Acil Kan Bankası
 SAĞLIK EĞİTİMİ

Sağlık Platformu'nu Twitter'da takip et

Otistik


Bin kisiden biri otistik

Otizm çocugun çevresiyle iliskisini, iletisim becerilerini etkileyen bir bozukluk. Bu durum, dünyada her 10 bin kisiden besinde görülüyor. Ayrica her 10 binde 15-20 kiside de otistik benzeri davranislar görülüyor. Yüzde 75'inde ayni zamanda ögrenme güçlügü de oluyor. Ama yüzde 20'si üstün zekali. Türkiye'de ise 50 bin otistik oldugu düsünülüyor. Otizm erkek çocuklarda kizlara oranla dört kat daha fazla görülüyor. Belirtiler, birbuçuk-üç yas arasi gelisimini normal tamamlamis bir çocukta bile aniden veya yavas yavas görülebiliyor. Zeka geriligi ve otizm birarada görülse de toplumda sanildigindan çok daha fazla otistik oldugunu söylüyor uzmanlar. Genetik-nörolojik ve psikososyal bir hastalik olan otizm en hafif ve çok degisik formlari da içine alinirsa, her 1000 kisiden birinde görülebiliyor.

‘‘Ne oldugunu tam söyleyemem ama Firat'in tavirlarinda bir farklilik var. Önce, belki de sagirdir diye düsündük, adini söyledigimizde bize bakmiyordu çünkü. Ama doktorun dedigine göre bizi duyabiliyormus. Bulmacalari da çok hizli çözüyor. Demek aklinda bir eksiklik yok. Ama akranlari gibi oyuncaklariyla oynamiyor. Onun yerine saatlerce çamasir makinasinin dönüsüne bakiyor. Arkadaslarim benim biraz evhamli oldugumu söylüyorlar ama ben onun annesiyim. Bir seylerin dogru gitmediginin farkindayim. Ama neler olup bitiyor anlayamiyorum...’’

Bu sözler otistik çocugu olan bir annenin söyledikleri. Türkiye'de 50 bin otistik bulundugu düsünülüyor. Otizm erkek çocuklarda kizlara oranla dört kat daha fazla görülüyor. Otistikler, genel yetenek düzeyleri ne olursa olsun, dünyayi normal insanlardan farkli algiliyorlar. Onlar için dünya, parçalarini bir türlü yerlestiremedikleri bir yap-boz oyunu gibi. Baktigini bir türlü bütün olarak göremiyor. Bazi detaylara takilip kaliyor. Örnegin ormana baktiginda sadece bir tek agaci görüyor.

Bu yüzden çogu zaman onlari parmaklariyla kulaklarini kapatip gözlerini yumarak kendi kendilerine birseyler mirildanirken görüyor insanlar. Sanki içlerinde yasadiklari baska bir dünya var, o dünyanin da sesi... Disaridan gelen sesler içlerinden gelen sesi duymalarina engel oluyormus gibi kulaklarini kapatiyor ve gözlerini yumuyorlar. Otistik çocuk yetiskinlere ve özellikle çocuklara karsi çogu zaman ilgisiz oluyor bu nedenle. Nadiren içlerinden gelerek dis dünya ile sosyal iliskiye giriyorlar. Zaman zaman insanlara yaklasiyorlar ama bunu da siradisi ve basmakalip hareketle yapip sonra hiç reaksiyon göstermiyorlar ve de o an çok kisa sürüyor, tekrar kendi dünyalarina dönüyorlar.

GENETIK OLABILIR

Otizmin sebebi tam olarak bilinmiyor. Çünkü tek nedeni yok. Bagisiklik sistemi bozuklugu, beyincikteki hasarlar gibi fiziksel bozukluklar rahatsizligin nedeni olarak gösteriliyor. Beyindeki kimyasal dengesizlikler de otizme neden olabiliyor. Dogum öncesi ve sonrasi veya dogum sirasinda görülen komplikasyonlar bebegin beyin gelisimini etkilebiliyor. Annenin hamilelikte kizamik geçirmesi, bebegin dogum sirasinda beynine yeterli oksijen gitmemesi, çocugun tüberküloz, bogmaca ve kizamik gibi agir hastaliklar geçirmesi ve henüz tam tespit edilmemis olsa da genetik faktörler de çocugun otistik olmasina birer neden. Otizmin ruhsal degil fiziksel faktörlerden kaynaklandigi daha güçlü bir kani olsa da bazen de hiçbir neden görülmeksizin bir buçuk yas ile üç yas arasinda normal gelismekte olan çocuk gelisimini durdurup dünyaya ile iliskisini kopartabiliyor.

Otizmin kesin bir tedavisi yok. Sifozrenide kullanilan bazi ilaçlar bazi otistiklerin tedavisinde kullaniliyor olsa da tek tedavi egitim. Dogru yöntemlere dayanan egitim ve destekle otistik çocuklarin daha bagimsiz ve özgür yasamalari saglanabiliyor. Sevgi, anlayis ve egitimden olusan bir karisim. Geçtigimiz eylül ayinda 3. Cerrahpasa Çocuk Nörolojisi Günleri'ne Londra Üniversitesi Nöroloji Enstitüsü'nden katilan Dr. Chris Frith ‘‘Otizm ve Sifozreni’’ baslikli bir konusma yapti. Dr. Frith konusmasinda sifozrenlerin düsünce mekanizmasi ile otistiklerinki arasinda benzerlik oldugunu söyledi: ‘‘Aralarinda kimyasal bir benzerlik var. Bazi seyler üst üste çakisiyor. Anlamli bir iliski mi, bagi nedir henüz bilinmiyor.’’

Otizmin erken teshis edilmesi çok önemli. Belirtileri erken teshis edilebiliyor çünkü. Çocugun ilk üç yasina kadar ortaya çikabiliyor engeller. Bazi gelisme bozukluklari ise bebegin birinci yasinda dahi fark edilebiliyor. Yine de otizm karmasik bir durum. Bu nedenle önemli ipuçlari kolayca gözden kaçabiliyor. Bozukluklarin agirlik derecesi de çocuktan çocuga degisebiliyor. Ipuçlari sunlar: Otistik çocuklarin dörtte üçü ayni zamanda agir ögrenim zorlugu çekebilir. Ve çocugun kisiligi, egitimi ve sosyal çevresi davranislarini önemli ölçüde etkileyebilir. Yüzde 40'inda ise epilepsi (sara nöbetleri) görülüyor.

BEN YERINE O

Otizm zaman içinde kendini açiga vuruyor. Otizmin bebeklikte ortaya koyacagi göstergelerden en önemlisi ebeveynlerin ve çevredeki diger insanlarin dikkatlerini çekme yetenegindeki eksiklik veya yokluk. Normal bir bebek alti ayliktan sonra objelere isaret edip çevresindekileri onun ilgilendigi objeye bakmasini saglamaya çalisir. Iste otistik çocukta bu tür davranislar olusmuyor. Diger belirtiler ise sunlar: Tekrarlayan tek düze hareketler ve rahatsiz edildiklerinde etrafindakilere meydan okuma davranislari. Uzmanlar bu belirtilerin dörtte üçünü gösteren çocugun otistik oldugunu düsünüyor. Otistik çocugun konusma yetenegi bazilarinda gelismis olsa da yine de çok sinirli. Konusma yöntemleri ise alisilmisin disinda. Kendilerinden üçüncü sahis gibi bahsediyorlar. ‘‘Ben’’ yerine ‘‘o’’ diye hitap ediyorlar. Ya da duyduklari cümleyi aynen tekrar ediyorlar. Buna ekolali deniyor. Yani papagan gibi aynen tekrarliyorlar.

Kelimeleri çogu kez yanlis kullaniyorlar. Ses tonlari ise monoton. Bazi esya ve davranislara asiri baglilik gösteriyorlar ve kendilerini bunlara yönlendirip degisikligi reddediyorlar. Gözgöze gelmekten kaçiniyorlar. Cisimleri sürekli döndürmeye ve sallamaya meraklilar. Ip parçalarina anlasilmaz tutkulari oluyor. Nedensiz gülüp aglayabiliyorlar. Zaman zaman gürültülü ve yüksek sese olagandisi tepkiler gösteriyorlar. Kendileri istemedikçe dokunma ve sarilma gibi fiziksel iletisimi reddediyorlar. Soyut kavramlari algilayamiyorlar. Insanlara ve olaylara ilgisiz olup ögrenmeye karsi direnç gösteriyorlar.

Fiziksel olarak çok güzel çocuklar onlar. Tek farklari dünyayi bizden farkli algilayip farkli davranmalari. Otistik çocuklari olan aileler ise toplumdan ilgi, sevgi ve hosgörü bekliyorlar.

Terapi merkezi

Taylan 24 yasinda. Otistik bir genç. Ama çok iyi egitim görmüs. Kendi kendine yasayabiliyor. Piyano çalabiliyor, spor yapiyor. ‘‘Ben yalnizliktan çiktim. Tekrar karanliga dönmez bir insan degil mi anne?’’ diyor artik. Hatta kendisi gibi otistik olan arkadasi Firat için ‘‘o yalnizlik oyunu oynuyor’’ diyecek kadar da kendisinin farkinda.

Otistik kisilerin egitimi, yetistirilmesi ve bakimi ile ilgili çalismalar yapan bir vakif var. Adi TODEV. Açilimi Türkiye Otistiklere Destek ve Egitim Vakfi. 1990 yilindan beri otistiklerin egitim gördügü Milli Egitim Bakanligi'na bagli Hayriye Kemal Kusun Egitim ve Uygulama Okulu'nun kurulusuna katkida bulunmus ve desteklemeye devam ediyor. Burada 40 otistik ögrenci egitim görüyor. Bina istenilen sayida otistik çocuga cevap veremedigi için Istanbul Valiligi'nin de destegi ile Vakiflar'a ait Göztepe'de bir arsa üzerinde Hamit Ibrahimiye Otistik Çocuklar Merkezi'nin temeli atilmis. Bu kurum önümüzdeki sene hizmete açilacak.

Yeni binada yüzme havuzu, terapi merkezleri, is-egitim merkezleri, toplanti ve seminer salonlari, aile danisma merkezleri olacak. Halen egitim kurumu bulamadigi için ailelerinin çabalariyla evlerinde oturan çocuklara bireysel terapi ile destek vermek ve bu açilacak okula uyum saglamalari için vakif iki ay önce de Istanbul'da Otistik Terapi Merkezi açti. Merkez otizm ve benzeri davranis bozukluklari hakkinda bilgi almak isteyen ailelere gönüllü danismanlik yapiyor. Seans sayisi istege bagli. Bir seans 50 dakika. Randevu ile gelinebiliyor. Terapist çocukla birlikte anne babayi da terapiye aliyor.

Merkezin terapistlerinden Bahar Topçu otistik çocuklarin bir çogunun genelde konusmadigini söylüyor: ‘‘Dinleme becerilerini gelistiriyoruz. Seanslarda çok fazla tekrar yapiyoruz. Zamanla kelimenin gerisini getirmesini ögreniyor.’’

Ayten GÖRGÜN

Kaynak : Hürriyet Gazetesi 9 Ocak 1999

Insanlik Tarihi için dönüm noktasi

Ingiliz, Amerikan ve Japon bilim adamlari, bir insan kromozomunun genetik sifresini çözdüler.

Nature dergisinde yayinlanan bir arastirmaya göre, bilimsel bir dönüm noktasi olarak nitelendirilen bu gelisme sonucunda, kalp hastaligindan sizofreniye kadar pek çok hastaligin tedavisi için önemli bir firsat saglanabiliyor.

Makalede, bilim adamlarinin, 23 çift insan kromozomunun ikinci en küçügü olan 22. kromozomun protein kodlu genlerinin tüm serisinin haritasini çikardiklari belirtildi.

Dr. Michael Dexter, bunun hem heyecan verici, hem de önemli oldugunu belirterek, böylece kalan 22 kromozomun sifre çözümünün yapilabilmesi için bir model olusturuldugunu kaydetti.

Bilim adamlari, bazi kanser türleri, kalp hastaligi, sagirlik ve sizofreninin de aralarinda bulundugu 35 hastaligin bu kromozama bagli bir genetik yönü oldugunu belirtiyorlar.

Öte yandan, Amerikali bilim adamlarinin, otizm hastaligina neden oldugu sanilan bir geni 13. kromozom üzerinde tesbit ettikleri bildirildi.

American Journal of Medical Genetics dergisinde yakinda yayinlanacak arastirmaya göre, arastirmayi yürüten ekibin baskani Kuzey Carolina Üniversitesi Pediyatrik Psikiyatri Bölümü Profesörü Joseph Piven, otizmin simdiye kadar genetik bir bozukluk olarak degerlendirilmedigini belirterek, bu hastaligin yüzde 90'dan yüksek bir oranda kalitsal oldugunu ifade etti.

Otizm hastaligi bulunan bir çocugun ailesinin, ikinci çocuklarinin da otist olmasi olasiliginin yüzde 5 oldugunu belirten Prof. Dr. Piven, bu oranin çok yüksek olmamasina karsin, her 10 bin çocuktan 5'inin otizmin pençesine düstügünü kaydetti.

Aralarinda 3 ailenin 3'er otist çocugu bulunan ve yaslari 3 ve 31 arasinda degisen, her biri en az 2 otist çocuga sahip 75 aile üzerinde yapilan arastirmada, 13 numarali kromozom üzerinde benzer bulgular saptandi.

Arastirma sonucunda, özellikle 7 numarali koromoz üzerinde de otizmin gelisimine olanak saglayacak birçok genin bulunabilecegi tespit edildi.

Nörolojik bir bozukluk olarak ortaya çikan otizm, çocukluktan itibaren dis dünyayla sosyal ve iletisim kaybi ve sürekli tekrar edilen hareketlerin gelisimi seklinde ortaya çikiyor.

Kaynak : Hürriyet Gazetesi 2 Aralik 1999
ACİL KAN DUYURULARI
  Aranan Kan: A RH +
Bezmialem Vakıf Hastanesi - Aksaray'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05346673021

12 Kasim Pazartesi riskli bir bypass ameliyati olacak babam için, ameliyat günü sıcak kan lazim olmasi halinde ameliyat bitene kadar kan verebilecek k A RH POZİTİF (a rh+) kan grubuna ait kisiler aranmaktadir.

Tarih: 11/10/2018 1:34:48 PM
Emin Bilge
  Aranan Kan: 0 RH -
Ege üniversitesi hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil 0 RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05075536676

Ege üniversitesinde yatan hastaya Ayşe Kaymak acil 0 negatif kana ihtiyaç vardır. İrtibat İsmail kaymak tel 05075536676

Tarih: 10/8/2018 5:17:19 AM
Ayşe kaymak
  Aranan Kan: A RH -
şelçuklu tıp fakültesi konya'sinde Yatmakta olan hastamız için acil A RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05385732670

acil böbrek hastası için gülten demirci için

Tarih: 9/3/2018 6:42:55 AM
fatih demirci
  Aranan Kan: AB RH -
NP BEYİN HASTANESİ 'sinde Yatmakta olan hastamız için acil AB RH - kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05312342646

Ümraniye Np Beyin hastanesinde yatmakta olan Nihat DURAN İÇİN acil AB RH (-) kana ihtiyaç vardır. Yardımcı olun allah rızası için ...

Tarih: 8/13/2018 1:26:30 PM
Halil Akkuş
  Aranan Kan: B RH +
Ozelkoru hastanesi'sinde Yatmakta olan hastamız için acil B RH + kana ihtiyaç vardır...
Telefon: 05443420869

Acil brh+pozitif kana ihtiyaç vardır ankara cukur anbar özel koru hastanesi irtibat 05443420869 hasta adı celalettin caba

Tarih: 8/10/2018 12:05:31 AM
Celalettin caba
EN SON EKLENEN LİNK

SİTE İÇİ ARAMA

Acil Kan Bankası