Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Hastanin hakki hastaya

Saglik Bakanligi, geçen yil hayata geçirdigi hasta haklari projesini 2005’te Türkiye’deki bütün resmi ve özel saglik kuruluslarina yaymak istiyor. Saglikta hasta odakli bir anlayisi benimseyen bakanlik;

hem hasta haklari birimlerini her açidan güçlendirmeye; hem de hastanelerdeki personel, teknik cihaz ve fiziki mekan ihtiyacini en aza indirmeye çalisiyor.

Tarih 3 Eylül 2004. Bir hastanenin kardiyoloji poliklinigi. Personel, bekleyen hastalara kaba davranmaktadir. Magdurlardan biri ikaz eder. Ancak, bu uyari fayda etmez. Aksine, personelin davranislari daha da kabalasir. Uyaran hasta SSK’lidir. Kurum eczanesi, doktorun reçeteye yazdigi ilacin yerine baska bir ilaç vermistir. Sebebini doktora sormak istemektedir. Personel buna müsaade etmez. Hastanin elindeki ilaci bagirarak alir ve doktora kendisi sorar. Ardindan da, “Birini yarim, digerini bir tane içeceksin.” diyerek, ilaçlari hastanin üzerine atar.

Sonra ne mi olur? Hasta, personeli sikayet eder. Hastane yönetimi konuyu ele alir ve karari resmi bir yaziyla sikayetçi olan hastaya bildirir. Buna göre, hastalara kaba davranan personel, ilgili genelge geregi kendisine gönderilen “bilgilendirme formunu” kabul etmemis ve genelgede belirtilen zamanda birime ulastirmamistir. Ayrica, olay hakkinda kendisinden istenen sözlü bilgilendirmeyi de reddetmistir. 10 Eylül 2004 tarihinde toplanan Hasta Haklari Kurulu, oy çoklugu ile personeli kusurlu bulur ve personel hakkinda islem yapilmasina karar verir.

Insana masal gibi gelen bu olay, geçen yil Saglik Bakanligi tarafindan hayata geçirilen bir uygulamanin sonucu. Hastanelerde olusturulan Hasta Haklari Birimi, hastalarin sikayetlerini dinliyor, ortaya çikan sorunlari çözmeye çalisiyor. Gerektiginde, sikayet konusu daha üst birimlere iletiliyor.

Insan haklarinin saglik sektörüne uyarlanmis hali olan “hasta haklari” kavraminin, sigorta sisteminin gelistigi ülkelerde daha kolay hayata geçtigi görülüyor. 1981 yilinda Portekiz’in baskenti Lizbon’da Dünya Tabipleri Birligi tarafindan deklare edilen bildirge, bu alandaki ilk uluslararasi belge olarak kabul ediliyor. Türkiye’de, bu konuda atilan ilk adim ise 1998’de çikarilan hasta haklari yönetmeligi. Teoride kalan yönetmelik, Saglik Bakani Recep Akdag’in girisimleriyle hayata geçirilir. Hazirlik safhasi olan Ocak-Haziran 2003 tarihleri arasinda, bilim adamlari, üniversite birimleri, hastaneler, TBMM Saglik-Aile Komisyonu ve sivil toplum kuruluslariyla temasa geçilir. Sonra da yönetmelige islerlik kazandiracak yönerge hazirlanir.

Saglik Bakanligi Tedavi Hizmetleri Genel Müdür Yardimcisi ve Hasta Haklari Projesi’nin sorumlusu Süleyman Demirel, 1998 tarihli yönetmeligin “genel anlamda hasta haklarini anlatan çok iyi düzenlenmis bir metin” olmasina ragmen, bu isi kimin ve hangi birimlerin yapacagini belirtmedigini söylüyor. “Bizde saglik hizmetleri hekim ya da saglik çalisani odakli sunuluyordu. Bu yaklasim hasta odakli artik. Yönergeye bu mantigi yansittik. Ayrica, vatandasin isteklerinin her türlü önceligimizin üstünde oldugunu; ondan gelecek sikayetin, hak ve degerlendirme içerigindeki her türlü müracaatin hizmetlerimizi gelistirmeye vesile olabilecegini kabul ettik.” diyor.

150 hastanede hizmet veriyor

Projenin uygulama safhasinda, toplam kalite çalismalarinda mesafe almis 60 hastane belirlenir. 38 farkli ildeki bu hastanelerde hasta haklari kurullari ve birimleri olusturulur. Personelin, mülâkat, kisisel gelisim teknikleri ve bireysel terapi konularinda egitimli psikolog ve sosyal hizmet uzmani olmasina özen gösterilir. Kurul üyeleri ve birim çalisanlari Yalova’da siki bir seminer programina tabi tutulur. Ilk uygulama Subat 2004’te 60 hastanede baslar. Ekim ayinda ise 131 hastaneyle 81 ile yayilir. Bugün itibariyle birim olusturulan hastane sayisi yaklasik 150. Amaç 2005’te hasta haklari sistemini saglik ocaklari dahil bütün resmi ve özel hastanelerde isler hale getirmek.

Hasta haklari sisteminde, sikayet, istek ve önerilerin yetkililere iletilmesi için üç yol var. Ilki, o hastanede mevcutsa hasta haklari bürosuna gitmek. Ikincisi internet imkani varsa, Saglik Bakanligi’na ait www.saglik.gov.tr adresindeki hasta haklari portalina girmek. Üçüncüsü de operatörlerinin tamami hekim olan Alo 184 Saglik Bilgi Iletisim Hatti’ni aramak. Bu hat 24 saat açik. Hangi kanaldan yapilirsa yapilsin basvurular bakanliktaki en yetkili birimlerce günlük takip ediliyor. Basvurularin sümenalti edilmesi ihtimali yok denecek kadar az. Her basvurunun 21 is günü içinde sonuçlandirilmasi mecburi çünkü.

2004’te 7 bin basvuru yapildi

Tedavi Hizmetleri Genel Müdür Yardimcisi Süleyman Demirel’in verdigi bilgilere göre, son bir yilda gerçeklesen müracaatlar vatandaslarin hak aramada duyarsiz kalmadiklarini gösteriyor. Hasta haklari birimleri araciligiyla bakanliga ulasan basvuru sayisi 4 bin 500, internet basvurusu ise 1400 civarinda. Hasta haklari birimlerinin aninda çözümledigi vakalar, bu rakama dahil degil. Alo 184, sadece hasta hakki hatti olmadigi için o kanaldan yapilan basvurular da simdilik istatistik harici. Buradan gelen sikayetler de dahil edilirse bakanliga 2004’te 7 bin basvuru yapildigini söylemek mümkün.

Süleyman Demirel, en fazla sikayetin yüzde 46 gibi oranla uzman hekimler hakkinda geldigini söylüyor. Çalisanlar hakkindaki basvurularin yüzde 23’ü ilgili personelin cezalandirilmasiyla sonuçlaniyor. Sikayet yogunlugunun hizmet birimlerine göre siralamasi ise söyle: Poliklinik, klinik, idarî, görüntüleme ve laboratuvar. Basinda daha ziyade acil servisler haber olsa da, sikayetlerin sadece yüzde 5’i buralarla ilgili. Internetten yapilan basvurularda da, ilginçtir, ilkögretim mezunlari, yüksek ögrenimlilere göre daha aktif.

Hasta haklari konusu aslinda bir sivil toplum faaliyeti. Saglik Bakani Recep Akdag, hasta haklari sisteminin gelecekte tamamen sivil inisiyatif tarafindan yürütülmesini hedefliyor. Ancak konuyla ilgilenen sivil olusum sayisi, bakanligin projesiyle son zamanlarda artma egilimine girse de, son derece yetersiz. Öne çikan ve genis çapli hizmet sunma gayretindeki sivil olusumlardan biri Trabzon merkezli Hasta Haklari Platformu. 25 Ocak 2003’te kurulan olusumun sözcüsü Prof. Dr. Tevfik Özlü, “Saglik kurumlarinin fiziki alt yapisi, teknik donanimi, personel eksikligi, finansman sorunlari, mevzuat engelleri asilmadan; saglik çalisanlarina meslek onurlarina yakisir bir sosyo-ekonomik statü saglanmadan; is yükünü azaltacak, is yeri huzurunu ve mesleki doyumu artiracak önlemler alinmadan; görev, unvan, sorumluluk ve yetki dagitiminda esitlik, adalet, hakkaniyet ve seffaflik ilkeleri ödünsüz olarak uygulamaya geçirilmeden; saglik çalisanlarinin emeklerinin karsiligi hak ettigi ölçüde verilmeden hasta haklarinin tam anlamiyla uygulamaya geçirilmesi mümkün olmayacaktir. Bu bakimdan her iki alandaki çalismalar birlikte yapilmalidir. Biri digerinden sonraya ertelenmemelidir.” diyor.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tip Fakültesi Ögretim Üyesi Özlü’nün dikkat çektigi noktalarda ne gibi gelismeler yasandigini sordugumuzda Süleyman Demirel, bir hayli iddiali konusuyor: “Su anda Türkiye’de hastanelerin tibbi cihaz ya da tibbi donanim açisindan ihtiyaçlari kalmamistir. Özellikle hasta haklari kapsaminda degerlendirebilecegimiz türden cihaz eksikligi yoktur.” diyor. Demirel, 2003’te yayimlanan bakanlik genelgesiyle bashekimlere iki trilyona kadar alim-satim yapma yetkisi verilmesinin bunda çok önemli rol oynadigini söylüyor.

Sözlesmeli personel uygulamasi sayesinde Dogu ve Güneydogu’daki pratisyen-uzman hekim ve saglik personeli ihtiyacinin yüzde 85-90 oraninda giderildigini belirten Demirel, “Önceden, uzman hekim olmadigi için çalistiramadigimiz ilçe, hatta Hakkari ve Mardin gibi il hastanelerimiz vardi. Su an Hakkari Devlet Hastanesi’nde kardiyolojiden beyin cerrahisine kadar 22 uzman görev yapiyor.” diyor.

Bina yetmiyorsa kirala dönemi

Demirel, hastanelerin fiziki mekan eksikliginin, saglik müdürlerine bina kiralama yetkisi verilerek asilmaya çalisildigini belirterek, Ankara’da Numune hastanesi için kiralanan binayi buna örnek gösteriyor. Mus ve Rize’deki açik da otel kiralanarak giderilmis. Fiziki mekan ihtiyacindaki ana kriter, mümkünse her uzmana mutlaka bir poliklinik odasi tahsisi. Kriter, hastalarin hekim seçme özgürlügü ya da hakkiyla direkt ilgili bir konu.

Bakanlik, 12 ilde seçilen 14 pilot hastanede hekim seçme uygulamasini test ediyor. Bu hastanelerin bazilarinda poliklinik oda sayisi yüzde 100’ün üzerinde artirilmis. Bursa Onkoloji Hastanesi’nde 14’ten 34’e, Çankiri Devlet Hastanesi’nde 15’ten 34’e, Ankara Zübeyde Hanim Dogum ve Çocuk Hastaliklari Hastanesi’nde 4’ten 20’ye, Amasya Devlet Hastanesi’nde 31’den 48’e çikarilmis. Pilot hastanelerdeki panolardan hastalar o gün hangi branslarda hangi hekimlerin çalistigini görebiliyor. 2005 sonu hedefi ise, uygulamayi Türkiye’deki hastanelerin yarisina yaymak. Demirel, elestirilse de performansa göre döner sermayeden pay alma islemini savunuyor. Bu sayede mesai mefhumunun kaybolduguna; 20.00-21.00 saatlerinde bile ameliyatlar yapilir hale gelindigine dikkat çekiyor.

Türkiye’de ilk hasta haklari birimi Istanbul’daki Sisli Etfal Hastanesi’nde kuruldu. Poliklinikler girisindeki hasta haklari bürosu genis, havadar ve rahatlikla ulasilabilecek bir yerde. Birim sorumlusu Zeynep Toy, genellikle hasta yogunlugu, muayene fisi elde edememe ve uzun süre kuyrukta bekleme konularinda sikayetler geldigini söylüyor. Doktor ve hemsire davranislariyla ilgili sikayetler kurula sevk edilerek degerlendirmeye aliniyor.

Hastalar hep sikayet için degil, çogu zaman da bilgilenmek ve yönlendirilmek için basvuruyor. Hastaya yol yordam gösteriliyor. Hangi servise gitmesi gerektigi anlatiliyor. Hasta, özürlü ve yasli ise islemlerinde bizzat refakat ediliyor. Yüksek Hemsirelik mezunu olan Toy, bazi hastalarin olaylari manipüle edebildigini, arastirdiklarinda ise haksizliklarini kabul ettiklerini ifade ediyor. Yani birim bir nevi, hastayi ikna ve tatmin vazifesi de görüyor. Sisli Etfal’de, 2004 yilinda 750 sorun yerinde çözülmüs, 70 sorun ise kurula sevk edilmis.

Istanbul Bakirköy Ruh ve Sinir Hastaliklari Hastanesi Hasta Haklari Birim sorumlusu Meltem Bal, yönergede hedeflendigi gibi sosyal hizmetler uzmani. 20 yildir çalistigi hastanesini çok iyi taniyor. Genel basvurular burada da poliklinik yogunlugu ve sira numarasiyla ilgili. Yalniz bu hastanenin digerlerinden hasta niteligi açisindan yadsinamayacak bir farki var. Sizofreni ve paranoya türü psikiyatri hastalarindan bazilari hezeyanlarini sikayet dilekçelerine döküyor. Böyle bir hasta üst üste 17 basvuru yapmis.

Su andaki birim odasi hizmet vermeye pek elverisli degil. Yeni poliklinik devreye girdiginde iki oda tahsis edilecekmis. Meltem Bal, yari saka yari ciddi, birime gelen hastalarin “Daha kendi hakkini koruyamamis, benim hakkimi nasil koruyacak?” diye düsünebilecegini satir arasina sikistiriveriyor. Bal, birimin, bahsekimligin yükünü önemli ölçüde azalttigi görüsünde. Önceleri, kendilerine gelenlerin direkt bashekim muavinlerine gittiklerini, bunun da sistemi tikadigini söylüyor. Baslangiçta, hastane personelinde bir tedirginlik oldugunu belirten Bal, bunun objektiflik ve karsilikli güvenle asildiginin altini çiziyor.

Tanitim faaliyetlerine hiz verilecek

Istanbul Haseki Egitim ve Arastirma Hastanesi’nde, dar imkanlara ragmen, hasta haklari konusuna azami önem veriliyor. Simdiye kadar bin 343 basvuru yapilmis. Bunlarin 98’i çözmesi için kurula havale edilmis. Hastane duvarina dayanmis hazir güvenlik kabininde hizmet veren dört kisilik birimin basinda yüksek hemsire Halise Göksü var. Hasta Haklari Kurul baskanligini ise yesil karttan sorumlu bashekim yardimcisi Dr. Kemal Erdem yapiyor. Haseki Hastanesi’nde ciddi boyutta mekan sikintisi çekiliyor. Kendilerine oda bulmakta zorlandiklarini anlatan Dr. Erdem, bu sartlarda birime yer ayarladiklarina sükrediyor. Ama ek bina bittiginde mekan problemi ortadan kalkacak.

Saglik Bakanligi Hasta Haklari Yönergesi’nde hasta haklari, koruyucu tedbirlerin alinmasi; hizmetlerinden yararlanma; bilgi alma; reddetme, durdurma ve riza (onay); saglik kurulusunu ve personelini seçme ve degistirme; mahremiyetin korunmasi; vakte saygi; sayginlik görme; dini vecibelerini yerine getirme; ziyaret ve refakatçi bulundurma; kalite standartlari; güvenlik; yeniliklerden yararlanma; gereksiz agri/aci ve sikintidan sakinma, müracaat, sikayet ve tazminat ana basliklari altinda düzenleniyor. Hastalarin hakkin yani sira sorumluluklari da var. Bunlarin karsiligini yerine getirmek hem kendi hem de diger hastalarin hakkinin korunmasinda hayati önemi haiz.

2005’te hasta haklari konusunda bir sempozyum düzenlemeyi planlayan Saglik Bakanligi, bütün illerde Hasta Haklari Koordinatörlükleri kuracak ve bagli birimlere uygun kadrolar talep edecek. Özel saglik kurum ve kuruluslarinda da hasta haklari uygulamasi baslatilacak. Tanitim ve egitim faaliyetlerine hiz verilecek.

SAGLIKTA DÜNYA STANDARDI HASTA HAKLARINDAN GEÇIYOR

-Hasta haklari projesi bakanligin öncelikli konulari arasinda nerede?

En üstte. Yol haritasi diyebilecegimiz saglikta dönüsüm programimiz var. Bu program içinde hastalarin istedikleri saglik kurumunu ya da hekimi seçebilecekleri; herhangi bir hak ihlaline ugramadan hizmetten yararlanabilecekleri bir saglik sunum sistemi ilk hedeflerimizden biri.

-Proje ile neyi hedefliyorsunuz?

Hasta haklari pratik manada hastaneye gittiginizde vatandaslarimizin ilgi ve sefkatle karsilanabilecekleri hizmet sunum modelini kapsiyor. Insanimizin su anda sundugumuz hizmetin de üstünde bir hizmete layik oldugunu düsünüyoruz.

-Daha iyi derken neyi kastediyorsunuz?

Dünyada, saglik hizmetlerinin hastanin haklarina uygun yürütülmesi için koyulmus kriterler var. Dünyada hak olarak belirlenmis normlara ya da standartlara ulasilmasi halinde arzu ettigimiz saglik sistemine ulastigimizi düsünecegiz. Bugün herhangi bir acil saglik hizmetinden herhangi bir endiseye mahal birakmadan gidip yararlanabiliyorsaniz bu anlamda amacimizi gerçeklestirmis olacagiz. Herhangi bir hastaneye müracaat ettiginizde sosyal güvenlik kurumuna bagli olmaksizin herhangi bir sorgulamaya maruz kalmaksizin hizmet alabiliyorsaniz; hastaneye müracaat edildiginde alinmis güvenlik tedbirleri sayesinde o hastanede teshis, tedavi ve rehabilitasyonunuz sorunsuz sürdürülüyorsa; her seye ve alinmis tedbirlere ragmen hakkinizin ihlal edildigini düsünüyorsaniz, bu hak ihlalinizi sorusturabileceginiz bir sistem kurulmus ise ve bu sistem hakkinizi aramaya yardimci oluyor ise amacimizi gerçeklestirmis sayiliriz.

Sunun altini çizmek lazim. Hasta haklari dedigimiz kavram aslinda bir hasta haklari güvenligi kültürüdür. Bu kültürün giderek oturmasi ve yayginlasmasinda üç önemli ayak var. Birincisi resmi kurumlarin konuya sahip çikmasi. Ikincisi konuyla ilgili sivil toplum kuruluslarinin rol almasi. Üçüncüsü de bu isin tarafi olan vatandaslarin sistemi kullanmasi.

Kaynak:http://www.aksiyon.com.tr
www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası