Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


Her gebeye diyabet taramasi yapilmali

Diyabetli kadinlarin gebeliklerinin ve gebelik sirasinda ortaya çikan diyabeti olan kadinlarin muhakkak izlenmesi gerekiyor. Aksi halde hem annenin hem de bebegin sagligi riske girebiliyor.

Gebelerde insulin pompa uygulamasi ile diyabet tedavisinde çok iyi netice alinabiliyor. Her hamile kadina gebelik diyabeti yönünden tarama testi uygulanmasi gerekiyor. Bu uygulama sonucu diyabet tanisi daha erken konulabilir, böylece anne ve bebekte görülebilecek riskler minimum düzeye indirilebilir.

Acibadem Bakirköy Hastanesi Diyabet Servisi’nden Prof. Dr. Ilhan Satman’in bildirdigine göre yakin zamanda ülke çapinda yapilmis olan “Türkiye Diyabet Epidemiyoloji Arastirmasi” sonuçlarina dayanarak, ülkemizde 2.5 milyon insani etkiledigi tahmin edilen diyabet hastaligi, çocuk sahibi olmayi da zorlastiran hastaliklardan birisi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle diyabetli gebenin takibinin bir ekip tarafindan tam tesekküllü yenidogan yogun bakimi imkanlari olan bir ünitede yapilmasi büyük önem tasiyor. Dr. Satman’a göre modern tedavi ünitelerinde bu ekipte diyabetli gebelerin takip ve tedavisi konusunda deneyimli uzman hekim, kadin ve hastaliklari ve dogum uzmani, beslenme uzmani ve diyabet hemsiresi ile çocuk hastaliklari uzmaninin bulunmasi gerekiyor.

Acibadem Hastanesi Kadin hastaliklari ve dogum uzmani Dr. Cem Ayhan insülinin tedavide kullanilmaya baslandigi 1922 yilina dek, diyabetik kadinlarin kisir olarak kabul edildigini hatirlatarak, “Kan sekeri kontrolünün iyi yapilamamasi sonucu, olusan gebeliklerin çogu düsük ile sonlaniyordu. Bu dönemde diyabetin varligi, tibbi zorunluluk nedeni ile gebeligin sonlandirilmasini gerektiriyordu. Nadiren olusan gebeliklerin % 50’sinde bebek, % 25’inde ise anne kaybedilmekteydi. Günümüzde ise diyabetik anneler yüksek riskli gebelik ünitelerinde bir ekip yaklasimiyla takip edilerek çocuk sahibi olabiliyorlar” diye konusuyor.

BEBEGIN GELISIMINDEKI SORUNLAR

Diyabet hastasi olan kadinlarin hamilelikleri birçok risk tasiyor. Erken gebelik döneminde yani ilk 12 hafta içinde düsük ortaya çikabiliyor. Dr Satman ‘a göre “Diyabeti iyi kontrol edilemeyen anneden dogan bebek anne karninda iyi beslenemedigi için düsük tartili dogabilir veya tam tersine annenin kanindaki asiri insulin salgisi nedeniyle bebek iri dogabilir. Iste bu bebekler dogumdan hemen sonra hipoglisemiye (kan sekeri düsüklügüne) egilimli olabiliyor. Kontrolsüz diyabeti olan annelerin bebeklerinde dogustan anomali riski normal popülasyona göre 2-3 misli yüksek. Bu risk insülin kullanan diyabetik anne adaylarinda kullanmayanlara göre 8 kat daha fazladir. Tabii burada insulinden ziyade hastanin diyabetinin agirligi dogumsal sorunlardan sorumlu tutuluyor. Kalp, böbrek ve merkezi sinir sistemi tutulumu (nöral tüp defektleri) basta olmak üzere bütün organlarin anomalileri olabilmektedir. Dogustan kalp anomalileri normal popülasyona göre 5-18 kat daha sik görülür. Bu anomaliler disinda anne karninda bebegin ölmesi gibi sorunlar gözlenebilir.”

GEBELIK ÖNCESI YAPILMASI GEREKEN TESTLER

Öncelikle mevcut diyabetin kontrol altinda olup olmadigi ve diyabetin anne adayinin hangi organinda ne kadar tahribat yaptiginin ortaya konmasi öneriliyor. Bu amaçla açlik ve tokluk kan sekerleri ölçümü ve uzun dönemli kan sekeri kontrolünü yansitan HbA1c ölçümlerinin yapilmasi büyük önem tasiyor. Dr. Satman’in ifade ettigine göre gebe kalmayi planlayan diyabetli kadinin birkaç ay öncesinden itibaren siki glisemik kontrol saglanmak üzere yakin takibe alinmasi ve ancak HbA1c düzeyi normal düzeylere (%6.5’e) yaklastigi zaman gebelige müsaade edilmesi gerekiyor.

“Bunun disinda göz dibi bakisi ve 24 saatlik idrarda mikroalbuminüri testleri yapilmali, böylece diyabetik retinopati ve diyabetik nefropati arastirilmalidir. Gebelik sirasinda bu komplikasyonlar agirlasabileceginden gebelikten önce bu sorunlarin kontrol altina alinmasi yerinde olacaktir. Gebelikten önce diyabet tanisi almis kadinlarin çogu tip 1 diyabetlidir ve zaten insulin tedavisi altinda bulunmaktadir. Bununla beraber, üreme çagindaki tip 2 diyabetli kadin da bebek sahibi olmak isteyebilir. Bu durumda anne adayinin aldigi oral hipoglisemik ilaçlar, özellikle sulfonilüre, glinid, biguanid ve tiazolidin grubu ilaçlar potansiyel zararli etkilerinden dolayi kesilmeli ve kan sekeri kontrolü insülin ile saglanmalidir.

GEBELIK TAKIBI NASIL YAPILMALI?

Diyabetli kadinlarin takibinin gebeliklerinde çikabilecek sorunlar nedeniyle özel bir ekip tarafindan yapilmasi sart. Dr Satman ve Dr. Ayhan sunlari söylüyor:

“Bu ekipte konuyla ilgili tecrübeli bir kadin hastaliklari ve dogum uzmani, bir diyabet uzmani veya endokrinolog, bir neonatalog ve diyetisyen bulunmalidir. Bütün diyabetik anne adaylari ketoasidoz, hipoglisemi ve infeksiyon yönünden egitilmelidir. Bu gebelerde kilo aliminin siki izlenmesi gerekir. Genellikle gebelik boyunca 9-11 kg civarinda kilo alimi yeterlidir. Kilo artisi hastanin insülin ihtiyacini belirlemekte hayati öneme sahiptir, gebelik süresi ilerledikçe insülin ihtiyacinin artacagi hatirlanmalidir. Dönüsümlü olarak günde 4-6 noktada açlik ve tokluk kan sekeri profili çikartilmalidir.”

DIYET NASIL PLANLANMALI?

Diyabetik annelerin gebelikleri sirasinda diyetlerinin de son derece dikkatli planlanmasi gerekiyor. Bu dönemde diyabetik gebenin günlük kalori ihtiyaci 30-35 kcal/kg formülüyle hesaplaniyor. 2. ve 3. trimesterde bu miktarlara günde 300kcal eklenmesi önerilmektedir. Ancak vücut kitle indeksi 30kg/m2 ve üzerinde ise günlük enerji alimi 25kcal/kg’a indirilebilir.

Prof. Satman tibbi beslenme plani ile ilgili su bilgiyi veriyor:

“Diyetin % 40-45’i karbonhidratlardan, %35-40’i yaglardan, % 20’si ise proteinlerden karsilanmalidir. Gebeligin özellikle ilk aylarinda ketozisden kaçinmak için karbonhidrat tüketminin çok kisilmamasi gerekir. Genel beslenme prensiplerinde oldugi gibi gebelerde de lifli karbonhidratlarin agirlikli olarak tercih edilmesi önerilmektedir. Günlük yag gereksiniminin daha çok mono (zeytin yagi, findik yagi) ve poliunsatüre (ayçiçek, misirözü yagi) yaglardan karsilanmasi, doymus (kati) yaglarin daha az alinmasi önerilmektedir. Protein ihiyacinin hesaplanmasinda “0.75 kcal/gün + 10 gram” kurali dikkate alinmalidir. Ayrica gerekirse kalsiyum, demir ve folik asit takviyesi yapilmalidir.

Üç ana ögün yanina mutlaka 2-3 ara ögün konmalidir. Gece hipoglisemisinden kaçinmak için yatmadan önce mutlaka bir ara ögün alinmalidir. Günlük total kalori ihtiyacinin %10-15’i kahvaltida, %25-30’u ögle yemeginde, %30’u aksam yemeginde verilmeli, %30’u ise ara ögünlere dagitilmalidir. Hastalara hipoglisemi konusunda egitim verilmeli ve tedavisi için yanlarinda meyve suyu veya seker bulundurmalari önerilmelidir.”

INSÜLIN TEDAVISININ PLANLANMASI

Dr. Satman’in deneyimlerine göre pregestasyonel diyabetli gebede insulin gereksinimi bireysel olarak hesaplanmalidir. Genel olarak ilk üç ayda insülin ihtiyaci düsüktür, ikinci üç aydan itibaren yükselmeye baslar, son üç ayda ise günlük insulin gereksinimi kg basina 1 ünitenin üzerine çikar. Diyabetli gebelerde insan insulini kullanilmalidir. Insulin gün içinde ögünler öncesinde kisa etkili insulin veya çabuk etkili insulin analoglari, gece yatmadan önce ise orta etkili NPH insulin veya uzun etkili insulin analogu seklinde genellikle 4 dozda verilir. Bazi hastalarda NPH insulinin günde iki doz halinde verilmesi gerekebilir. Ayrica son yillarda sürekli cilt alti insulin infuzyonu saglayabilen insulin pompalari ile çok iyi glisemik kontrol saglanabilmektedir. “Gebelikte hedef ögün öncesinde 70-100 mg/dl arasinda, ögün sonrasi 2. saat tokluk kan sekerlerinin ise 140 mg/dl’nin altinda tutulmasidir. Insulin dozlari açlik ve tokluk kan sekeri profillerine göre ayarlanir. Ayrica 1-2 ayda bir HbA1c ölçümü yapilmalidir.

Gebe diyabetlide dogum travasi sirasinda rutin insulin tedavisi kesilerek “Glikoz-Insulin-Potasyum (GIK) infuzyonu altinda kan sakari ayari yapilmas gereklidir. Dogumdan hemen sonra insulin gereksinimi gebelik öncesindeki düzeyine iner. Bu nedenle dogumla birlikte gerekli ayarlamalarin yapilmasi unutulmamalidir.”

Diyabetli gebe kadinda kilo takibi, ödem ve kan basinci kontrolleri her vizitte yapilmali, özellikle gebeligin ikinci yarisindan itibaren anemi yönünden gerekli tetkikler istenmeli ve gereksinim varsa tedavi edilmelidir.

Gebenin obstetrik takibi ve dogum her hastaya göre bireysel olarak planlanir. Genel olarak herhangi bir komplikasyon beklenmiyorsa normal dogum yaptirilir. Gerekli durumlarda kadin hastaliklari ve dogum uzmani sezaryen önerebilir.

GEBELIK DIYABETI (GESTASYONEL DIYABET) NEDIR?

Prof. Ilhan Satman gebelik diyabetini bir kadinda hamilelik sirasinda ortaya çikan glikoz intoleransi (metabolizma bozuklugu) olarak tanimliyor. “Istatistiklere göre hamile kadinlarin %7’sinde gebelik diyabeti görülüyor. Gebeligin 2. veya 3. üç ayinda ortaya çikan gestasyonel diyabet diyet ve bazi olgularda gerekirse insulin ile tedavi ediliyor. Gebelik sirasinda plasentadan salgilanan ve insülin hormonunun etkilerini azaltan hormonlar ve gebelik haftasi ilerledikçe artan vücut agirligi nedeniyle gelisen insulin direnci glikoz metabolizmasinin bozulmasina yol açiyor. Bu diyabetin nispeten iyi bir özelligi genellikle dogumdan sonra tamamen normale dönmesidir. Ancak daha sonraki gebeliklerde tekrarlama riski yüksektir. Ayrica bu kadinlar prospektif olarak 10-15 yil izlendiklerinde neredeyse %50’sinde tip 2 diyabet gelistigini biliyoruz” diyor.

Dr. Cem Ayhan: “Diyabetik gebeliklerin yanisira gebelik döneminde ortaya çikan diyabet de hem annenin hem de bebegin sagligi açisindan risk yaratabiliyor” diyerek ekliyor, “Bebek, daha önceden diyabetli anne çocuklarina benzer sekilde perinatal dönemde sorunlarla karsilasabiliyor. Bebekte hipoglisemi, solunum sikintisi, solunum yetmezligi, elektrolit denge bozuklugu ve obezite riski artabilir. Ayrica bu anne adaylarinda hipertansiyon ve gebelik toksemisi riski de biraz artmistir, ki bu da bebegi dogrudan olumsuz etkilemektedir.”

GESTASYONEL DIYABET TANISI NASIL KONUR?

Dr. Satman gestasyonel diyabeti arastirmak üzere tüm dünyada kabul gören tani yaklasimlarini söyle özetliyor: Herseyden önce anne adayinin risk derecesi belirlenmesi gerekiyor. Obezite, daha önceki gebliklerinden birinde gestasyonel diyabet gelisimi, glikozüri, ailede diyabet öyküsü bulunmasi ve anne yasinin 25’i astigi durumlar yüksek riskli kabul ediliyor. Bu durumda gebeligin ilk aylarinda gestasyonel diyabet tarama testinin uygulanmasi gerekiyor. Anne adayi yüksek risk grubunda degilse tarama testinin rutin olarak 24.-28. Gebelik haftalarinda uygulanmasi en geçerli yöntem. Tarama testleri modern merkezlerde iki asamali olarak yapiliyor.

Ilk asamada gebe kadina günün herhangi bir saatinde 50 gr glikoz içeren sivi içiriliyor ve 1 saat sonra kan glikoz düzeyi ölçülüyor. Kan sekeri düzeyinin 140mg/dl’yi asmasi durumunda, birkaç günlük zengin karbonhidratli beslenmeyi takiben anne adayina tarama testinin ikinci asamasi olarak oral glikoz tolerans testi (OGTT) uygulaniyor.

Ikinci asama OGTT testi 100 gr glikoz ile 3 saatte veya 75 gr glikoz içirilerek 2 saatte yorumlanabiliyor.

Gestasyonel Diyabet Tanisinda OGTT yorumu:

1. 100 gr glikozlu test: Normalde kan sekeri asagida belirtilen rakamlari asmaz. En az iki noktada normal rakamlarin asilmasi durumunda gestasyonel diyabet tanisi konulur.

Açlik kan sekeri 95 mg/dl

1. saat kan sekeri 180 mg/dl

2. saat kan sekeri 155 mg/dl

1. saat kan sekeri 140 mg/dl

2. 75 gr glikozlu test: Normalde kan sekeri asagida belirtilen rakamlari asmaz. En az iki noktada normal rakamlarin asilmasi durumunda gestasyonel diyabet tanisi konulur.

Açlik kan sekeri 95 mg/dl

1. saat kan sekeri 180 mg/dl

2. saat kan sekeri 155 mg/dl


Tedavinin ilk basamagi beslenme düzeninin gözden geçirilmesidir. Gebelik öncesi diyabeti bulunan anne adaylarina benzer bir diyet uygulanir. Kilo basina 25-35 kcal/kg planlanir. Açlik ve tokluk kan sekeri profiline göre tibbi beslenme tedavisi yeterli olmuyorsa insulin tedavisine baslanmalidir. Insulin gereksinimi gebelik öncesi diyabeti bulunan anne adaylarina kiyasla çok daha düsüktür. Genellikle günde 2-3 doz olarak tedavi planlanir.

Gestasyonel diyabetlinin tedavisinde hedef:

açlik kan sekerinin 95 mg/dl’yi ,

tokluk kan sekerlerinin ögün sonrasi

1. Saatte 140 mg/dl’yi,

2. Saatte ise 120 mg/dl’yi asmamasidir.


Normalden büyük olan bebeklerde normal dogum sirasinda bas-pelvis uygunsuzlugu, omuz takilmasi gibi komplikasyonlar daha sik yasanir. Beklenen dogum agirligi 4000 gramdan fazla olanlarda sezaryan önerilmelidir.

Yenidogan bebek anneden gelen yüksek glikoz seviyeleri dogumla birlikte kesildigi için hipoglisemi riski altinda dogar. Bu bebekler yakin gözlem altinda tutulmali ve erken beslenmeliler. Bu bebekler ileriki yasamlarinda diyabet gelistirme ihtimalini de tasirlar.

Gebeliginde diyabet problemi yasayan kadinlarin dogumdan sonra da hem tedavilerinin hem de diyetlerinin dikkatli bir biçimde planlanmasi gerekir.

Dogum sonrasinda annenin enerji gereksinimi ve beslenmesi yeniden planlanip, emzirme döneminde günlük enerji aliminin, 300 kalori arttirilmasi gerekir.

www.saglikplatformu.com  


Web Sitesi Olanlara Özel
Günlük Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz

Diğer Güncel Haber Başlıkları
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası