Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Çocugu ‘tik’ten çevresi kurtarir

Bir amaca yönelik olmayan ancak baskilanabilen, istem disi olarak tekrarlanan göz kirpma, burun çekme, gibi garip hareket ve ses çikarmalar tik olarak adlandirilir.

Tiklerin siklikla çocuk ve ergen yas dönemlerinde basladigini, çogunlukla anne, baba, ögretmen ve arkadaslarin olumlu tutumu ile yerlesmeden kayboldugunu belirten Memorial Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sagligi ve Hastaliklari uzmani Dr. Ayten Erdogan, çocuk ve ergenlerde görülen tiklerle ilgili bilgiler verdi.

Çogu tikler, araliklari kisa olan devreler seklindedir. Göz kirpma, burun kivirma, dudak oynatma, omuz silkme, kaslari kaldirma gibi normal davranisi taklit edebilirler. Tek tek ya da ardi sira nöbetler seklinde olabilirler.

Bir çocukta birden fazla tik görülebilir, biri bitip biri baslayabilir. Yogunluk ve siddetleri çocuga göre veya gün içinde degiskendir. Bazi zamanlar tamamen kaybolup, bazen de yogun sekilde ortaya çikabilirler. Çocuklar tiklerini geçici bir süre istemli olarak engelleyebilirler. Bu yüzden baskalarinin yaninda görülmeyebilir. Uykuda kaybolurlar, stresle artarlar. En fazla 6-7 yas arasinda görülürler. Bazi çocuklarda hiçbir soruna yol açmaz iken, bazi çocuk ve gençlerde benlik saygisinda, aile yasantisinda, sosyallesmesinde, okul ya da is basarisinda güçlüklere neden olabilirler.

Göz kirpma, bas sallama, omuz silkme, surat burusturma ve öksürme gibi basit davranislardan karmasik yüz hareketleri, ayagini yere vurma, koklama, kendine çeki düzen vermeye çalisir biçimde kol ve bas hareketleri, baska birinin davranislarini ayni sekilde taklit etme gibi daha karmasik, amaçliymis gibi görünen davranislara dek degiskenlik göstererek birçok sekillerde ortaya çikabilirler.

Siddetli durumlarda bu hareketler vurma kirma biçiminde kendini yaralayici davranislar seklinde olabilir. Ses çikarma seklindeki tikler diger vücut hareketleri ile ilgili tiklerle birlikte görülürse “Tourette sendromu” adi verilen özel bir durumdan bahsedilir. Ses çikarma seklindeki tikler bogaz temizleme seklinde ses çikarmadan, konu disi belirli sözcükleri ya da deyisleri yineleme, açik saçik sözcükler kullanma ya da küfür etme ve kisinin kendi söylediklerini yinelemesi ya da duydugu son sesi, kelimeyi ya da cümleyi yinelemesi seklinde görülebilir.

TIKLER GEÇICI YA DA KALICI OLABILIR

Geçici olarak niteleyebilecegimiz tikler çesitli beden bölgelerinde ortaya çikan ve bir yildan kisa bir sürede kaybolan tiklerdir. Bu tik bozukluklari çocuklar arasinda oldukça yaygindir. Saglikli çocuklarin %12-14’ünde görülür. Bu tikler 3-10 yaslari arasindadir. Eger bir çocukta bu davranislar bir yildan fazla sürerse buna uzun süren tik bozuklugu ismi verilir.

Tik belirtileri genellikle gerginlik veren bir olay sonrasinda artar. Ailenin ya da ögretmenlerin isteyerek yapiyor seklinde çocugu yanlis anlamalari ya da belirtileri kisitlamak için cezalandirma, utandirma gibi yollara basvurmalari belirtilerin siddetlenmesine ve çocugun gerginliginin artmasina neden olur.

Tiklerin yerlesmesinde anne baba ya da ögretmen gibi çocuklarin iletisimde oldugu kisiler büyük rol oynar. Yetiskinler çocukta ortaya çikan bu davranislar nedeniyle kaygilanir ve çocugun bu tür davranislarini görebilmek için tüm davranislarina dikkat etmeye baslar. Hatta sürekli uyararak çocuktan bu davranislarini kontrol etmesini ister. Bu ise çocukta tiklerin yerlesmesine neden olur.

Çünkü, çocuga anne babanin kaygisi bulastiginda, çocuk bu davranislarini kontrol etmeye çalisir, sonuçta çocukta ortaya çikan gerginlik ise tiklerin daha çok ortaya çikmasina neden olur.

ÖGRETMEN ILE ISBIRLIGI ÖNEMLI

Özellikle aile ve çevresi çocuk ve ergendeki bu davranislari istemli ve kendilerini kizdirmak amaciyla yaptigi seklinde yanlis olarak degerlendirir. Bu nedenle tikleri söndürme ve yok etmede aile ve ögretmen ile yapilan isbirligi büyük ölçüde yarar saglar. Ögretmenin bilgilendirilmesiyle sinifta çocuk için daha olumlu ve destekleyici bir çevre saglanabilir. Ögretmen tarafindan çocugun tikleri nedeniyle sürekli azarlanmasi okula devam etmek istememesine, okuldan sogumasina neden olabilir. Ögretmenin bilgilendirilmesi, tik davranislarina olumlu yaklasmasinin saglanmasi çok önemlidir.

ÇOCUGUN GERGINLIGINI AZALTMAK GEREKIR

Anne babanin tikler hakkinda bilgilendirilmesi, tiklerin çogu zaman eriskin yasa gelmeden kayboldugunu açiklayarak endiselerinin giderilmesi büyük önem tasir. Anne baba çocugun davranislarini sürekli gözlemek ve elestirmek yerine çocugu anlamaya çalismalidir. Bu davranislarinin çocugun elinde olmadan ortaya çiktigini bilerek çocuga anlatmasi, gerginligini azaltarak kayginin çocuga bulastirilmasi önlenmis olur.

ÇIKIS NEDENINI BELIRLEYIN

Eger çocuk tikleri ev disi ortamlarda sergilemiyor, belirli durumlarda gösteriyorsa; tiklerin ortaya çiktigi durumlarin degerlendirilmesi gerekir. Gerginligin arttigi, ya da yogun ilginin gösterildigi durumlar tespit edildiginde gerginligin azaltilmasi, destek ve ilginin çocugun pozitif yönlerine kaydirilmasi yardimci olur.

ÇOGU GEÇICIDIR

Çocukluk çaginda görülen tiklerin çogu anne, baba, ögretmen ve arkadaslarin olumlu tutumu ile yerlesmeden kaybolur. Tiklerin bir kismi ise olumsuz tutumlar ya da çocuk ve ergenin önerilen söndürme çabalarina karsin yerlesir ve uzun süre devam eder.

Tikler sik sik yeniden ortaya çikiyor, çocugu rahatsiz ederek arkadas iliskilerinde sosyal hayatinda sorun yaratiyor, çocugun kendine güvenini olumsuz etkiliyorsa bir çocuk ve ergen psikiyatri uzmanina basvurarak destek almak gerekir.

www.memorial.com.tr

www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: AB RH +
ANKARA TOBB ETÜ HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5432921579

15.11.2019 Cuma günü ameliyat olacak babam için iki ünite AB RH+ kana ihtiyacımız var. Gönüllü kan verebilecek kişilerin iletişime geçmelerini rica ediyorum.

Tarih: 11/12/2019 1:15:21 AM
Buket Nur Palabıyık
  Aranan Kan: 0 RH -
Antalya Medikal Park Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05333819859

Bebek hastaya acil LÜTFEN DESTEK VERELİM. 0 RH NEGATİF TROMBOSİT İHTİYACI VARDIR.

Tarih: 11/7/2019 3:47:48 PM
Dönmez Ailesi
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege Üniversitesi Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05453276137

Lütfen destek. 0 Rh- negatif Sağolun.

Tarih: 10/29/2019 7:02:15 AM
Hanım Hanım
  Aranan Kan: 0 RH +
Bahçelievler Medikalpark Hastanesi 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05332510231

Destek olalım. Acildir. SAĞOLUN. 0 Rh POZİTİF TROMBOSİT

Tarih: 10/22/2019 7:45:37 AM
Orhan Bafralı
  Aranan Kan: A RH +
Altunizade Acıbadem Kit Bölümü 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05326140733

Her gün kan ihtiyacı var. A RH POZİTİF TROMBOSİT Sağolun

Tarih: 10/11/2019 3:22:00 AM
Didem Hanım
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası