Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Renk Körlügü


Insanin kendi vücuduna ait bilgileri ve çevresine ait haberleri algilayabilmesi, duyu organlari vasitasiyla olmaktadir. Duyu organlarina ulasan çesitli tiplerdeki enerji sekilleri, öncelikle duyu organlarinda yer alan reseptör (alici) hücreleri tarafindan aksiyon potansiyelleri ismi verilen özel elektrik sinyallerine çevrilir. Reseptörlerde baslayan bu aksiyon potansiyelleri sinirler yoluyla beyinde ilgili bölüme iletilirler. Beyne iletilen aksiyon potansiyeli sinyalleri de uyarici enerji sekline göre çesitli duyular olarak algilanir.

Duyu reseptörleri tarafindan aksiyon potansiyellerine dönüstürülen enerji sekilleri arasinda mekanik (basinç, temas), isi, elektromekanik (isik), enerjileri ve kimyasal enerjiler (koku, tat, kanin O: ve CO2'si) sayilabilir.

Bir reseptörün duyarli oldugu enerji sekline onun uygun uyarani denir. Örnegin gözdeki isik enerjisine duyarli görme reseptörleri için uygun uyaran, isik enerjisidir.

Görme organimiz olan göze giren uygun dalga boylarindaki isik enerjisi, öncelikle gözün mercek sistemi tarafindan görme reseptörlerinin yogun olarak bulundugu gözün retina kisinma odaklastirilir. Burada reseptör hücreleri tarafindan olusturulan aksiyon potansiyelleri de göz sinirleri yoluyla beyindeki görme merkezine iletilir. Sonuçta da görme merkezi tarafindan yorumlanarak algilanir ve böylece görme olayi tamamlanmis olur.

Görme reseptörleri, isik enerjisinin belli dalga boylama duyarlidirlar. Baska bir deyisle isigin belli bir dalga boyu, o dalga boyuna duyarli görme reseptörünü uyarir ve algilanir. Isigin belli dalga boylarinin belirli reseptörleri uyarmasi, o reseptörün ihtiva ettigi görme pigmentinin isik absorbsiyon karakteristigi ile ilgilidir. Görme reseptörleri baslica iki ayri grupta incelenirler. Bunlardan çubuk seklinde olup gece görmekten ve karanliga', aydinliga adaptasyondan sorumlu olanlar "basil", koni seklinde olup görme keskinligi ve renk görmeden sorumlu olan reseptörler ise, "koni" reseptörleri diye isimlendirilirler.

Renk görme ile ilgili olan koni reseptör hücrelerinin algiladiklari isik dalga boylari ölçülmüstür. Sonuçta bu konilerin her birinin görme spektrumunda yer alan renklerden yalnizca bir tanesinin görülmesiyle ilgili olduklari bulunmustur. Bu üç koni tarafindan algilanan renklere üç temel renk denilmektedir. Bu temel renkler KIRMIZI, MAVI ve YESIL'dir. Bu üç koni hücresinin isik dalga boyu absorbsiyon egrileri önemli ölçüde birbirlerini örterler. Bundan dolayi da görülebilir isik dalga boylari birden fazla koniyi uyarirlar. Ayni dalga boyu tarafindan uyarilan 2 ayri cins koni hücresinin degisik ölçülerde gönderdigi aksiyon potansiyellerinin beyin tarafindan degerlendirilmesi sonucu, çesitli renklerin ayirt edilmesi mümkün olmaktadir. Baska bir deyisle görme spektrumunda yer alan ve normal insan tarafindan ayirt edilebilen 180 ayri rengin tamami renk görme ile ilgili 3 ayri renk konisinin degisik oranlarda uyarilmasi ile gerçeklesmektedir. Buna bagli olarak örnegin, sari renge ait 5800 A boyundaki dalga boyu, kirmiziya (6500-7500 A) ve yesile (5000 A) duyarli reseptörleri birlikte uyararak, sari renk duyusunun olusmasini saglayabilecegi gibi kirmizi ve yesil temel renklerinin karisimi da ayni renk duyusunu olusturabilmektedir.

Beyaz ve siyah rengin algilanmasi: Beyaza uyan dalga boyunda isik yoktur. Beyaz isik duyusu yesil, kirmizi ve mavi renk konilerinin birlikte uyarilmasi île olusmaktadir. Siyah renk duyusu ise, isigin yoklugunda olusan bir algidir. Fakat pozitif bir algidir. Çünkü körler siyah rengi de görememektedirler.

Normal bir insanin renk görmesi, üç ayri cins koni hücresinin uyum içinde çalismasiyla olmaktadir. Bu tür normal görüs "trikromat" renk görme olarak vasiflandirilmaktadir.

Eger bir kimse renk görmede yalnizca iki koni hücresine sahipse ve bu iki koni hücresiyle algilanabilen renkleri ve onlarin karisimlarini görüyorsa, bu sekilde renk görmeye "dikromatik" renk görme veya dikromatik renk körlügü denilmektedir. Bu durumdaki kisilerde renk görme ile ilgili olan bir koni seklinin yoklugu düsünülmektedir.

Bir koni çesidinin bulunmadigi dikromatik renk körlügü, yok olan pigmentle ilgili olarak,

- kirmizi renge duyarli koni hücreleri yoksa, "PROTONOPIA" kirmizi renk körlügü,

- mavi renge duyarli koni hücreleri yoksa, "TRITANOPIA" mavi renk körlügü,

- yesil renge duyarli koni hücreleri yoksa, "DEUTERANOPIA" yesil renk körlügü denilmektedir.

Örnegin, kirmizi rengi ayirt eden koni hücresinin olmadigi protonopia durumunda sadece koyu kirmizi renk algilanamaz. Kisinin gördügü renkler koni hücreleri ile ilgili olarak yesil, mavi ve bu iki rengin karisimiyla görülen renklerdir. Yesil ayrimi yapan ye-sile duyarli konilerin bulunmadigi deuteronopiada ise, yalnizca kirmizi ve mavi renkler ile bunlarin karisimi görülür. Yesil renk ayirt edilemez.

Yalnizca tek renk konisinin bulunup, iki renk koni-sinin olmadigi renk görme ise, "monokromatik" renk görme veya monokromatik renk körlügü olarak isimlendirilmektedir. Örnegin; yalnizca mavi rengi algilayan mavi renk konilerinin bulunup kirmizi ve yesil renk konilerinin bulunmadigi durumda kisi, kirmizi ve yesil renkleri ayirt edemez. Görme spektrumu ile ilgili olarak yalnizca mavi ve sari renkleri algilayabilir. Kirmizi ve yesil renkleri göremediginden dolayi bu tip renk körlügüne kirmizi - yesil renk körlügü de denilmektedir.

Anopia: Renk görme ile ilgili her üç koninin de bulunmadigi durumdur. Bu durumda tam renk körü olan kisi yalnizca siyah beyaz olarak görür. Bazi insanlar ise, 'trikromat' olmakla birlikte renk ayirimlari zayiftir. Bu durum, 'renk görme bozuklugu' (anomalisi) olarak isimlendirilir. Bu sekildeki renk körlügüne tam renk körlügünden daha seyrek rastlanilir.

RENK KÖRLÜGÜ KALITIMI

Renk görme bozukluklari seks kromozomlari ile resesif olarak nesilden nesile geçmektedir, ilgili genin kalitimla geçisini X kromozomu saglar. Erkeklerde XY kromozomu, kadinlarda ise, XX kromozomu oldugun-dan ve genin özelliginin resesif olmasindan dolayi, erkeklerde mevcut bir X kromozomunda kadinlarda ise, her iki X kromozumunda bulunmasiyla ortaya çikabilmektedir. Bu nedenle erkeklerde kadinlardan daha sik olarak görülmektedir.

Erkeklerin % 8'inde, kadinlarin % 0,4'ünde renk görme ile ilgili bir bozukluk vardir. Yesil renk görme bozuklugu (anomalisi) en sik görülen durumdur. Bundan sonra görülme sikligi itibariyla yesil renk körlügü, kirmizi renk körlügü ve kirmizi renk görme bozuklugu gelmektedir.

Renk körlügü olan erkeklerin kiz çocuklari renk körü olmamakla birlikte renk körlügünün tasiyicisi durumundadirlar. Tasiyici kadinlarin erkek çocuklarinin yansi da renk körü olarak dogmaktadir.

RENK KÖRLÜGÜNÜN TESHISI

Renk körlügünün açiga çikarilmasi ve ayrica renk körlügü veya renk görme bozuklugunun tipinin belirlenmesine yarayan pek çok test vardir. Teshiste en kolay yol, renkli iplikleri karistirip, sahistan renkleri gruplandirarak ayirmasinin istenmesidir. Renk görme ile ilgili problemi olanlar, bu islemi beceremezler. Teshiste ayrica ishihara ve Stilling levhalari da kullanilmaktadir. Bu levhalar renkli noktalardan yapilmistir. Renkli noktalarin içine ise renk körlügünü veya renk görme bozukluklarim ortaya çikaracak sekilde özel olarak renkli sayilar, sekiller veya harfler yerlestirilmistir. Renk görme problemi olan kisiler bu harf, sekil veya sayilari ayirt edememekte; böylece teshis konulmus olmaktadir.
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
  Aranan Kan: AB RH -
ankara özel etimed hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05535258594

ankara özel etimed hastanesin de yatmakta olan hastz için acil kan aranıyor

Tarih: 8/5/2018 11:51:17 PM
destegül taş
  Aranan Kan: 0 RH -
Selime Seyil 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 5308726097

Çapa’da bulunan kan merkezine 0 rh(-) kan verebilecek kişilere  ihtiyaç vardır. Çevrenizde 0 rh(-) kan grubuna sahip kan verebilecek kimseler varsa benimle irtibata geçebilir. 05308726097

Tarih: 7/17/2018 1:49:40 AM
Feyzullah NEFES
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası