karar vermeden önce hekim onayi alinmasi gerekir.

www.memorial.com.tr
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: B RH +
Serpil AKdag kan merkezi- AÜ cebeci kampusu'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05069475386

B Rh (+) TROMBOSİT İHTİYACİMİZ VARDİR.

Tarih: 8/18/2019 7:29:58 AM
GuLUsAn ozkan
  Aranan Kan: AB RH +
Antalya Medikalpark Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05538595394

Acil Gelmeden önce lütfen arayınız. Lütfen destek. AB RH POZİTİF TROMBOSİT.

Tarih: 8/12/2019 1:30:58 AM
NURŞENAY HANIM
  Aranan Kan: B RH +
Koşuyolu Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 0536 357 64 23

YARDIMCI OLALIM. B RH + POZİTİF İLETİŞİM Selma Hanım 0536 357 64 23

Tarih: 8/6/2019 12:59:34 PM
Selma Hanım
  Aranan Kan: AB RH +
Yedikule göğüs hastalıkları hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05388923628

Yedikule göğüs hastalıkları hastanesinde yatmakta bulunan ENDER ÖZAY’ın ab rh pozitif kana ihtiyacı vardır. Aynı gruba sahip olanların ÇAPA KIZILAY KAN MERKEZİNE gitmeleri rica olunur. Yardımsever vatandaşlarımızın ilgisi ve bilgisine.

Tarih: 7/5/2019 4:10:58 AM
Sebahat aslan
  Aranan Kan: AB RH -
Haydarpaşa numune eğitim ve araştırma hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05412856000

Hastanede yatmakta olan anneciğime acil trombosit kana ihtiyacımız vardir.Lutfen yardım edin bir evlat olarak caresizligime çare olun Allah rızasi için... Kan grubu AB Rh negatif 0541 285 6000 bu numaradan ulasirsaniz çok sevinirim.

Tarih: 6/8/2019 8:00:13 AM
Ercan Özdemir
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası