Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Toksit Bakteriyel Besin Zehirlenmesi


A.R Eley

Bakteriyrel besin zehirlenmesi bagirsaga bulasmasiyla baslar. (bölüm 2) . bunun sebebi besinlerde üretilen toksinlerin önceden bagirsaga nifiz etmesidir (tablo 3.1)

Bu bölümde toksin üretmekten sorumlu organizmalari örnegin staphylococcus aureus, clostridium botulinum, bacillus cereus ve diger bagirsaga etki eden toksinleri mesela clostridium prefingens, B. cereus (ishal), enterogenic Esherichia coli (ETEC), ve enterohaemorrhagic Eschericha Coli (EHEC)(Tablo 3.2).

Shigella,pleisiomonas ve aeromonas gibi arasirada olasa besin zehirlenmesiyle birleserek toiksin üreten ve bölüm 4'te tartisacagimiz diger bahkteriler.

3.1 STAPHYLOCOCCUS AUREUS

3.1.1 Patogenesis

Besinle tasinan toksinlerin bakteriler tarasindan bagirsaga salgilanmasiuyla Staphylococcal besin zehirlenmesi olur.Bunlar Staphylococcal entoksin ve 8 serolojik ayri tür(A,B,C1,C2,C3,D,E ve F)bunlarda uzun zamandan beridir belirlenmisti.Entertoksin F toksinlerin sok toksin sendromlarinin biyokimyasini gösterir.Toksit sok sendrom toksin1(TSST-1) aybasi boyunca kullanilan tamponlarlaçok sik isbirligi yaparak toksin sok sendromunu üretir.

Öncül patogenesis deneyimler bize Staphylococcal besin zehirlenmesinin cholera toksin gibi klasik bir entertoksin olmadigini göstermistir.Ta ik bagirsak salgisiyla direk rol oynadigini bilene kadar.Toksinlerin hareketleri bagirsakta etkili olmasina ragmen stimulus kusma merkezine etki ederek beyin yoluyla vagus nörüne ve neurotoksinlere ulasir.

Besindeki bakterinin aktif büyümesi devam ettikçe toksin üretimi devam eder ve bu depolama denilen olay sik devam eder.Her toksin tek basina bir polypeptide zinciridir ki bu zincir 30 dakikanin özerindeki kaynamalara karsi birçok proteoytik enzimleri korur.Ama yinede bu sebzesel salgilar bazi durumlarda hayatta kalamazlar.Örnegin eger toksin besinin içerisinde üreyebilirse pisirilme isleminden sonra bakteri ölse bile toksin faaliyetlerini eksiksiz sürdürebilir.Entertoksin türlerinden en çok tellaffuz edeleni(besin zehirlenmesinde)Staphylococcal entertoksin A(deniz) ki bu entertoksin yaklasik %75'ini kapsar organizmada SED de besin zehirlenmesinin 2. en önemli nedenidir.Öncül çalismalar entertoksin türlerindeki bir birlikteligi besinler ve staphylococci(ör. insan derisi)'ni kaynak göstermistir.Her ne kadar birçok bulgu bu entertoksin üretildigine dair SEA dan daha fazlaysa da kliniksel kanitlar çok daha dogru orijinal düsüncelerden.Genellikle,yaklasik olarak %15-20'si staph. areusinsan vücuduna entertoksin olarak bulunur;bu da bize besin-ellemenin bulasmaktaki önemini gösterir.

3.1.2 Kliniksel Makaleler ve Tahminler

Bu tür besin zehirlenmeleri karakteristik bulanti,kusma,karin agrisi ve halsizliktir çok sik olarak ishal görülür ama az olarak görünmeyebilir.Zehirli besinin alinmasindan yaklasik olarak 1 ile 6 saat sonra kendisini gösterir.Ama bir çok hasta genelde 24 saat içerisinde tamamen toparlanir.

Spesifik bir terapinin olmamasi ve organizmanin yavaslamasi bize semptomlarin ciddi sekilde yeterli oldugunu ve %10'un üstünde vakalar disinda hastahaneye gerek olmadigini gösterir.

3.1.3 Vaka ve epidemiology (Salgin Hastalik)

Birlesik Amerika'daki ikinci en sik rastlanan besin zehirlenmesi vakasi ve tutanaklara göre Macaristan'da.Iki ülkede de beslenme aliskanliklari ayni gibi ve tabii ki salgin orani da öyle.Bilinen yemeklerle ve birçok besin araciligi ile Birlesik Devletler'deki hastaligin salgin oldugu öne sürülüyor.Grafikler gösteriyor ki staph.aureus besin zehirlenmesine Ingiltere ve Japonya'da çok az rastlaniliyor.Her ne kadar bu oranlarin kaydedilmesi zor olsa da görüntü bu.

Staph.aureus genellikle besinlere insan tarafindan tasiniyor;yani bu insan eliyle veya çapraz contamination denilen(kasik,biçak,kürdan,cam,dügme)gibi durumlarda oluyor.Özellikle inek ve sigirlarda alinan günlük ürünlerde enfeksiyon bulasabilir,%25 ile %50 oraninda staph.aureus insanlardan besinlere bulastiriliyor maaleseef birçok burkulma,yara,bere besin zehirlenmesine neden oluyor.3 gruba bagli olarak ve bu nedenle de hastaligin ortaya çikmasi çok kolay olabiliyor.

Staphylococcilnip(Bölüm 2.1)phage türleri epidemiolojinin araçlari olarak,besin zehirlenmesinin salgininin belirlenmesinde uzun yillar kullaniliyor.Besin zehirlenmesinin staphylococcal ile ortakligi kontrol edildiginde entertoksin üretimi ve bunun izole edilmesinin mümkün olunabildigi anlasilmistir.Yine de her zaman entertoksin üretiminin tek basina kaynak olmadigi da görülmüstür;ve bu durumlarda da phage türünün kombinasyonu,karakteristik entertoksin üretimi çok önemlidir.

Genus Staphylococcus pihtilasma testi üzerinde geleneksel olarak olarak 2 gruba ayriliyor .genis ana besin zehirlenmesi staph.aureus(Pozitif pihtilasma)iken diger geriye kalanin ise negatif pihtilasma seklinde oldugu kaydedilmistir.Negatif pihtilasmanin oldugu Staphylococci bir kenara atilmamali eger özellikle besinde çok sayida bulundugu hallerde;ama staph.epidermidis normal deri ve hijyenin az oldugu yerlerin bize hatirlatiyor.Dahasi organizmada entertoksin üretime zayif çalisiyor.

Son zamanlarda 2 yeni tür staph.intermedius ve staph.hyicus ki bunlar pihtilasma ve DNase de pozitif çikarlar ve entertoksin tasirlar.Yinede su anda bu besin zehirlenmelerinin önemi bilinmiyor.

3.1.4 Ekoloji ve Besin Maddeleri

Staph.Aureus deri üzerinde bulunan ve insanlara burun yolu ile de geçebilen ana patogendir.Bu organizmalar havada,sütün içinde ve pis su(lagimda)görülebilir.

Bu çesit besin zehirlenmesi daha çok pismis yemeklerin soguk yenmesinden,örnegin yumurta ve et,hazirlanmis olan krema ve diger günlük besinlerden(tablo 3.5)bulasir.Pismis yiyeceklerde az sayida entertoksin bulunur.

3.1.5 Kontrol

Staph.aureaus besin zehirlenmesinin kontrolündeki ana problem insanlara elle geçecek kadar kolay olusundan ve yüksek oranda insanda üremelerinden kaynaklanir.Ideal olarak besin ellenir ellenmez pisirilmelidir.Bu bakterilerin çogalmadan yok edilmesi olarak da nitelendirilebilinir.Besinler gerekli sicaklikta korunmali ve normal pisirmeyle yok edilebilmeli.Açikçasi besinlerin her zaman ellernir ellenmez pisirilmesi münkün degildir.Ek olarak soguk yenen yiyecekler dokunulduktan sonra yeseler bile bazen artip saklanirlar.Dokunmaya minimize etmek pisirmeden ve servis ederken bunu saglamak lazim.

3.2 Clostoridium Botulinum

Clsostridialar gram-pozitif anaerobik,endospore-forming bacilllidirler

3.2.1 Pathogenesis

Botulism botulinum toksinlerinin üretilmesiyle olusur bunlar protein aceous neurotoksinleridir ve çok kuvvetli dogal zehir olarak protein aceous neurotoksinleridir ve çok kuvvetli dogal zehir olarak bilinirler.Klinik testleri ve hayvanlar üzerinde yapilan testlerde bunlarin öldürücü derecede toksin üretebildikleri anlasilmistir(0.1 ve 1.0 Mg).Bilinen 7 çesit botulinum toksinine ragmen A,B ve E çok seyrek olarak da F ve G insanlar üzerinde etkilidir.Önce toksinler hizla çogalir vücuda yayildiktan sonra 24 saat içerisinde ölüm vakalarina rastlanmistir.

Besin kaynakli botulism çevreden bulusan sporlarla olur.Bunlar pisirme ve korumayla öldürülemezler ve uygun kosullarda hemen çogalmaya baslarlar ve toksin üretmeye baslaralar.Maaleseef ki 80'C'de 10 dakika isitilsa bile bunlar yasayabilirler.Düsük sicaklikda da çogalamazlar veya düsük pH degerinde 4'C ve pH 4 degerinde çogalirlar.

3.2.2 Kliniksel Bulgular

Botulismin belirtileri 12 ve 36 saat arasinda kendini gösterir.Bu süre bazan 8 gün olabilir bu durum toksinin dozajina göre degisir ,kaslarda zayiflik basgösterir.Ama mide buluntasi,kusma ve ishal da olabilir ama her zaman degil.asphyxiationlarin olmaya baslamasi solunum problemine yol açar.

Bilinen diger 2 botulism türü ise yara botulism ve çocuk botulismi.Yara botulismi neurointoxinationa bagli olarak yaradi filizleniyor.Çocuk botulismi ise yeni kesfedilen bir botulism türü.Bu türde sporlar kiside filizleniyor ve kisiye nüfus ederek vivo denilen toksin salgiliyor.Son zamanlarda bir çok ergin insanda da bu vakaya rastlandi.

3.2.5 Ekoloji ve Besin Maddeleri

Insanlara ve hayvanlara nüfuz edebilen bu hastalik toprak ve çamurla sebzelerde bulusarak geçebilir.Anaerobik kosullara ayak uydurabilir hatta 2 saat kaynar suda bile sporlar ölmez sadece yogun bir basinçla öldürebilir.Sporlar eger yokedilmemisse sebzesel salgilardan giris yapip filizlenebilir toksinlerini de yaymaya baslarlar.

Geleneksel olarak botulism evde saklanan besin ve sebzelerden insanlara bulasabilir ama bunun önemi de son yiillarda azaldi.Son zamanlarda bu hastalik etlerle geleneksel yemeklerle azaldi.Son zamanlarda bu hastalik etlerle,geleneksel yemeklerde ve sebzelerle çok kolay bulasabilir.Zehirli besinlerin hepsi çok tehlikeli çünkü fenalasma belirtileri bile göstermiyor.

3.2.6 Kontrol

Cl .botulinum'u kontrol etmenin bilinen metodu besinleri dizayinlarini korumak ve organizmalar tarafindan zarar görmelerini önlemek besine yapilacak olan bir veya birkaç faktötrü kapsar :pH,aw(su aktivitesi),sogutma,tuz,Eh(redox potansiyeli),nitrit,kutulamak ve duman.Buna ragmen birçok saklanmis besin potansiyel tehlikelidir,Cl botulinumun çogalmasi ve toksin sayilamasi

3.2.3 Tahminler

Botulism ciddi bir hastaliktir ama bazen kisinin bagisiklik sistemi ve anti-toksinlerin asamada olmasi ölümle sonuçlanabilir.1949'dan önce ölüm vakalari %60 iken su siralar %10 gibi çok az bir oranda.1989 arasi 30 vakadan da az botulism besin zehirlenmesi kaydedilmestir.Ingiltere'de en çok salgin bu ülkede 1989 yilinda 27 hasta seklinde gelisti(tablo 3.7),yogurtla karistirilmis findik ezmesi zehirlenmeye yatkin besinlerdir.Bu da Ingiltere ve Kuzey Galler'de tüketilir.Çin ve Alaska'da son 30 yilda 1000 salgina rastlanmistir.Bu bögelerde botulism geleneksel yemeklerle örnegin balik ve saklanmis fasulye ve diger pismemis yemeklerle çok kolay bulasabiliyor.

Cografik olarak toksinler hastaliklar yapabiliyor örnegin Çin'de A türü kuzey bati bölgesinde B türü kuzey ve E türü de kuzey dogu bölgesinde çok yaygindir.Alaska'da yapilan 30 yillik bir çalisma E türünün %73 oraninda laboratuvar sonuçlarindan salginligini tespit etmistir.Ingiltere'deki son zamanlardaki findik ezmesi zehirlenmesi salginindan B türünün sorumlu oldugu anlasilmistir.
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
  Aranan Kan: AB RH -
ankara özel etimed hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05535258594

ankara özel etimed hastanesin de yatmakta olan hastz için acil kan aranıyor

Tarih: 8/5/2018 11:51:17 PM
destegül taş
  Aranan Kan: 0 RH -
Selime Seyil 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5308726097

Çapa’da bulunan kan merkezine 0 rh(-) kan verebilecek kişilere  ihtiyaç vardır. Çevrenizde 0 rh(-) kan grubuna sahip kan verebilecek kimseler varsa benimle irtibata geçebilir. 05308726097

Tarih: 7/17/2018 1:49:40 AM
Feyzullah NEFES
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası