Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Parkinson Hastaligi


Parkinson hastaligi ilk kez 1817 yilinda Ingiliz hekim James Parkinson tarafindan, “shaking palsy” (titrek felç) adi altinda tanimlanmistir. Günümüzde bu arastirmacinin adiyla anilan ve bugünkü anlamda felç özelligi tasimayan hastalik, taninmasi gereken en önemli ve en sik görülen parkinsonizm tipidir. Parkinsonizim kelimesi belli bir hastaliktan çok, degisik nedenlere ortaya çikan birdizi belirtiyle taninan bir durumu çagristirir.

Hastalik 40 ila 75 yaslari arasinda, siklikla da 60 yasin üzerinde baslar. Kirk yasin altindaki kisiler nadiren etkilenirler. Tüm Parkinson hastalarinin sadece % 5 ila 10’unda hastalik baslangiç yasi 20 ila 40 yaslari arasindadir. Hastalik genellikle sinsi baslar ve belirtileri yillar içinde, son derece yavas ama giderek artan biçimde ilerler. Hastalarin çogunda belirtiler tek bir beden yarisinda ortaya çikma egilimindedir, ancak zamanla karsi beden yarisinda da kendini gösterir. Hastaligin ilerleme hizi ile belirtilerin türü ve siddeti hastadan hastaya degisiklik gösterecek sekilde farklidir.

Parkinson hastaliginin kadin ve erkekte ortaya çikis sikligi genellikle aynidir. Dünyanin her yaninda ve her türlü sosyoekonomik kosulda rastlanilan hastaligin çesitli ülkelerde yapilan tibbi çalisma sonuçlarina göre 50 yasin üzerindeki toplum kesimlerinde yaklasik 100 000’de 100 ila 300 arasi siklikta görüldügü saptanmistir. 65 yas üzerinde her 100 kisiden birinin Parkinson hastasi oldugu anlasilmistir.

Parkinson Hastaliginin Temel Belirtileri

Bu belirtilerin en önemlileri uzuvlarin titremesi, kaslarin sertligi ve vücut hareketlerinin yavasligidir. Bu üçlemeye eklenebilecek diger belirtiler arasinda, öne egik durus sekli, küçük adimlarla ve ayaklarini sürüyerek yürüme, yumusak, hizli ve ayni tonda konusma sayilabilir. Parkinson hastaligi, çesitli parkinsonizm tablolari arasinda kendine özgü belirtiler ve beyinde olusturdugu degisikliklerle ayri bir yere sahiptir.

Parkinsonizmdeki titreme, özellikle elleri ve ayaklari, bazen dudaklari, dili, çeneyi, seyrek olarak da gövdeyi etkileyebilir. El veya ayakta dinlenme halinde ortaya çikan titreme bir hareket sirasinda kaybolur. Örnegin uzanip bir cismi tutma hareketi sirasinda eldeki titreme kaybolur, dinlenme haline geçince tekrar ortaya çikar. Titremenin tibbi karsiligi “tremor”dur. Dinlenme sirasinda ortaya çikma özelligi diger hastaliklarda görülebilen çesitli titremelerden ayirdedilmesine yardimcidir.

Parkinsonizmde kaslarda dinlenme halinde bile degismeyen bir sertlik bulunur. Hastayi muayene eden doktor uzuvlari pasif olarak hareket ettirdiginde sabit ve degismeyen bir dirençle karsilasir. Ancak etkilenmis kaslar gevseyemez gibi görünürse de, bu istenilen sekle sokulabilen bir sertliktir. Kaslardaki bu sertlik haline “rijidite” denir.

Üçüncü belirti vücut hareketlerinin yavaslamasidir ve “bradikinezi” olarak isimlendirilir (Yunanca’da “brady “yavas, “kinesis” ise hareket manasi tasir). Yeni bir harekete baslarken tereddüt, o eylemi yaparken yavaslik ve hizla yorulma ile sekillenen karmasik bir olaydir. Bradikinezi, gözleri kirpma, yürürken kollari sallama, konusurken açiklayici olarak yapilan el ya da beden hareketleri veya yüz ifadesini yaratan hareketler gibi farkinda olmadan yaptigimiz otomatik hareketleri yapmaktaki yetersizligi de içerir. Hastalarda tüm bu hareketler yavaslamistir.

Hastalar gözle fark edilemeyecek kadar ince titremeyi bile hissedebilirler ve bunu titresim hissi gibi algilarlar. Nadir olarak görülen karin kaslarinin titremesi, içerde titreyen bir sey varmis gibi hissedilir. Diyafram veya gögüs kaslari titremesi “çarpinti” gibi hissedilir ve hasta kalple ilgili bir sorun oldugunu düsünerek ilgili hekime basvurur. Bu sekildeki titreme kalp elektrosunda (EKG ) saptanabilir.

Titremesi olan her kisinin Parkinson hastasi olmadigini vurgulamak gerekir. Saglikli insanlarda korku, heyecan gibi stresli durumlarda ellerde, bacaklarda geçici olarak titreme ortaya çikabilir. Bunun disinda her yasta görülebilen ve “esansiyel tremor” adi verilen iyi huylu, ailevi bir hastalikta, kollar öne dogru uzatilinca ellerde titreme olur. El titremesinin yani sira özellikle yasli hastalarin basinda da titreme görülebilir. Bu hastaligin bir çok özelligi gibi tedavisi de Parkinson hastaligindan farklidir. Bunun disinda titremeye yol açan çesitli nedenler arasinda bazi ilaçlarin kullanimi, tiroid bezinin asiri çalismasi veya beyincik hastaliklari sayilabilir.

Hastaligin Olusma Nedeni

Hastalik süreci, baslica dopamin içeren substansiya nigra hücrelerini yok etmektedir. Bu hücrelerin hasara ugramalarinin nedeni bugün için hala bilinmemektedir. Bunun rasgele bir durum olmadigi ve damar sertligi, zayif kan dolasimi, iltihabi ya da mikrobik kökenli degisikliklerden ileri gelmedigi açikça bellidir. Henüz kesfedilmemis bazi maddelerin eksikliginin ya da bilinmeyen bir toksinin bu hücre hasarindan sorumlu olabilecegi ileri sürülmüstür. Konuyla ilgili yogun arastirmalarin sürdürülmesine karsin bugün için kesin kanitlar henüz yoktur.

Nadir de olsa ailevi Parkinson hastaligi tanimlanmistir. Kalitsal özellikteki Parkinson hastaligina daha çok, hastaligi genç yasta baslayan hastalarda rastlanir. Anne ya da babanin cinsiyeti belirleyenlerin disindaki kromozomlarinda varolan bir özelligin baskin olarak çocuga geçmesine otozomal dominant geçis, çekinik olarak geçmesine otozomal resesif geçis denilir. Genetik alanindaki bilimsel gelismeler sonucunda, Parkinson hastaliginda sirasiyla dominant ve resesif kalitsal geçis gösteren "sinüklein" ve "parkin" genleri belirlenmistir. Günümüzde bu iki geni tespit eden bir çok laboratuar mevcuttur. Diger yandan, genel olarak hastalarin % 10 ila % 15’i yakinlarinda Parkinson hastaligi bulundugunu ifade etmektedirler, ancak muayene edildiklerinde söz konusu kisilerin yarisinda farkli hastaliklar oldugu saptanmistir. Böylece akrabalarinda Parkinson hastaligi olan hastalar büyük bir oran olusturmamaktadir ve bir ailede ayni hastaligin birden fazla kiside meydana çikmis olmasinin rastlantisal oldugu düsünülmektedir.

Kari-kocanin her ikisinde de Parkinson hastaliginin % 2’den daha az siklikta görülmesi hastaligin bulasici olmadiginin göstergesidir. Eslerin ayni çevreyi, ayni beslenme seklini, hastalik ortaya çikmadan yillar önce paylasmakta olmalari beslenmeye ait unsurlarin da hastaliga neden olmadigina isaret eder.

Parkinson hastaligina bir virusun yol açmis olabilecegi olasiligi dikkat çekici bir varsayimdir. Bazi arastirmacilar tarafindan kuluçka dönemi uzun olan bir yavas virüs hastaliginin sorumlu olabilecegi ileri sürülmüsse de bugüne dek hiç bir virüsün varligi gösterilememistir.
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
  Aranan Kan: AB RH -
ankara özel etimed hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05535258594

ankara özel etimed hastanesin de yatmakta olan hastz için acil kan aranıyor

Tarih: 8/5/2018 11:51:17 PM
destegül taş
  Aranan Kan: 0 RH -
Selime Seyil 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5308726097

Çapa’da bulunan kan merkezine 0 rh(-) kan verebilecek kişilere  ihtiyaç vardır. Çevrenizde 0 rh(-) kan grubuna sahip kan verebilecek kimseler varsa benimle irtibata geçebilir. 05308726097

Tarih: 7/17/2018 1:49:40 AM
Feyzullah NEFES
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası