Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Oksijenin Akcigerlerden Dokulara ve Hücrelere Tasinmasi


Dinlenme halindeki bir insanin günde yaklasik olarak 300 lt. oksijene gereksinimi vardir. Bu miktar yaptigimiz ise göre 15-20 misli artabilir. Atmosferdeki havanin yaklasik %21’i oksijen %0.04’ü karbondioksit, %79’u azot, %0.50’si su buharidir. Alveol havasinda bu oran %14 oksijen , %5 karbondioksit, %75 azot ve %6 su buharidir. Kanin 100 ml’si 20 ml oksijen alir. Bu yetenek hemoglobinin.yapisindan ileri gelmektedir. Besinlerin vücutta oksidasyonu sonucu meydana gelen karbondioksit miktarini, alinan oksijen miktarina böldügümüzde “solunum katsayisi” çikar. Besin türüne göre ( protein, yag ve karbonhidrat) bu katsayi farkliliklar gösterir.

HEMOGLOBININ VE MIYOGLOBININ YAPISI

Hemoglobin ikisi alfa, ikisi beta olan dört zincirden olusmustur. Omurgalilarda alyuvarlar içinde bulunur. Miyoglobin, kirmizi kaslarda bulunur; hemoglobinin beta alt ünitesine benzer, bir hem molekülü tasir. Miyoglobin, hemoglobinin serbest biraktigi oksijenle birleserek, onu depo eder ve gerektiginde mitokondriye götürür. Miyoglobin ve hemoglobine bagli demir iki degerliklidir(ferrus halinde). Bu demir molekülü globin zincirlerinin arsina alindiginda ve ayrica histidin asidinin azotuna bagli oldugundan (histidin eksi elektrik yükü sagladigindan) oksijenle baginin gevsek olmasi saglanmistir.

OKSIJENIN TASINMASI

Alveollerde oksijenin kismi basinci kandan daha fazla oldugu için, oksijen alveoler zardan geçerek hemoglobinle(Hb) birlesir ve oksihemoglobini yapar (HbO2). Oksihemoglobin alyuvar içinde potasyuma bagli olarak bulunur (KHbO2). Oksijenin yaklasik %2'si de erimis halde kan plazmasiyla tasinir. Eger oksijen hemoglobinle tasinmadiysa, kanimizin ya 75 misli fazla olmasi ya da 75 defa daha hizli kan akmasi gerekirdi. Kanin 100 ml'sinde yaklasik 15 gram kadar hemoglobin vardir. Bu etkinliginden dolayi kan 100 ml'de 20 ml oksijen, 50-60 ml karbondioksit tasiyabilir.Oksijenli hemoglobin parlak kirmizi renkli görülür (atardamar kani). Oksijenin hemoglobinle birlesmesi ve HbO2'den ayrilmasi, ortamdaki oksijenin ve belirli bir oranda da CO2'in yogunluguyla denetlenir. Kalp ve damarlarda, HbO2'in pek azi oksijenini kaybeder.

Dokularda olusan CO2'in bir kismi, karbonik anhidraz enziminin etkisi altinda suyla tepkimeye girerek karbonik asidi(H2CO3)yapar. Bu ise kanin asitliligini artirir. Karbonik asit ve laktik asit hidrojen iyonunu( H+) serbest birakirlar. Ortamda H+ çoklugu HbO2'nin oksijene olan ilgisini azaltir(Bohr Etkisi). Bu, hemoglobinin ancak gereksinme görülen(CO2'nin çok oldugu) bölgelerde oksijeni serbest birakmasini sagladigi için çok düzenli bir yayilimin olmasina neden olur. Havada oksijen basinci 150 mm, alveollerde 100 mm olmasina karsin, dokularda bu oran 0-40 mm Hg basincina esittir. Bu, oksijen havadan dokulara dogru akmasini mümkün kilar.

Alyuvarlarda hemoglobin molekül sayisi kadar 2,3- difosfogliserat (DPG) molekülü vardir. Bu sonuncu moleküller, dokularda, oksijenini birakmis Hb’ne baglanarak yine oksijene olan ilgisini azaltir.

Fötüsün hemoglobini (fütal Hb=hbF9), DPG’ye ilgisi az olan bir beta zinciri tasir; bu nedenle HbF ana karninda bol oksijen baglayabilir.

Dokulara oksijenin iletilmesinde bir aksaklik olursa “Asifiksi = Havasizliktan Bogulma” meydana gelir. Bogulmada ve zatürreede akciger; karbonmonoksitle zehirlenmede hemoglobin; siyanürle zehirlenmede, oksijenin hücre tarafindan kazanilmasini saglayan sitokrom oksidaz islev görmedigi için bogulma ortaya çikar.

Bunun yani sira, yüksege çikmada, vücudun yeterince Hb üretememesinde veya kanin yeterince vücut içerisinde dolastirilmamsinda oksijen bunalimina düsülebilir (Anoxia). Bu tip bunalimlarda deri ve mukoza (örnegin dudak) morarir(cyanosis).

Saf oksijenle (%100)normal atmosfer masaji altinda 8-12 saat süreyle toksik etki yapmadan solunabilir. Daha uzun sürelerde akcigerlerde bazi bozukluklar olur. O zaman oksijen orani %60’a düsürülerek uzun süre kullanilabilir. Atmosfer basinci azaltildiginda saf oksijenin toksik etkisi de azalir. Iki atmosferlik basinç altinda saf oksijen hayal görünmesini baslatabilir. Saf oksijenin toksik etkisinin, yüksek enerjili fosfat baglarinin olusumundan; sitrik asit döngüsünün bazi evrelerini ve hidrojen transferini etkileyen bazi enzimleri inaktibe etmesinden ileri geldigi varsayilmaktadir.

Vurgun: Vücut içersindeki sivilarda erimis halde bulunan gazlarin, basincin çok düstügü ortamlarda, gaz haline geçerek kilcal damarlari tikamasiyla ortaya çikar. Azot gazinin kismi basinci deniz seviyesinde 597 mm Hg’dir ve vücut sivisindaki erimis azotla denge halindedir. Sicaklik degismedikçe bir gazin sivida eriyen miktari o gazin kismi basincina esittir(Henry yasasi). Dis ortamda basinç azalinca (dalgiçlar hizla su üzerinde çiktiginda ya da uçaklarda kabin basinci düstügünde ) vücut sivisindaki erimis gazlar hava kabarciklari halinde genislemeye baslar. Oksijen ve karbondioksit kismen dokular tarafindan alinabilir ya da Hb’e bag yapar. Fakat azot bag yapamadigi için meydana getirdigi kabarciklar kilcallari tikar. Felç ve ölüm meydana gelebilir. Hemen yüksek basinçli tüplere alinip yavas yavas gazin disari verilmesi saglanirsa vurgun geçirilebilir.

KARBONDIOKSIDIN TASINMASI

Hemoglobine dört molekül oksijen baglaninca iki molekül proton (H+) serbest birakilir; oksijen birakilinca proton baglanir. Bu, karbondioksitin tasinmasinda ana ilkedir. Normal olarak, karbondioksit kanda çok az erir; fakat su ile, karbonik anhidraz enziminin katalizlenmesi sonucu, dönüsümlü olarak tepkimeye girer. CO2+ H2O H2CO3 ve karbonik asidi yapar. Ve bu son bilesikte bir karbonat ve hidrojen iyonlari meydana getirerek kanda büyük miktarlarda erir.

Dinlenme halinde bulunan vücutta yaklasik 200 ml/dakika karbondioksit üretilir. Bu miktar sadece kan plazmasinda erimis olsaydi (litrede ancak 4 ml erimis karbondioksit tasinabilir) kanimizin en az 10 defa daha hizli akmasi gerekecekti. Ayrica kanin pH’nin 4.5’e düsmesine ve bu da 7.2 – 7.6 pH’li ortamlarda yasamaya uyum yapmis vücut hücrelerinin ölmesine neden olacakti. Halbuki hemoglobinin özel yapisindan dolayi litrede 50 ml kadar karbondioksit pek az bir pH farkiyla dokulardan alveollere tasinabilir. Dokulardaki oksijensiz Hb hidrojen iyonuna baglar. Hidrojen iyonu baglandikça dokulardaki karbondioksit kana geçer.

ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: 0 RH -
Selime Seyil 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5308726097

Çapa’da bulunan kan merkezine 0 rh(-) kan verebilecek kişilere  ihtiyaç vardır. Çevrenizde 0 rh(-) kan grubuna sahip kan verebilecek kimseler varsa benimle irtibata geçebilir. 05308726097

Tarih: 7/17/2018 1:49:40 AM
Feyzullah NEFES
  Aranan Kan: 0 RH -
MARMARA ÜNİ. PENDİK EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05384994527

TROMBOSİT KANA ACİL ihtiyac var

Tarih: 7/11/2018 6:38:10 AM
ayten kaya
  Aranan Kan: 0 RH +
marmara pendik egitim arastırma hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 507 863 85 08

bir yakınıma cok acil kan gerekıyor, 0+ yogun bakıma alındı lutfen yardımlarınızı beklıyorum

Tarih: 7/10/2018 9:08:33 AM
elif okşaş
  Aranan Kan: AB RH -
Ankara Gazi Hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05455490556

Gazi hastanesinde yatmakta olan hastz için acil AB rh (-) kana ihtiyaç vardır. İletişim : 05455490556

Tarih: 7/10/2018 3:36:10 AM
Mert Söylemez
  Aranan Kan: 0 RH -
Okmeydanı devlet hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: +905535070347

Okmeydanı Devlet Hastanesi Onkoloji bölümünde yatan hastz Acil Ameliyata alınacaktır. 0 RH - kana ihtiyaç lazımdır.

Tarih: 7/9/2018 4:34:53 AM
Serhat Ayhan
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası